Idealizowanie rzeczywistości w "Weselu" Wyspiańskiego.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 3.12.2024 o 14:54

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 10.02.2024 o 11:24

Idealizowanie rzeczywistości może stanowić formę ucieczki od trudów codzienności lub sposobu na umocnienie własnych przekonań o otaczającym nas świecie. W literaturze polskiej można odnaleźć wiele dzieł, które poruszają temat idealizacji rzeczywistości, ale jednym z najbardziej interesujących pod tym względem jest „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego. Szczególnie ważne jest to, że dramat ten opierając się o realne wydarzenia, podejmuje próbę oceny i przedstawienia Polski przełomu XIX i XX wieku, a także analizuje stan świadomości społecznej, wzajemne relacje różnych grup społecznych i ich marzenia oraz aspiracje.

W dramacie „Wesele” Wyspiańskiego idealizacja przybiera na różne postacie, w zależności od środowiska, jakie reprezentują bohaterowie. Możemy zauważyć, że każda z grup społecznych – inteligencja, chłopi i artystyczna bohemia – kreuje swoisty obraz swoich nadziei i pragnień. Inteligencja, reprezentowana przez postać Poety czy Dziennikarza, ukazuje swój pociąg do tradycji i przeszłości, mitologizując powstania narodowe. Ta idealizacja heroicznego czynu i martyrologii narodowej wydaje się być sposobem na przetrwanie w trudnych czasach zaborów. Dziennikarz, choć krytycznie podchodzi do mitów romantycznych, również nie proponuje realnej alternatywy, zostaje oskarżony o słomiany zapał i brak konkretnych działań.

Bohema artystyczna, którą w dramacie reprezentuje Poeta, także skłania się ku idealizacji. Jego przepełnione metaforami wizje dotyczące przyszłości kraju są jednak odrealnione, zupełnie oderwane od rzeczywistości, w której żyje. Poeta oddaje się romantycznemu marzeniu o wielkiej, przełomowej twórczości, która odmieni oblicze narodu, nie podejmując jednak konkretnych działań, które mogłyby przyczynić się do realnych zmian.

Z kolei chłopi, ukazani w postaciach takich jak Gospodarz czy Kuba, idealizują przede wszystkim proste życie i ciężką pracę. Rezygnują z marzeń o wielkich zmianach na rzecz zaspokojenia codziennych potrzeb i przyjemności. Ich postrzeganie rzeczywistości, choć wydaje się być bardziej przyziemne, również jest swoistą idealizacją, gdyż pomija borykanie się z przeciwnościami losu, a także zagadnienie wyzysku i zależności od panujących.

Warto również wspomnieć o Chochole, który w pewnym sensie stanowi ucieleśnienie słowiańskiego mitu, uosabiając ducha przeszłości i skostniałych obyczajów. Jest on bytem idealnym w swojej niezmienności, niezdatnym jednak do stawienia czoła wyzwaniom wymagającym zmiany.

„Wesele” Wyspiańskiego jest więc pełnym złożonych symboli dziełem, które obnaża mechanizmy idealizacji rzeczywistości przez różne warstwy społeczne. Dzięki temu zmusza czytelnika do refleksji na temat natury ludzkiego postrzegania świata i własnego miejsca w nim. Obrazy, które kreują bohaterowie dramatu, chociaż różne, mają jednak wspólny mianownik – są projekcjami pragnień, nadziei oraz lęków, dalekimi od surowej codzienności. Idealizacja staje się kluczem do zrozumienia zachowań i przekonań postaci, ale też świadectwem trudności w zmierzeniu się z rzeczywistością, które były tak charakterystyczne dla czasów, w jakich żył Wyspiański.

Wnioskiem płynącym z analizy „Wesela” jest zatem spostrzeżenie, iż idealizowanie rzeczywistości, choć być może naturalne dla ludzkiej psychiki, stanowi barierę na drodze do prawdziwej zmiany oraz postępu, zarówno w życiu jednostki, jak i całego społeczeństwa. To, co pokazuje nam Wyspiański, to obraz kultury i narodu uwięzionego w sieci własnych wyobrażeń i niezdolnego do ich przełamania, a może i po prostu – do stanięcia twarzą w twarz z prawdą o sobie. Dramat ten pozostaje zaproszeniem do wspólnej refleksji i ponownego zastanowienia się nad wartością idealizacji w życiu społecznym i politycznym.