Rodzina: skarbnica wartości czy ciężar i niepotrzebny balast - analiza "Antygony" i "Skąpca"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.02.2024 o 11:51

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 26.02.2024 o 7:36

Rodzina od zawsze była jedną z najważniejszych jednostek społecznych, pełniącą kluczowe role w wychowaniu, utrzymaniu tradycji oraz kształtowaniu systemu wartości. W dziejach literatury znaleźć można wiele dzieł, które omawiają temat rodziny, często ukazując ją jako ostoję wartości, lecz czasem także jako ciężar. Szczególnie interesujące w tym kontekście mogą być dramat "Antygona" Sofoklesa oraz komedia "Skąpiec" Moliera, które choć różnią się formą, epoką i przesłaniem, oba poruszają problematykę rodzinną, dając podstawę do refleksji nad jej znaczeniem.

W "Antygonie", rodzina jawi się jako skarbnica najwyższych wartości, godnych nawet poświęcenia życia. Tytułowa bohaterka staje w obronie zasad rodzinnych, pragnąc godnie pochować brata Polinejkesa i stawiając cześć rodową ponad prawo państwowe. Akt ten ukazuje głęboką więź i lojalność rodzeństwa, które gotowe jest do największych ofiar w imię honoru rodowego. Z kolei dla Kreona, króla Teb, rodzina staje się źródłem tragedii, gdyż jego decyzje, oparte o logikę państwową ponad rodzinne więzi, prowadzą do śmierci jego syna Hajmona oraz żony Eurydyki. W tym kontekście, rodzina w "Antygonie" jawi się zarówno jako wartość najwyższa, jak i źródło największych cierpień.

"Skąpiec" Moliera stawia rodzinę w świetle problemów wynikających z nadmiernego przywiązania do materialnych dóbr. Główny bohater, Harpagon, jest postacią skąpą, której obsesja na punkcie pieniędzy zatruwa życie własne oraz jego dzieci. Jego dzieci, Eliza i Kleant, zmuszone są do podejmowania działań wbrew woli ojca aby realizować własne plany miłosne i życiowe. W tej odmianie, rodzina wydaje się być ograniczeniem, ciężarem uniemożliwiającym członkom szczęście i spełnienie. Jednakże, z drugiej strony, właśnie dążenie do szczęścia rodzeństwa przeciwstawia się toksycznej skąpstwu ojca, sugerując, że rodzina może być fundamentem do budowania lepszych relacji międzyludzkich, nawet jeśli wymaga to przeciwstawienia się negatywnym wzorcom rodowym.

Analizując oba dzieła, można dojść do wniosku, że rodzina może być zarówno skarbnicą wartości, jak i ciężarem. Zależy to od okoliczności, indywidualnych postaw członków rodziny, a także zewnętrznych czynników, takich jak społeczne normy czy prawo. W "Antygonie", choć rodzina staje się przyczyną tragedii, to jednak podkreślana jest jej niezmierzenie ważna rola jako strażnika wartości moralnych i tradycji. W "Skąpcu" rodzina, mimo swoich wad i problemów, staje się areną walki o lepsze jutro, gdzie miłość i więzi rodzinne mają szansę na pokonanie materializmu i egoizmu.

Na podstawie tych dzieł można wnioskować, że rodzina jest złożonym systemem, który może być zarówno źródłem siły jak i słabości. Ważne jest, aby dążyć do pielęgnowania w rodzinie wartości takich jak miłość, wzajemna pomoc i szacunek, gdyż to one sprawiają, że rodzina staje się skarbnicą prawdziwych wartości, a nie przykrym balastem.