Bunt przeciwko porządkowi społecznemu: analiza "Tanga" Sławomira Mrożka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.02.2024 o 10:40

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 25.02.2024 o 19:00

Bunt przeciwko porządkowi społecznemu to motyw przewijający się w wielu utworach literackich. Jednym z nich jest "Tango" Sławomira Mrożka, dramat, który zaprezentował złożoną analizę zmagań pokoleń, a tym samym odmiennych modeli życia społecznego. Śledząc losy rodziny Stomilów, Mrożek ukazuje, jak bunt przeciwko ustalonym normom i wartościom może prowadzić do chaosu oraz destrukcji.

Rodzina Stomilów jawi się jako mikrokosmos, w którym każda postać reprezentuje inne postawy wobec życia. Stomil, głowa rodziny, to postać uosabiająca pełne oddanie sztuce oraz całkowite oderwanie od trosk życia codziennego. Jego postawa życiowa to rodzaj buntu przeciwko konwenansom społecznym, jednakże jest to bunt pasywny, ograniczający się do sfer artystycznych i prywatnych.

Zupełnie inną drogę wybiera jego syn, Artur, który reprezentuje kolejne pokolenie. W przeciwieństwie do ojca, poszukuje on porządku i reguł, wierząc, że tylko dzięki nim świat może funkcjonować prawidłowo. Dla Artura bunt przeciwko porządkowi społecznemu przybiera formę dążenia do odzyskania utraconych wartości i zasad, co paradoksalnie prowadzi do konfliktu z rodzinnym modelem życia uznawanym za zbyt liberalny i relaksacyjny.

Ciekawą postacią jest również dziadek młodego, który również jest typem buntownika, jednak jego bunt skupia się na dewaloryzacji tradycyjnych wartości, co w efekcie przyczynia się do rodzinnej anarchii.

Co kluczowe, "Tango" Mrożka nie przedstawia buntu w sposób jednoznacznie pozytywny lub negatywny. Dramat wskazuje, że zarówno absolutne podporządkowanie się porządkowi, jak i całkowite jego odrzucenie, mogą prowadzić do destrukcji. Bunt Artura, chociaż wydaje się być uporządkowany i mający na celu przywrócenie porządku, doprowadza do jeszcze większego chaosu.

W wybranym kontekście historycznym, czyli Polsce lat 60. XX wieku, w której "Tango" powstawało, bunt przeciwko porządkowi społecznemu można odczytywać również jako metaforę oporu przeciwko ustrojowi totalitarnemu. Wówczas dramat Mrożka mógł być odbierany jako wezwanie do refleksji nad konsekwencjami odwracania się od ustalonych norm i porządku, ale także jako ostrzeżenie przed aktywnym buntownictwem, które – choć z pozoru ma na celu przywrócenie zguby – może prowadzić do jeszcze większej destrukcji i chaosu.

Reasumując, "Tango" Sławomira Mrożka jest złożoną analizą buntu przeciwko porządkowi społecznemu, który może przyjmować różne oblicza i prowadzić do różnorodnych konsekwencji. Dramat zachęca do refleksji nad koniecznością poszukiwania złotego środka między anarchią a totalnym porządkiem, podkreślając, że każda skrajność bywa destrukcyjna.