Okoliczności wkroczenia III Rzeszy do Polski i ZSRR

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.01.2026 o 17:49

Rodzaj zadania: Zadanie domowe

Dodane: 1.12.2024 o 17:05

Temat wkroczenia III Rzeszy do Polski oraz ZSRR jest niezwykle istotny w kontekście II wojny światowej, gdyż te wydarzenia miały dalekosiężne konsekwencje dla współczesnej historii Europy i świata. Okoliczności towarzyszące tym operacjom wojskowym były skomplikowane i wynikały z szeregu decyzji politycznych, strategicznych manewrów oraz międzynarodowych napięć. W niniejszym tekście przedstawię przyczyny oraz kluczowe wydarzenia, które doprowadziły do tych historycznych momentów.

Wkroczenie III Rzeszy do Polski 1 września 1939 roku było wynikiem długotrwałego wzrostu napięć między Niemcami a resztą Europy. Adolf Hitler, po dojściu do władzy w Niemczech w 1933 roku, rozpoczął agresywną politykę ekspansji terytorialnej, której celem było nie tylko rewizja granic ustalonych po I wojnie światowej, ale także utworzenie tzw. przestrzeni życiowej (Lebensraum) dla narodu niemieckiego. Ekspansywna polityka Hitlera znalazła wyraz w szeregu aneksji i agresji – począwszy od remilitaryzacji Nadrenii w 1936 roku, poprzez Anschluss Austrii w 1938 roku, aż po zajęcie Czechosłowacji w 1939 roku.

Bezpośrednią przyczyną wkroczenia do Polski był jednak tzw. pakt Ribbentrop-Mołotow, podpisany 23 sierpnia 1939 roku. Było to tajne porozumienie między Niemcami a Związkiem Radzieckim, które w teorii zobowiązywało obie strony do wzajemnej neutralności w przypadku konfliktu z państwem trzecim. Tajnym protokołem tego paktu był podział stref wpływów w Europie Środkowo-Wschodniej, co w praktyce oznaczało zgodę Stalina na niemiecką agresję na Polskę w zamian za uzyskanie terytoriów wschodnich, które znajdowały się wtedy w granicach Polski.

Agresja niemiecka, która rozpoczęła się 1 września 1939 roku, stosunkowo szybko przechyliła szalę na korzyść najeźdźcy. Polska, mimo waleczności i poświęcenia swoich żołnierzy, nie mogła sprostać nowoczesnej i liczniejszej armii niemieckiej. Niemcy zastosowali taktykę blitzkriegu, czyli wojny błyskawicznej, która opierała się na zmasowanych i szybkich atakach czołgów oraz lotnictwa. Już po kilku tygodniach walki kampania wrześniowa zakończyła się klęską Polski.

Niedługo potem, 17 września 1939 roku, na terytorium Polski wkroczyły oddziały Związku Radzieckiego, realizując zapisy paktu Ribbentrop-Mołotow. Był to cios w plecy dla walczącej jeszcze Polski, a dla ZSRR – szansa na rozszerzenie swoich wpływów i strategiczne zabezpieczenie swojej zachodniej granicy.

Po zakończeniu kampanii wrześniowej zarówno Niemcy, jak i ZSRR przystąpiły do organizacji nowego porządku na okupowanych ziemiach. Dla Polski oznaczało to tragedię i początek lat okupacji, terroru oraz prób wyniszczenia jej elit intelektualnych i struktury społecznej.

Zupełnie inna była sytuacja, gdy III Rzesza zaatakowała Związek Radziecki 22 czerwca 1941 roku w ramach operacji Barbarossa. Mimo podpisanego wcześniej paktu, Hitler zdecydował się na atak na ZSRR, kierując się swoją ideologią oraz przekonaniem o konieczności zdobycia "Lebensraum" na wschodzie. Decyzję tę przyspieszyły również kwestie strategiczne, gdyż Niemcy, nie mogąc pokonać Wielkiej Brytanii, szukały sukcesów na wschodnim froncie.

Operacja Barbarossa rozpoczęła się zaskakującym atakiem, który początkowo przyniósł Niemcom ogromne sukcesy. Radziecka armia była nieprzygotowana na tak szybką i zmasowaną ofensywę, co doprowadziło do ogromnych strat w ludziach i sprzęcie. Niemiej jednak, Hitler przeliczył się, co do możliwości szybkiego pokonania Związku Radzieckiego – kluczową rolę w spowolnieniu niemieckiej machiny wojennej odegrała zima 1941/1942 oraz determinacja Sowietów.

Wydarzenia te zmieniły bieg historii, prowadząc do formowania się koalicji antyhitlerowskiej i późniejszego zwycięstwa aliantów w Europie. Polska oraz ZSRR stały się kluczowymi elementami tej skomplikowanej układanki, a doświadczenia z okresu II wojny światowej miały wpływ na przyszły kształt polityczny i społeczny Europy na dziesięciolecia.

Podsumowując, wkroczenie III Rzeszy do Polski i ZSRR było wynikiem kalkulacji politycznych oraz strategicznych, które miały doprowadzić do dominacji niemieckiej w Europie. Te wydarzenia ujawniły jednocześnie brutalność i bezwzględność wojny oraz pokazały, jak złożone jest wzajemne oddziaływanie politycznych decyzji na arenie międzynarodowej.