Dobra pani - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.06.2024 o 15:39

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 7.06.2024 o 15:16

Eliza Orzeszkowa, czołowa postać polskiego pozytywizmu, jest autorką znacznej liczby dzieł, w których często podejmowała problematykę społeczną i moralną. Zaangażowana w propagowanie pozytywistycznych postulatów, takich jak praca u podstaw i praca organiczna, pozostawała aktywna również na polu walki narodowej, wspierając powstanie styczniowe. Jej twórczość odgrywa istotną rolę w polskiej literaturze, a nowela "Dobra pani" stanowi żywy przykład jej talentu, będąc nie tylko literacką opowieścią, ale też głęboką analizą moralną.

Pozytywizm w Polsce, epoka, w której działała Orzeszkowa, propagował ideę edukacji i pracy na rzecz poprawy sytuacji najuboższych warstw społecznych. Wynikało to z przekonania, że rozwój społeczeństwa mógł odbywać się jedynie poprzez solidarną pomoc i wspólne działania mające na celu podniesienie poziomu życia wszystkich obywateli. Orzeszkowa, poprzez swoje dzieła, wśród których "Dobra pani" zajmuje szczególne miejsce, starała się dawać przykład tego, jak realizować owe cele w praktyce. Nowela ta, z wyraźnym morałem, krytykuje powierzchowność niektórych założeń pozytywistycznych i ich niewłaściwe wcielanie w życie.

W "Dobrej pani" poznajemy bogatą wdowę, Ewelinę Krzycką, która prowadzi dostatnie życie w Ongrodzie. Pewnego dnia postanawia zaopiekować się pięcioletnią sierotą, Helką, która wcześniej mieszkała u ubogich krewnych po śmierci rodziców. Pomysł uszczęśliwienia biednej dziewczynki zdaje się być szlachetnym aktem filantropii i dobroczynności, który początkowo przynosi Krzyckiej wiele satysfakcji.

Adopcja Helki wprowadza w życie dziewczynki szereg zmian. Spotykamy Helkę- sierotę, której rodzice zmarli – ojciec tragicznie zginął, a matka padła ofiarą epidemii cholery. Jej życie w Ongrodzie pod opieką Krzyckiej zaczyna przypominać bajkę – Ewelina traktuje dziewczynkę jak własne dziecko, poświęcając jej mnóstwo czasu, ucząc ją manier i języków obcych. Helka szybko odnajduje się w nowym środowisku, na co wpływa również pewien talent muzyczny, który Krzycka pomaga jej rozwijać.

Nadchodzi jednak moment, gdy Ewelina, po rozwiązaniu swoich problemów majątkowych, postanawia wyjechać z Helką do Włoch. Podróż ta jest dla Helki jednym z najpiękniejszych momentów życia – spotkania z nowymi kulturami, wspomnienia, które opowiada po powrocie do kraju, wszystko to zapiera jej dech w piersiach. Jednak po powrocie zaczyna się zmieniać stosunek Krzyckiej do dziewczynki. Pojawienie się wiolonczelisty staje się początkiem odsunięcia Helki na dalszy plan, co prowadzi do jej stopniowego zaniedbywania.

Narratorem w tej opowieści staje się służąca Czernicka, która opowiada historię o wcześniejszych "zabawkach" Eweliny Krzyckiej – ludziach i zwierzętach, które były przez nią traktowane podobnie jak teraz Helka. Z opowieści tej dowiadujemy się o hrabim, księdzu, papużce, a także piesku Elfi, którzy kiedyś byli w centrum uwagi Eweliny, tylko po to, by zostać później porzuconymi. Historia Czernickiej pokazuje, jak powierzchowność i kapryśność Krzyckiej wpływały na jej relacje z innymi.

Krzycka zdecydowała się na ponowny wyjazd do Włoch, a Helkę powrócono do krewnych, co było dla dziewczynki prawdziwym wstrząsem. Powrót do biedy, którą poznała przed adopcją, jest dla niej niezwykle trudny. Często wspomina dawne czasy spędzone z Krzycką, odwiedzając willę, gdzie spędziła najszczęśliwsze chwile swojego życia. Ostatecznie, jej zdrowie zaczyna szwankować, co prowadzi do tragicznego zakończenia jej historii.

Postać Eweliny Krzyckiej jest szeroko analizowana jako przykład powierzchownej dobroczynności, która podszyta jest egoizmem i chęcią zaspokojenia własnych kaprysów. Helka, jako ofiara tych tendencji, staje się symbolem nieudolnie wprowadzanych pozytywistycznych idei, które często nie przynosiły zamierzonego skutku. Pozytywizm, z jego pięknymi hasłami, często był zderzany z rzeczywistością, która pokazywała, że obietnica pomocy i solidarności społecznej bywała nierzadko realizowana wadliwie.

Tragiczne losy Helki i powierzchowność działań Krzyckiej, które miały nieść pomoc, ujawniają przestrogi zawarte w noweli. Orzeszkowa zdaje się mówić o autentyczności niesienia pomocy, wzywając do refleksji nad rzeczywistym wpływem dobrych uczynków na losy innych. "Dobra pani" to literackie ostrzeżenie przed fałszywą dobroczynnością, która może przynieść więcej szkód niż pożytku, ukazując potrzebę prawdziwego zaangażowania i refleksji nad motywami podejmowanych działań.