Tango - konflikt pokoleń w utworze

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 12.06.2024 o 10:54

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 8.06.2024 o 8:44

Dramat "Tango" Sławomira Mrożka jest jednym z najważniejszych dzieł polskiego teatru XX wieku. Utwór ukazuje groteskowy obraz konfliktu pokoleń, który zachodzi w rodzinie Stomilów, gdzie młodsze pokolenie dąży do wprowadzenia porządku, natomiast starsze żyje w chaosie. Na tle kontekstu literackiego i historycznego, "Tango" staje się metaforą dla szerszych społecznych i kulturowych przemian lat 60. XX wieku.

W centrum utworu stoi dom Stomilów, pełen chaosu i dekadencji. Rodzina, która miała reprezentować porządek i tradycyjne wartości, staje się ilustracją postmodernistycznej dezintegracji. Eleonora, matka Artura, jest symbolem pełnej wolności i moralnej degradacji. Jej obojętność wobec tradycyjnych ról matki i żony, oraz romans z Edkiem, podkreślają jej oderwanie od jakichkolwiek norm. Eleonora nie jest zdolna do działania w ramach norm społecznych, co znajduje odzwierciedlenie w jej lekceważeniu wartości rodzinnych. Z kolei Stomil, ojciec Artura, jest artystą broniącym odrzucenia dawnych norm i wartości, co czyni go równie oderwanym od rzeczywistości.

Stomil, chodząc na co dzień w rozpiętej piżamie, toleruje romans swojej żony, co jeszcze bardziej potęguje obraz chaosu i anarchii w rodzinie. W sposób niekonwencjonalny próbuje wyzwolić rodzinę z okowów tradycji, ale rezultat jest wręcz odwrotny do zamierzonego – zamiast wolności i szczęścia, panuje chaos i pustka.

Postacią, która wprowadza dodatkową dozę chaosu, jest Eugenia. Staruszka zachowująca się jak nastolatka, ignoruje tradycyjne role społeczne i bierze udział w grach karcianych z młodszymi członkami rodziny. Jej postawa podkreśla brak jakiegokolwiek porządku w rodzinie Stomilów, a jej zdystansowanie do tradycyjnych wartości jedynie wzmacnia groteskowość całej sytuacji.

Artur, syn Eleonory i Stomila, jest przeciwwagą dla tej anarchii. Młody mężczyzna, student z kilkoma fakultetami, pragnie wprowadzić w domu porządek i dawną hierarchię wartości. Artur reprezentuje dążenie do stabilności i sensu, a jego motywacją jest zarówno konflikt wewnętrzny, wynikający z chęci buntu wobec chaosu w rodzinie, jak i poszukiwanie własnej tożsamości.

Konflikt między pokoleniami jest centralnym motywem "Tanga". Starsze pokolenie – Eleonora i Stomil – dążą do rewolucji obyczajowej i żyją w chaosie, natomiast młodsze pokolenie, reprezentowane przez Artura, pragnie porządku i stabilności. Groteskowe odwrócenie ról, w którym starsi buntują się przeciwko normom, a młodszy usiłuje wprowadzić zasady, jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów utworu Mrożka.

Artur podejmuje próbę wprowadzenia starych form poprzez plan zawarcia małżeństwa z kuzynką Alą, wierząc, że małżeństwo może przywrócić porządek w rodzinie. Jednak tuż przed ceremonią uświadamia sobie pustkę i bezsensowność starych norm, które w jego oczach stają się martwe i pozbawione prawdziwej idei. Dochodzi do wniosku, że tradycyjne formy kulturowe nie mają już naprawczej mocy.

Władza staje się dla Artura ostatnią nadzieją na syntezę wolności i porządku. Inspiracją do tego staje się śmierć Eugenii, która w jego oczach symbolizuje upadek starego porządku. Artur próbuje narzucić swoją wolę innym, używając władzy jako formy emancipacji. Jednak jego plan załamuje się po zdradzie Ali, co w końcu prowadzi do jego odrzucenia i niemożności realizacji swojego planu.

Ostatecznym rezultatem konfliktu pokoleń jest klęska Artura, który ginie z rąk Edka. Jego śmierć i triumf Edka, prymitywa, który przejmuje władzę, stają się symbolicznym finałem. Groteskowe odwrócenie ról, w którym człowiek pozbawiony kultury i moralnych wartości przejmuje kontrolę, podkreśla tragiczne konsekwencje nieudanego buntu Artura.

Podsumowując, "Tango" Sławomira Mrożka ukazuje konflikt pokoleń jako centralny motyw, który prowadzi do niezdolności do przywrócenia porządku. Groteskowe odwrócenie ról, w którym młodsze pokolenie dąży do zasad, a starsze buntuje się przeciwko normom, staje się komentarzem na temat współczesnych problemów społecznych i rodzinnych. Mrożek, poprzez swoje dzieło, reflektuje nad naturą tych konfliktów, siłą tradycji oraz potrzebą buntu w obliczu chaosu i moralnego zrozumienia.