Edyp jako człowiek i władca

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 12.06.2024 o 10:36

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 7.06.2024 o 17:33

Edyp, główny i tytułowy bohater tragedii Sofoklesa „Król Edyp”, jest postacią tragiczną, której los wywołuje głęboki smutek i współczucie. Pomimo wszelkich wysiłków, jakie podejmuje, aby uniknąć przepowiedzianego mu przeznaczenia, nieświadomie je wypełnia. Jego życie pełne jest dramatycznych zwrotów akcji, a jego tragiczna natura staje się centralnym punktem analizy zarówno jako człowieka, jak i władcy.

Edyp pochodzi z królewskiego rodu Teb. Jest synem króla Lajosa i królowej Jokasty. Jego życie od samego początku było naznaczone przez przepowiednię, według której miał on zabić swojego ojca i poślubić swoją matkę. Lajos, chcąc uniknąć tej straszliwej przyszłości, rozkazuje porzucić nowo narodzonego Edypa w górach, by tam zginął. Jednak losy sprawiają, że służący, któremu powierzono to zadanie, ratuje niemowlę i oddaje je królowi Koryntu, Polybosowi, oraz jego żonie, Merope, którzy wychowują go jak własnego syna.

Edyp dorasta w Koryncie, nie znając swojego prawdziwego pochodzenia. Kiedy dowiaduje się o przepowiedni wyroczni delfickiej, która mówi, że zabije ojca i poślubi matkę, w panice opuszcza Korynt, aby uniknąć tego straszliwego losu. Ironia losu sprawia, że Edyp, próbując uciec od przepowiedni, w rzeczywistości przybliża siebie do jej spełnienia. Na rozdrożu spotyka Lajosa, swojego biologicznego ojca, i w wyniku sporu zabija go. Czyniąc to, wypełnia pierwszą część przepowiedni.

Edyp kontynuuje swoją podróż i dociera do Teb, które jest nękane przez sfinksa. Dzięki swojej mądrości rozwiązuje zagadkę sfinksa, ratując miasto. W nagrodę zostaje obwołany królem Teb i poślubia wdowę po poprzednim królu, Jokastę. Nieświadomie poślubia swoją matkę i staje się ojcem czwórki dzieci: Polinejkesa, Eteoklesa, Antygony i Ismeny, wypełniając tym samym drugą część przepowiedni.

Jako władca Edyp wykazuje wiele cech godnych podziwu. Jest oddany swoim poddanym, a cierpienia, które spadają na Teby, głęboko go dotykają. Kiedy zaraza nawiedza miasto, Edyp bez wahania podejmuje działania, by odkryć jej przyczynę. Wysyła Kreona do wyroczni w Delfach i przysięga wygnać mordercę Lajosa, nawet jeśli miałby być nim on sam. Jego determinacja i poczucie odpowiedzialności za miasto są godne podziwu, mimo że podświadomie czuje, że problem może leżeć w nim samym.

Jednakże Edyp jako władca nie jest pozbawiony wad. Jego gwałtowność i porywczość ujawniają się w konfliktach z Tyrezjaszem, niewidomym wróżbitą, oraz Kreonem. Edyp oskarża ich o zdradę i spisek przeciwko niemu, co jest przejawem jego pychy oraz głębokiej niechęci do przyjęcia krytyki. Niemniej jednak, jego gwałtowność i niezłomność w dążeniu do prawdy ostatecznie prowadzą do odkrycia jego prawdziwej tożsamości.

W osobie Edypa widoczny jest dualizm. Z jednej strony jest miłującym ojcem i mężem, który troszczy się o swoją rodzinę i poddanych. Z drugiej strony, jego porywczość i gwałtowność stanowią kontrast do jego łagodności i troski. Próbując ochronić swoich przybranych rodziców, faktycznie przyczynia się do wypełnienia przepowiedni. Ponadto, jego mądrość i inteligencja, które umożliwiły mu pokonanie sfinksa, wyróżniają go na tle innych mieszkańców Teb.

Strach przed przepowiednią i własną tożsamością jest stale obecny w życiu Edypa. Podświadomie dąży do odkrycia prawdy, mimo że boi się konsekwencji. Ostatecznie, kiedy prawda wychodzi na jaw, Edyp odważnie konfrontuje się z nią, pomimo prób Jokasty, aby go powstrzymać. Jej samobójstwo oraz jego własne oślepienie są drastycznymi konsekwencjami odkrycia prawdy.

Edyp staje się symbolem człowieka w obliczu nieuchronnego przeznaczenia. Jego los dowodzi, że człowiek nie jest w stanie zmienić woli bogów, a wszelkie próby ucieczki tylko przybliżają do spełnienia przepowiedni. Mimo swoich licznych zalet, takich jak mądrość, odpowiedzialność i inteligencja, Edyp jest również obciążony wadami, takimi jak pycha, porywczość i gwałtowność.

Podsumowując, Edyp jako władca i człowiek jest postacią złożoną i tragiczną. Jego los, mimo wszelkich starań o uniknięcie przeznaczenia, pokazuje, że ludzki los jest często poza naszą kontrolą. Edyp, mimo swoich wad, jawi się jako oddany władca i tragiczny bohater dążący do prawdy. Jego postać ukazuje złożoność ludzkiej natury i nieuchronność przeznaczenia, stanowiąc przykład dla kolejnych pokoleń.