Cechy fizykochemiczne Morza Bałtyckiego oraz organizmy w nim żyjące

Przedmiot: Chemia

Dodane: 54 minut temu

Morze Bałtyckie — cechy fizykochemiczne i jego ekosystem

Cechy fizykochemiczne Morza Bałtyckiego

1. Niskie zasolenie Bałtyk to morze słonawe – zasolenie powierzchniowe wynosi średnio od 2 do 8 promili (‰), a więc jest kilkakrotnie niższe niż w oceanach (ok. 35‰). Największe zasolenie notuje się na zachodzie (przy Cieśninach Duńskich), natomiast najmniejsze we wschodniej i północnej części morza oraz w zatokach (Gdańska, Botnicka). Przy polskim wybrzeżu wynosi ono ok. 7‰.

2. Mała głębokość Średnia głębokość Bałtyku to jedynie około 52 m, a punkt najgłębszy – Głębia Landsort – osiąga 459 m. Dno jest stosunkowo płaskie, z wieloma ławicami, co ogranicza wymianę wód głębinowych.

3. Silne zróżnicowanie temperatury Temperatury wód powierzchniowych w lecie sięgają 16–18°C, zimą spadają do około °C (lokalnie do -1°C, szczególnie w północnych rejonach tam, gdzie pojawia się lód). Zimą pokrywa lodowa może utrzymać się nawet do kwietnia, szczególnie na północ od Zatoki Fińskiej oraz w Zatoce Botnickiej; w Polsce Bałtyk zamarza tylko przy brzegu.

4. Duże wahania poziomu wody Jest to efekt zarówno oddziaływań wiatru (tzw. szurowania), jak i wlewów wód oceanicznych przez Cieśniny Duńskie. Przemieszczanie się mas wodnych (np. podczas sztormów) może powodować lokalne obniżenia lub podwyższenia poziomu wody nawet o kilkadziesiąt centymetrów.

5. Niska przejrzystość wody Wynika to z dużej ilości zawiesiny organicznej, fitoplanktonu oraz substancji niesionych przez liczne rzeki wpadające do morza (Wisła, Niemen, Newa, Odra).

6. Problemy z eutrofizacją i zanieczyszczeniem Do Bałtyku trafia mnóstwo biogenów – szczególnie azotu i fosforu – spłukiwanych z pól, a także ścieki komunalne i przemysłowe. Skutkiem jest zakwit sinic latem i rozwój martwych stref (beztlenowych) na dnie, zwłaszcza w rejonie głębi.

Organizmy żyjące w Morzu Bałtyckim

1. Fitoplankton Podstawą łańcucha pokarmowego są jednokomórkowe, mikroskopijne glony: okrzemki, zielenice, bruzdnice i, niestety, również sinice (cyanobacteria), które mogą tworzyć toksyczne zakwity w lecie.

2. Rośliny makroskopowe (makrofity) Do najczęściej występujących należą: - Rdestnica (Potamogeton), - Ramienice (Characeae), - Trzcina pospolita (Phragmites australis), - Moczarka (Elodea), W przybrzeżnych strefach występują też morszczyn pęcherzykowaty (Fucus vesiculosus – jedyny typowo morski glon na wybrzeżu południowym).

3. Zwierzęta bezkręgowe Charakterystyczne są gatunki tolerujące zmienne zasolenie – należą tu zarówno bezkręgowce słodkowodne, jak i morskie. Do typowych przedstawicieli zalicza się: - Małże: omułek (Mytilus trossulus), racicznica (Dreissena polymorpha). - Skorupiaki: kiełż (Gammarus), oczlik (Eurytemora affinis), krewetka bałtycka (Palaemon adspersus). - Pierścienice: nereida (Nereis diversicolor). - Mięczaki: zatoczek pospolity (Planorbarius corneus).

4. Rybny świat Bałtyku Ryby w Bałtyku to mieszanka gatunków słodkowodnych, słonowodnych oraz anadromicznych (żyjących częściowo w morzu, częściowo w słodkiej wodzie): - Słonowodne: dorsz bałtycki (Gadus morhua callarias), śledź (Clupea harengus), stornia (Platichthys flesus). - Słodkowodne: szczupak (Esox lucius), okoń (Perca fluviatilis), lin (Tinca tinca). - Migrujące: łosoś (Salmo salar), troć wędrowna (Salmo trutta morpha trutta), węgorz (Anguilla anguilla).

5. Ptaki Bałtyk to bardzo ważne miejsce dla ptaków – zarówno lęgowych, jak i migrujących. Gniazdują tu m.in.: mewy, kormorany, perkozy, rybitwy oraz łabędzie nieme.

6. Ssaki morskie Najbardziej znane to morswin (Phocoena phocoena) – najmniejszy wieloryb świata (bardzo rzadko spotykany!), oraz foki szare (Halichoerus grypus), których największa polska kolonia jest obecnie na Mierzei Wiślanej. Foka pospolita (Phoca vitulina) występuje głównie na północy.

Podsumowanie