Zgorzel Fourniera – przyczyny i objawy choroby

Przedmiot: Chemia

Dodane: dzisiaj o 14:16

Zgorzel Fourniera – przyczyny i objawy

Zgorzel Fourniera (inaczej: martwica zgorzelinowa krocza, martwicze zapalenie powięzi okolicy krocza) to bardzo groźna, gwałtownie postępująca i rzadko występująca choroba, która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Dotyczy przede wszystkim okolicy krocza, narządów płciowych i okolicy okołoodbytniczej. Jest to postać martwiczego zapalenia powięzi, czyli infekcji prowadzącej do masywnej martwicy (obumierania) tkanek miękkich. Choroba została po raz pierwszy opisana przez francuskiego lekarza Jeana Alfreda Fourniera w XIX wieku, od którego nazwiska pochodzi jej nazwa.

Przyczyny zgorzeli Fourniera

Zgorzel Fourniera jest chorobą zakaźną wywołaną przez działanie wielu drobnoustrojów równocześnie (tzw. infekcja wielobakteryjna lub polimikrobowa). Do czynników wywołujących zgorzel Fourniera najczęściej należą bakterie beztlenowe (np. Clostridium, Bacteroides) i tlenowe (Escherichia coli, Streptococcus, Staphylococcus, Enterobacteriaceae). Współdziałanie tych drobnoustrojów sprawia, że proces powoduje szybką martwicę tkanek.

Do zakażenia najczęściej dochodzi poprzez:

- drobne urazy skóry krocza, - zakażenia dróg moczowo-płciowych, - zakażenia okołoodbytnicze, - rany po zabiegach chirurgicznych, np. w obrębie odbytu, odbytnicy lub narządów płciowych, - nieprawidłową higienę osobistą.

Choroba najczęściej dotyczy mężczyzn, jednak może występować także u kobiet i dzieci. Istnieją czynniki zwiększające ryzyko rozwoju zgorzeli Fourniera. Należą do nich:

- cukrzyca (u ok. 40–70% chorych!), - alkoholizm, - obniżona odporność (np. AIDS, stosowanie immunosupresji po przeszczepach), - przewlekła niewydolność nerek, - choroby nowotworowe, - otyłość, - przewlekłe infekcje.

Zgorzel Fourniera znacznie częściej pojawia się też u osób starszych oraz u osób zaniedbanych higienicznie.

Objawy zgorzeli Fourniera

Przebieg zgorzeli Fourniera jest bardzo szybki i gwałtowny – od wystąpienia pierwszych objawów do ciężkiego stanu ogólnego może upłynąć zaledwie kilkanaście godzin. Do najważniejszych objawów należą:

1. Ból i obrzęk okolicy krocza – Ból jest nagły, bardzo silny, często wykraczający poza proporcje do widocznych zmian. Obrzęk pojawia się szybko i obejmuje krocze, mosznę, prącie, a nawet okolicę ud czy pośladków.

2. Zmiany skórne – Skóra początkowo jest zaczerwieniona, szybko staje się sina lub brunatna. Pojawiają się pęcherze z płynem surowiczym, następnie z treścią ropną, a w kolejnym etapie rozległe obszary martwicy (czarne, martwicze ogniska).

3. Zaburzenia ogólne – Wysoka gorączka, objawy ogólnego zatrucia (nudności, wymioty, ogólne osłabienie). W gwałtownym przebiegu rozwija się wstrząs septyczny: spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia świadomości, niewydolność wielonarządowa.

4. Nieprzyjemny, gnilny zapach – Martwica tkanek i obecność bakterii beztlenowych powodują wydzielanie charakterystycznego, bardzo silnego zapachu.

5. Trzeszczenie podskórne – W dotyku można wyczuć trzeszczenie, będące wynikiem obecności gazów produkowanych przez bakterie beztlenowe w tkankach.

6. Postępująca rozległość zmian – W krótkim czasie objęte zostają coraz większe obszary ciała, a bez leczenia dochodzi do rozwoju schyłkowego niewydolności narządowej i śmierci.

Zgorzel Fourniera to wyjątkowo niebezpieczna choroba, dlatego kluczowe dla przeżycia są bardzo szybka diagnostyka i natychmiastowe leczenie (szybka antybiotykoterapia, leczenie operacyjne – usunięcie martwych tkanek, intensywna opieka szpitalna).

Podsumowanie

Zgorzel Fourniera jest ostrą chorobą zakaźną, która bardzo szybko prowadzi do zniszczenia tkanek krocza, moszny, okolicznych mięśni i skóry. Najważniejszymi czynnikami ryzyka są cukrzyca, obniżona odporność oraz alkoholizm. Główne objawy to ból, obrzęk i zmiany skórne w okolicy krocza oraz objawy ogólnego zatrucia organizmu. Z uwagi na bardzo wysoki odsetek śmiertelności – sięgający nawet 20-40%, pomimo leczenia – zgorzel Fourniera wymaga natychmiastowej hospitalizacji, agresywnego leczenia chirurgicznego i antybiotykowego oraz kontroli i leczenia chorób towarzyszących.

W świadomości społeczeństwa polskiego wiedza na temat zgorzeli Fourniera jest stosunkowo niewielka, dlatego każdy przypadek infekcji, bólu lub obrzęku krocza powinien być traktowany poważnie, zwłaszcza u osób z grup ryzyka. Wczesna interwencja daje realną szansę na uratowanie życia chorego.

---

Bibliografia: 1. M. Słojewski, „Zgorzel Fourniera – diagnostyka i leczenie”, *Forum Medycyny Rodzinnej* 2017, 11(4), s. 239-247. 2. J. Krzemiński, „Postępowanie w zgorzeli Fourniera”, *Przegląd Urologiczny* 2012, 2(74), s. 45-47. 3. G. Poznańska, L. Dobruch-Sobczak, A. Dobruch, „Zakażenia i zgorzel Fourniera – urologiczne sytuacje nagłe”, *Diagnostyka i Terapia* 2021, 1, s. 33-40.

Wyjaśnij dowolne zadanie Chemia

Tagi: