Słowa czyny. Co stanowi fundamenty zaufania?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.02.2024 o 14:30

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 13.02.2024 o 20:07

Zaufanie jest jedną z fundamentalnych wartości, która stanowi o jakości relacji międzyludzkich. Jego brak może prowadzić do izolacji, konfliktów, a nawet tragedii. Zaufanie to kapitał, na którym buduje się przyjaźń, miłość, ale również wspólnoty i całe społeczeństwa. W świetle literatury i filozofii można zastanowić się, co ma większe znaczenie dla wytworzenia i utrzymania zaufania: słowa czy czyny?

Słowa mają ogromną moc. To za ich pomocą ludzie wyrażają swoje myśli, uczucia, deklaracje. Mogą budować, ale i ranić, leczyć, ale i niszczyć. Nie bez powodu tak wiele miejsca w literaturze poświęcone jest właśnie sile słowa – w końcu to ona kształtuje treść większości dzieł literackich. Klasycznym przykładem mocy słów jest Biblia, gdzie już w pierwszej księdze, "Księdze Rodzaju", czytamy, że sam Bóg tworzy świat mówiąc: "Bądź światłość". Słowo staje się aktem stwórczym i ma bezpośredni wpływ na rzeczywistość.

Jednak między deklaracją a realizacją rozciąga się przestrzeń, w której słowa muszą zostać podparte czynami. Historia literatury obfituje w przykłady postaci, które swoje słowa przekuły w czyny. Na myśl przychodzi chociażby Antygona z tragedii Sofoklesa, której słowa były zawsze spójne z czynami. W obronie wartości, na których oparte było jej poczucie sprawiedliwości, nie bała się stanąć przeciwko królowi i społeczeństwu. Jej czyny – choć tragiczne w skutkach – wzbudzały podziw i szacunek.

Zupełnie inaczej sprawy się mają w przypadku bohaterów, którzy nie dotrzymują słowa. Don Kichot Cervantesa, mimo szlachetnych intencji, wielokrotnie obiecuje rzeczy, których nie może lub nie potrafi spełnić. Jego postępowanie, choć często absurdalne, prowokuje do zastanowienia, jak percepcja czynów wpływa na zaufanie do osoby, która daje obietnice pochopnie.

Aby zastanowić się nad tym, jaki wpływ na zaufanie ma zachowanie postaci literackich, warto przywołać przykład z lektury "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Bohater, Raskolnikow, pod wpływem skomplikowanych rozważań moralnych decyduje się na popełnienie zbrodni i choć moralne rozterki są w jego przypadku wyrażone głównie przez introspektywne monologi, to ostatecznie to czyny definiują jego los i relacje z innymi bohaterami. Wynikająca z czynów Raskolnikowa kara ma być czymś więcej niż tylko odkupieniem win; jest próbą odbudowania zaufania poprzez poniesienie konsekwencji swoich działań.

Empiryczne doświadczenie i filozoficzne rozważania skłaniają do wniosku, że choć słowa są niezbędne do wyrażenia intencji, deklaracji i wartości, to zaufanie rodzi się i rozwija przede wszystkim poprzez czyny. Czyny są materializacją intencji, konkretnym dowodem zaangażowania oraz świadectwem wiarygodności słów. W relacjach międzyludzkich nieodzowne jest, aby nasze słowa harmonizowały z czynami. Gdy obietnice i deklaracje znajdują odzwierciedlenie w konkretnych działaniach, wtedy zaufanie może zostać ugruntowane i staje się trwałą wartością między ludźmi. Zatem można sądzić, że fundament zaufania wykuty jest nie tylko w słowach, ale w jeszcze większym stopniu w czynach, które nadają im prawdziwy kształt.