„maŁa apokalipsa” tadeusza konwickiego – treŚĆ utworu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.05.2024 o 20:01

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 27.05.2024 o 19:56

Tadeusz Konwicki, uznawany za jednego z najbardziej kontrowersyjnych pisarzy okresu PRL, w swojej powieści "Mała Apokalipsa" przedstawia dystopijną wizję Polski. Powieść, napisana w latach osiemdziesiątych, odzwierciedla zarówno stan psychiczny jednostki, jak i społeczeństwa w opresyjnym systemie totalitarnym. "Mała Apokalipsa" to alegoria krytykująca reżim komunistyczny, ukazując złożone relacje między jednostką a systemem oraz psychologiczną izolację jednostki w rzeczywistości zdominowanej przez polityczną kontrolę i represje.

Główny bohater powieści, literat o nieznanym imieniu, budzi się rano w swej ponurej rzeczywistości PRL, odczuwając nadchodzący kres własnego życia. Jego dzień zaczyna się od nałogu – palenia papierosów, który jest symbolem zniewolenia i auto-destrukcji. W jego codzienności dominuje samotność, co Konwicki pokazuje przez obecność pająka, symbolizującego jedynego przyjaciela bohatera, a zarazem metaforę izolacji i kruchości życia.

Za oknem bohater słyszy odgłosy rozmawiających kobiet roznoszących mleko, co kreuje obraz monotonii życia w PRL. Milicyjne karetki eskortujące pojazdy z żywnością przeznaczoną dla elity partyjnej są symbolem niesprawiedliwości i dysproporcji w społeczeństwie, funkcjonującym w ścisłej hierarchii.

Wkrótce do literata przychodzą Hubert i Ryś, których zazwyczaj odwiedzali, by zebrać podpisy. Tym razem przynoszą drastyczną propozycję – akt samospalenia w proteście przeciwko proklamowaniu przyłączenia Polski do ZSRR. Hubert i Ryś argumentują, że literat mógłby stać się symbolicznym bohaterem oporu przeciwko systemowi.

W trakcie oczekiwania na decyzję bohatera nadchodzi dzwonek do drzwi z informacją o zakręceniu wody i upadku Huberta, co podkreśla absurdalność i ucisk systemu. W końcu literat zgadza się na propozycję, mimo że czuję się szantażowany. Trafia on na Wiślną 63, gdzie spotyka Halinę i Nadieżdę, rozpoczynając przygotowania do samospektakularnego aktu.

Podczas spaceru po mieście bohater spotyka różne postacie, w tym dostojnika partyjnego i chłopca o jasnych włosach – symbolizujących różne warstwy społeczeństwa PRL. W barze dochodzi do satyrycznych rozmów o polityce i sztuce, co podkreśla wszechobecną atmosferę kontroli i ironii.

Kiedy bohater spogląda na kalendarz, widzi znaczenie chaosu i dezorientacji w systemie totalitarnym. Ostatecznie decyduje się na działanie, choć jest pełen niepewności co do swojej śmierci i rozważa różne alternatywy.

W trakcie podróży po Warszawie literat spotyka kolejnych milicjantów i coraz silniej odczuwa stres i strach przed systemem represji. W końcu dociera na Wiślną, gdzie odbywa intymną rozmowę z Nadieżdą, co emocjonalnie skonfrontowuje go z własnymi uczuciami. Podczas tej rozmowy wyjawia się miłość Nadieżdy, a Halina humorystycznie informuje o benzynie, co dodaje elementu groteski do tragedii bohatera.

Kontynuując swoją wędrówkę, bohater natrafia na Sachara, symbol zmieniających się ról w politycznym establishmentu PRL. Spotyka także kobietą z dzieckiem, co podkreśla absurdalność i ludzką niezrozumienie jego misji.

Końcowa podróż bohatera prowadzi do spotkania w kinie "Wołga", gdzie poruszane są tematy cenzury oraz ostatnich refleksji związanych z jego życiem i potencjalnym testamentem. Przesłuchanie przez brutalne postacie w czerwonym pomieszczeniu symbolizuje bezwzględność systemu.

W kolejnych spotkaniach, m.in. z Kobiałką i Zosią, bohater kulminacyjnie konfrontuje swoje poglądy i doświadczenia z polityczną rzeczywistością PRL. Obiad w kuchni restauracyjnej z szefem kuchni oraz Niemcem i Edwardem Szmidtem jest sceną kontrastów między luksusem a podziemiem opozycji.

Nad śmiercią wachluje dwoistość uczuć, ostateczne refleksje literata to głębokie myśli na temat własnej wartości i społeczeństwa. W końcu pod Pałacem Kultury bohater przygotowuje się do finałowego aktu, otoczony kamerami – symbolu nieśmiertelności przez zapamiętanie.

"Mała Apokalipsa" kończy się tragicznie, ukazując beznadziejność jednostki w totalitarnym systemie. Konwicki, poprzez los literata, przekazuje społeczne i polityczne przesłanie, ukazując głębokie refleksje nad ludzką egzystencją w opresyjnym środowisku. Dzieło, mimo historycznego kontekstu, zachowuje swoją aktualność, stanowiąc przestrogę i krytykę wobec wszelkich form niesprawiedliwości i zniewolenia jednostki przez system.