"Powrót posła"- streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.06.2024 o 11:27

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 10.06.2024 o 11:58

"Powrót posła" to komedia polityczna autorstwa Juliana Ursyna Niemcewicza, napisana w 179 roku. Akcja utworu rozgrywa się na tle burzliwych wydarzeń Sejmu Czteroletniego (1788-1792), kiedy to toczyły się dyskusje na temat reform, które miały wzmocnić osłabioną Rzeczpospolitą. Sztuka ta odznacza się ostrą krytyką konserwatywnej szlachty oraz wychwalaniem postaw patriotycznych, przedstawiając jednocześnie życie codzienne i wartości społeczne tamtego okresu.

Główna akcja "Powrotu posła" rozgrywa się w domu Podkomorzego, jednego z głównych bohaterów, który jest postacią pozytywną, symbolizującą oświeceniowe wartości i patriotyzm. Podkomorzy jest zamożnym szlachcicem, który zdaje sobie sprawę z potrzeby reform i wspiera ich wprowadzenie. Sztuka rozpoczyna się w momencie, gdy syn Podkomorzego, Walery, powraca do domu po zakończeniu obrad sejmowych. Walery jest młodym, wykształconym mężczyzną, który w wyniku swojego patriotyzmu angażuje się w politykę krajową. Jego powrót staje się punktem wyjścia do przedstawienia głównych sporów, jakie toczyły się w ówczesnej Polsce.

Kontrastem dla postaci Podkomorzego i Walerego jest Starosta Gadulski, który reprezentuje szlachtę przestarzałą, reakcyjną i oporną na zmiany. Starosta jest zagorzałym przeciwnikiem reform i uważa, że najlepiej dla kraju będzie, jeśli nic się nie zmieni. Gadulski jest również przedstawicielem typowej konserwatywnej postawy, negującej modernizację i wprowadzenie nowych ustaw, które miałyby wzmocnić kraj. Starosta chce także wydać swoją córkę Teresę za Walerego, jednak jego plany napotykają na opór.

Między Walerym a Teresą istnieje już uczucie, ale ich związek napotyka na przeszkody. Teresa jest osobą oświeconą i wspiera reformy, co jeszcze bardziej zbliża ją do Walerego. Dochodzi tu do ukazania konfliktu miłosnego, który jest odbiciem szerszej debaty politycznej - miłość Walerego i Teresy symbolizuje dążenie do nowoczesności i postępu, przeciwstawiane zamierającym wartościom starego świata reprezentowanym przez Starostę.

W trakcie rozwoju akcji, Walery opowiada swoim bliskim o wydarzeniach mających miejsce w kraju oraz znaczeniu działań Sejmu Czteroletniego, który walczy o wprowadzenie Konstytucji 3 maja, mającej zreformować ustrój państwowy. Do rodziny Podkomorzego przybywa również Kazimierz, przyjaciel Walerego, podobny do niego w wartościach i poglądach. Obaj młodzi mężczyźni prowadzą liczne rozmowy z Podkomorzym oraz innymi członkami rodziny, podkreślając potrzebę zmian w kraju.

Ważna jest również postać żony Podkomorzego, która z jednej strony popiera swojego męża, z drugiej jednak stara się zachować równowagę, próbując zrozumieć także poglądy konserwatywne. Jej postawa jest pełna zdrowego rozsądku i empatii, co pozwala na ukazanie szerszego spektrum ludzkich reakcji na zmiany społeczne i polityczne.

Cała komedia obfituje w komiczne sytuacje, które są efektem zderzenia konserwatywnych i postępowych postaw. Autor wyśmiewa zacofanie szlachty poprzez postać Gadulskiego, który nie potrafi dostosować się do rzeczywistości, tkwiąc w przestarzałych schematach myślenia. W efekcie, "Powrót posła" staje się nie tyle peanem na cześć reform, co satyrą na opór wobec koniecznych zmian.

Końcowe sceny utworu przynoszą rozwiązanie zarówno konfliktu miłosnego, jak i politycznego. Walery i Teresa mogą w końcu połączyć się w związku małżeńskim, co symbolizuje zwycięstwo nowoczesnych ideałów. Podkomorzy, jako mądry i oświecony patriota, zyskuje jeszcze większy szacunek, podczas gdy Starosta Gadulski zostaje ukazany jako przestarzały i odrealniony w swoich przekonaniach.

"Powrót posła" to nie tylko komedia polityczna, ale także ważny głos w debacie nad przyszłością Rzeczypospolitej. Niemcewicz poprzez swoje dzieło podkreśla wartości takie jak patriotyzm, oświecenie, reformy i postęp, przeciwstawiając je zacofaniu i reakcyjności. To także utwór, który mimo historycznego kontekstu nadawał aktualności wielu problemom społecznym i politycznym, z którymi Polska zmagała się na przełomie XVIII i XIX wieku.

"Powrót posła" jest więc ważnym świadectwem epoki Sejmu Czteroletniego oraz próbą literackiego wsparcia dla wprowadzanych wówczas reform. Poprzez trafne ukazanie konfliktów tamtych czasów, Niemcewicz stworzył dzieło ponadczasowe, które do dziś może być inspiracją i przestrogą, ukazując, jak ważne są wartości patriotyczne oraz otwartość na zmiany i rozwój społeczny.