Człowiek jako istota samotna - rozprawka na podstawie lektury "Latarnik"

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 5.11.2024 o 18:55

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 15.02.2024 o 18:31

Jednym z najważniejszych motywów w literaturze jest samotność, która towarzyszy człowiekowi niezależnie od czasu i miejsca. W kontekście polskiego romantyzmu motyw ten znajduje szczególne miejsce, a jednym z utworów, który porusza go w sposób wyjątkowo głęboki, jest "Latarnik" Henryka Sienkiewicza. Opowieść ta nie tylko przedstawia samotność jako nieodłączny element ludzkiego życia, ale także uwypukla, jak staje się ona wyborem bohatera w obliczu zawirowań historii i osobistych przeżyć.

Główny bohater "Latarnika", Józef Skawiński, jest postacią, której losy odzwierciedlają życie wielu Polaków na emigracji w XIX wieku. Skawiński, uczestnik powstań narodowych, po wielu przygodach i podróżach po świecie, ostatecznie trafia do Stanów Zjednoczonych, gdzie obejmuje posadę latarnika w małej miejscowości Aspinwall w Panamie. Jego życie na latarni jest symbolem ucieczki od zgiełku świata i próbą odnalezienia spokoju po latach tułaczki. Latarnia staje się dla niego miejscem odosobnienia i refleksji, gdzie może w spokoju przemyśleć swoje życie.

Samotność Skawińskiego jest wynikiem nie tylko zewnętrznych okoliczności, ale także wewnętrznej potrzeby odizolowania się od świata, który wielokrotnie go zawiódł i skrzywdził. Jego wybór, by zostać latarnikiem, jest próbą ucieczki przed traumą przeszłości i konfrontacją z własnym losem. Latarnia i jej odosobniona lokalizacja stają się dla niego azylem, w którym może w ciszy przemyśleć swoje życie i próby zrealizowania marzeń o wolności i godnym życiu. To właśnie w samotności Skawiński odkrywa możliwość wewnętrznego spokoju i pogodzenia się z losem.

Jednakże samotność Skawińskiego ma także swoje ciemne strony. Pomimo początkowego zadowolenia z nowego życia, Skawiński zaczyna odczuwać brak kontaktu z ludźmi i przeszłością, z której próbował się uwolnić. Przełomowym momentem w jego życiu jest dzień, w którym otrzymuje paczkę z książkami, wśród których znajduje utwór Mickiewicza "Pan Tadeusz". Lektura tej książki wywołuje w nim lawinę wspomnień i emocji, przywracając na nowo tęsknotę za ojczyzną i poczucie przynależności do narodu. Skawiński, który przez lata starał się zapomnieć o przeszłości, nagle uświadamia sobie, że jest ona integralną częścią jego tożsamości. Samotność, która miała być ucieczką i wybawieniem, staje się więzieniem przypominającym o przeszłości, której nie jest w stanie całkowicie wyrzec się.

Opisywana w "Latarniku" samotność Skawińskiego staje się więc nie tylko wynikiem jego życiowych wyborów, ale także odbiciem losów całego pokolenia Polaków, których los rozproszył po świecie w wyniku zaborów i przegranych powstań. Skawiński, jak wielu innych, staje się symbolem emigranta, który pomimo prób odnalezienia nowego miejsca w świecie, nie jest w stanie oderwać się od swoich korzeni i przeszłości.

Podsumowując, "Latarnik" Henryka Sienkiewicza jest głęboką refleksją nad samotnością jako nieodłącznym elementem ludzkiego życia. Skawiński, stając się latarnikiem, próbuje odnaleźć spokój w odosobnieniu, ale ostatecznie uświadamia sobie, że prawdziwa samotność tkwi w sercu człowieka, który nie potrafi zapomnieć o swojej przeszłości i tęsknocie za ojczyzną. Jego historia pokazuje, że samotność może być zarówno wybawieniem, jak i przekleństwem, które towarzyszy człowiekowi przez całe życie, niezależnie od tego, gdzie się znajduje i jakie decyzje podejmuje.