Uniwersalizm Odprawy posłów greckich – postawy ludzkie i archetypy

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.06.2024 o 8:52

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 1.06.2024 o 8:39

"Odprawa posłów greckich" autorstwa Jana Kochanowskiego to niewątpliwie jedno z najważniejszych dzieł literatury polskiej, uznawane za pierwszy polski dramat nowożytny. Inspiracją dla Kochanowskiego była "Iliada" Homera, a tło utworu osadzone jest w dramatycznym momencie tuż przed wybuchem wojny trojańskiej. Choć akcja toczy się w antycznym świecie, Kochanowski zastosował poetykę maski, która pozwalała mu na ukryte nawiązania do współczesnych mu wydarzeń i postaci, nadając opowieści uniwersalny charakter.

Uniwersalizm "Odprawy posłów greckich" wyraża się przede wszystkim w tematyce dzieła. Problemy związane z nieudolnymi władcami, ich egoizmem, brakiem zdolności do podejmowania trudnych decyzji są aktualne zarówno w każdym historycznym kontekście, jak i geograficznym. Przykładowo, wiele cech króla Priama można odnaleźć w posturze króla Zygmunta Augusta, współczesnego Kochanowskiemu. Brak zdecydowania, nieodpowiedzialność, egoizm – te cechy przyczyniły się do upadku Troi w utworze, a podobne postawy można było obserwować wśród innych historycznych władców i polityków.

Dzieło Kochanowskiego jest przesiąknięte archetypami, które nadają mu uniwersalny wymiar. Król Priam jest archetypem słabego władcy. Charakteryzuje go niewłaściwa postawa wobec obowiązków, brak umiejętności podejmowania trudnych decyzji i skłonność do przenoszenia odpowiedzialności na innych. Takie postawy prowadzą do katastrofy, co znajduje odzwierciedlenie zarówno w literaturze, jak i w historii, gdzie niejednokrotnie słabi władcy przyczyniali się do upadku swoich królestw.

Parys, z kolei, to archetyp egoistycznego i porywczego młodzieńca. Jego decyzje, motywowane głównie namiętnościami i chęcią zaspokojenia własnych pragnień, prowadzą do narażenia swoich rodaków na niebezpieczeństwo. Postawa Parysa przypomina wielu literackich bohaterów, którzy przez swoje emocjonalne działanie przyczyniali się do poważnych wydarzeń, a także realnych historycznych postaci, których lekkomyślne decyzje miały fatalne konsekwencje.

Antenor jest z kolei przykładem mądrego, lecz bezsilnego doradcy. Reprezentuje człowieka, który posiada mądrość, jest patriotą i pragnie zmiany na lepsze, jednak brakuje mu wpływu, by te zmiany wprowadzić. Postać Antenora można utożsamiać z osobą Jana Zamoyskiego, znaczącą postacią w czasach Kochanowskiego. Antenor, mimo swojej mądrości i dobrych intencji, nie jest w stanie przeforsować swoich racji, co jest frustrującą, lecz częstą sytuacją w rzeczywistości politycznej.

Iketaon, z kolei, symbolizuje archetyp demagoga – manipulatora tłumem, który działa jedynie dla własnego zysku, zapominając o dobru narodu. Jego działania przynoszą szkody dla narodu co przypomina wielu demagogów zarówno z literatury, jak i rzeczywistości historycznej. Demagogowie we wszystkich czasach próbowali zdobyć władzę, wykorzystując manipulacje i nie zawsze etyczne metody.

Helena, archetyp pięknej, lecz nieszczęśliwej kobiety, również odgrywa istotną rolę w uniwersalizmie dzieła. Jej piękno prowadzi do wielu komplikacji życiowych i nieszczęść, przekładając się na dramatyczne wydarzenia fabuły. Helena jest postacią często spotykaną w literaturze – piękna kobieta, której uroda staje się przyczyną życiowych trudności.

Użycie archetypów sprawia, że "Odprawa posłów greckich" staje się dziełem o uniwersalnym charakterze. Archetypiczne postacie znajdujemy bowiem we wszystkich kulturach i epokach, co sprawia, że dramat Kochanowskiego można odnosić do różnych czasów i miejsc. Podobne archetypy wykorzystywane są także w innych literackich dziełach, co potwierdza ich uniwersalność.

Współcześni czytelnicy mogą odnaleźć w dziele Kochanowskiego wiele wartości aktualnych do dzisiejszych realiów politycznych i społecznych. Postawy przedstawione w "Odprawie posłów greckich", takie jak słabość władzy, demagogia, egoizm czy bezsilna mądrość, są wciąż obecne w dzisiejszym świecie. Dzieło to przypomina o tym, jak ważne są odpowiedzialność, mądrość i umiejętność podejmowania decyzji dla dobra wspólnego.

Podsumowując, uniwersalizm "Odprawy posłów greckich" wynika z zastosowania przez Kochanowskiego poetyki maski i archetypów. Dzięki nim dramat ten zyskuje trwałą aktualność i uniwersalne wartości, które przetrwały próbę czasu. Jan Kochanowski swoimi obserwacjami dotyczącymi ludzkich postaw i archetypami postaci stworzył dzieło, które jest wciąż żywe i ważne dla współczesnych czytelników. Te uniwersalne prawdy, jak bezsilność mądrości wobec złych rządów czy niszczycielska siła egoizmu, można odnosić do wielu historycznych kontekstów oraz dzisiejszej sytuacji politycznej i społecznej. "Odprawa posłów greckich" uczy nas, jak ważne są mądrość, odpowiedzialność i działanie dla dobra ogółu w każdej epoce.