"Moralność pani Dulskiej" - streszczenie

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 15.06.2024 o 14:45

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 11.06.2024 o 22:29

1. Informacje podstawowe: - Autor: Gabriela Zapolska. - Rok wydania: 1907. - Gatunek: Komedia, tragikomedia. - Kontekst historyczny: Premiera spektaklu odbyła się w Krakowie w czasach zaborów, co nadało dziełu dodatkowego wymiaru społeczno-historycznego.

2. Tematyka: - Dwulicowość moralna głównej bohaterki: Gabriela Zapolska, poprzez postać pani Anieli Dulskiej, ukazuje hipokryzję mieszczaństwa. Dulska to właścicielka kamienicy, która na pokaz stara się uchodzić za osobę moralną, ale jej działania są pełne sprzeczności i dwulicowości. - Konflikt między zewnętrzną moralnością a wewnętrznym postępowaniem: Dulska robi wszystko, aby zachować pozory i unikać publicznego skandalu, nawet jeśli wymaga to niemoralnych decyzji i działań. - Dążenie do uniknięcia skandalu za wszelką cenę: Cała rodzina Dulskich żyje w strachu przed opinią publiczną. Każdy ruch Dulskiej i jej rodziny jest podyktowany obawą przed plotkami i skandalem, co prowadzi do wielu dramatycznych wydarzeń.

###Streszczenie krótkie:

1. Opowieść o pani Dulskiej: - *Właścicielka kamienicy, przejawiająca podwójne standardy moralne:* Dulska jest osobą, która na zewnątrz uchodzi za wzorową panią domu, ale jej rzeczywiste postępowanie świadczy o ogromnej hipokryzji. Jest surowa i nieustępliwa wobec swojej rodziny i lokatorów, zwłaszcza gdy chodzi o utrzymanie reputacji. - *Wyrzucenie niedoszłej samobójczyni z powodu skandalu:* Gdy jedna z lokatorek próbuje popełnić samobójstwo, Dulska bezwzględnie wyrzuca ją na bruk, aby uniknąć skandalu. - *Odmowa wynajęcia mieszkania krewnej z obawy przed niepłaceniem:* Dulska odmawia wynajęcia mieszkania swojej krewnej, kierując się jedynie materialnymi obawami, mimo jej potrzeb. - *Tolerowanie prostytutki na pierwszym piętrze:* Dulska jest gotowa tolerować niemoralne zachowania, jak prostytucja, jeśli przynosi to korzyści finansowe. - *Surowe traktowanie dzieci, zwłaszcza syna Zbyszka:* Dulska jest despotyczna i surowa wobec swoich dzieci, a zwłaszcza syna Zbyszka. Zmusza ich do podporządkowania się jej zasadom, choć sama ich nie przestrzega. - *Zgotowana wszystko, aby zachować pozory porządnej rodziny, płaci Hance za milczenie i wyprowadzkę:* Kiedy wychodzą na jaw relacje między Zbyszkiem a Hanką, Dulska decyduje się na wypłacenie pieniędzy Hance, aby ta się wyprowadziła i nie zdradziła prawdy, co pozwoli uniknąć skandalu.

###Streszczenie szczegółowe:

Akt I:

1. Scena I — III: Początek dnia w domu Dulskich: - W pierwszych scenach widzimy, jak Dulska budzi domowników wcześnie rano. Służąca Hanka jest krytykowana przez Dulską za złe rozpalanie pieca. To pokazuje pierwszą oznakę tyranii Dulskiej i jej niecierpliwości wobec służby. Gdy Hanka wspomina o chęci odejścia z pracy, Dulska brutalnie to odrzuca, wskazując na jej zależność od zatrudnienia. Córki Dulska, Hesia i Mela, rozpoczynają swój dzień, przygotowując się do szkoły. W międzyczasie rozmawiają między sobą o swoim bracie Zbyszku i ich matce, krytycznie oceniając atmosferę w domu.

2. Scena IV — VIII: Konflikt z Zbyszkiem: - Następna część aktu wprowadza nas w konflikt między Zbyszkiem a Dulską. Kiedy córki wychodzą do szkoły, Zbyszko wraca do domu po nocy spędzonej poza domem. Jego matka krytykuje go za jego zachowanie i styl życia, porównując go do jego zmarłego ojca, który również był dla niej rozczarowaniem. Zbyszko nie przejmuje się jednak uwagami matki, co tylko potęguje jej złość. Pod tym względem Dulska pokazuje swoją nadopiekuńczość i chęć kontrolowania, która często staje się przyczyną konfliktów.

3. Scena IX: Wyrzucenie lokatorki: - W tej scenie dochodzi do konfrontacji Dulskiej z lokatorką, która próbowała popełnić samobójstwo. Skandal tego rodzaju jest dla Dulskiej nie do przyjęcia; wartość społeczną stawia wyżej niż ludzką tragedię. Lokatorka oskarża Dulską o hipokryzję i wspomina o rozwodzie, co potwierdza dwulicowość właścicielki kamienicy. Dulska nie tylko ignoruje słowa lokatorki, ale również decyduje się na jej wyrzucenie, pokazując swoją bezwzględność i brak empatii.

4. Scena X — XIV: Rozmowy o przyszłości: - W tych scenach w domu pojawia się Juliasiewiczowa, krewna Dulskiej, która poszukuje nowego mieszkania. Rozmowy między nimi obnażają wygodnictwo i pragmatyczne podejście do życia dla wizerunku i stabilności finansowej. Zbyszko, widząc niesprawiedliwość wyrzuconej lokatorki, staje w jej obronie, ale jego słowa trafiają w próżnię. Konflikt między matką a synem znowu daje o sobie znać, tym razem przy porównaniach do poprzednich lokatorów i sposobach prowadzenia kamienicy.

Akt II:

1. Scena I — VI: Codzienność w domu Dulskich: - Akt drugi rozpoczyna się sceną, w której Dulski wychodzi na codzienny spacer zgodnie z zaleceniami lekarza. Spacer ten pełni rolę rytuału podtrzymującego rodzinną normalność. Między rodzeństwem – Zbyszkiem i Hesią – dochodzi do drobnych sprzeczek, a kolejna sprawa z cygarem, które Hesia próbuje zapalić, staje się symbolem ich buntu przeciwko matce. Hanka, która jest wyraźnie smutna i melancholijna, rozmawia z dziewczętami o swojej przyszłości, co jest preludium do nadchodzących wydarzeń.

2. Scena VII — X: Rozmowy w domu Dulskich: - W tej części aktu widzimy Zbyszka i Melę, którzy rozmawiają o rodzinie i przyszłości. W kontekście zbliżającego się skandalu, Mela jest bardziej empatyczna i pełna współczucia niż reszta rodziny. Zdecydowanie różni się od matki. Gdy pojawia się zapłakana Hanka, Mela oferuje jej wsparcie. To, w zestawieniu z ironią rozmów z Juliasiewiczową, podkreśla podziały moralne i pisze kontrast w rodzinie Dulskich.

3. Scena XI — XV: Narastający konflikt: - Napięcia osiągają swój punkt kulminacyjny, kiedy Dulska dowiaduje się o ciąży Hanki. Jej gniew i oskarżenia wobec Zbyszka są pełne hipokryzji. Dalsze rozmowy i kłótnie prowadzą do narastającej paniki Dulskiej. W końcu Zbyszko zapowiada decyzję o ślubie z Hanką, co spotyka się z ogromnym oporem matki. Jej nienawiść do syna i niewiara w możliwość naprawienia sytuacji przez małżeństwo ukazują pełnię jej egoizmu i strachu przed skandalem.

Akt III:

1. Scena I — VI: Rozwiązania i nowe plany: - Na początku aktu trzeciego atmosfera w domu Dulskich jest pełna napięcia. Hanka nie wierzy w zmiany, jakie jej obiecywano. Rodzinne dyskusje nie przynoszą owocnych rozwiązań – raczej ukazują głębokie podziały i niezrozumienie. Dulska szuka pomocy u Juliasiewiczowej, co pokazuje jej chęć znalezienia wygodnych dla niej rozwiązań. Gdy pojawia się Tadrachowa, chrzestna Hanki, rozmowy dotykają kwestii małżeństwa i przyszłości Hanki, więcej jest w nich pragmatyzmu niż rzeczywistej troski.

2. Scena VII — XII: Zmiana decyzji Zbyszka: - Próby przekonania Zbyszka do rezygnacji z małżeństwa są pełne fałszu i manipulacji. Rodzinna szopka ma na celu tylko jedno – uniknięcie skandalu. W rzeczywistości nikt nie troszczy się o szczęście Hanki czy Zbyszka. Rozmowy Hanki z Tadrachową o pieniądzach i sądzie pokazują, że i one kierują się interesem materialnym.

3. Scena XIII — XIV: Koniec skandalu: - Ostatnie sceny ujawniają bezwzględność rodziny Dulskich. Tadrachowa i Hanka domagają się godnego traktowania, a ostateczne ustalenia pokazują, że Dulska jest gotowa zapłacić każdą cenę, aby uniknąć skandalu. Zbyszko finalnie wycofuje się z małżeństwa, co jest siłą wymuszone przez matkę. Finanse przeważają nad moralnością, a wynikiem tego wszystkiego jest atmosfera gniewu i nieporozumienia, która będzie towarzyszyć Dulskim jeszcze długo po zakończeniu przedstawionych wydarzeń.

Podsumowanie

1. Podsumowanie historii: - Dulska wraca do swoich starych nawyków, nic się nie zmienia. Jej fałszywa moralność pozwala jej dalej funkcjonować w społeczeństwie, jakie krytycznie opisała Zapolska. Rodzina pozostaje w atmosferze konfliktów i podwójnych standardów moralnych, co tylko potwierdza, że dla nich, ważniejsze są pozory, niż prawdziwe wartości.

2. Moralno-etyczne znaczenie: - Gabriela Zapolska, przez postać Anieli Dulskiej, zawarła krytykę hipokryzji i dwulicowości mieszczaństwa. Dulska jest symbolem fałszywej moralności, która polega na dbaniu o pozory, a nie o rzeczywiste wartości. Autorka ukazała, jak prymitywne zasady i strach przed skandalem prowadzą do krzywdzących decyzji, które ranią innych. Moralne przesłanie dramatopisarki jest więc jasne – dwulicowość i hipokryzja prowadzą do moralnego upadku jednostki i społeczeństwa.