Latarnik - problematyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.06.2024 o 8:42

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 12.06.2024 o 8:23

Henryk Sienkiewicz, jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy, jest autorem noweli "Latarnik", która ukazała się po raz pierwszy w 1881 roku w dwutygodniku "Niwa". Inspiracją do napisania tej historii była podróż Sienkiewicza po Stanach Zjednoczonych oraz autentyczna historia polskiego emigranta – Siellawy, który pracował jako latarnik w Aspinwall w Panamie. Utwór podejmuje złożone tematy, takie jak patriotyzm, starość i tragizm, co czyni go wyjątkowym nie tylko w kontekście literatury pozytywistycznej, ale również narodowej.

"Latarnik" opowiada o Skawińskim, starszym już człowieku, który podobnie jak wielu innych Polaków, emigrował z kraju po powstaniu listopadowym. Z biegiem lat tułał się po świecie, pracując w różnych zawodach i walcząc na obcych ziemiach, m.in. na frontach Wiosny Ludów oraz wojny secesyjnej w Ameryce. Po latach poszukiwań stabilizacji Skawiński trafia do Aspinwall, gdzie obejmuje posadę latarnika. Początkowo zdaje się, że nareszcie znalazł miejsce, w którym może zaznać spokoju na starość. Jednak jego upragnioną stabilizację zakłóca pewien nieoczekiwany zwrot wydarzeń – otrzymanie egzemplarza "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza. Lektura tej książki, symbolu polskiej tożsamości i kultury, wywołuje w Skawińskim silną emocjonalną reakcję, co prowadzi do zaniedbania obowiązków latarnika i w efekcie do katastrofy, w której statek rozbija się o skały.

Jednym z głównych tematów poruszanych w "Latarniku" jest patriotyzm, ukazany jako fundamentalna wartość w życiu człowieka. Skawiński, mimo tułaczki po świecie i walczenia za cudze ideały, nigdy nie zapominał o swojej ojczyźnie. Jego udział w powstaniu listopadowym, walka podczas Wiosny Ludów czy wojny secesyjnej świadczą o głębokim poczuciu obowiązku wobec wolności i sprawiedliwości, choćby na obcych ziemiach. Skawiński, symbolizujący polskiego emigranta, przez całe życie nosił w sercu tęsknotę za ojczyzną. Jego emocjonalna reakcja na lekturę "Pana Tadeusza" jest dowodem, że miłość do kraju i kultury nie gaśnie mimo lat spędzonych na obcych ziemiach. Książka Mickiewicza, będąca dla bohatera przypomnieniem o młodości i domu, pełni w noweli rolę symbolu polskiej tożsamości, stanowiąc nie tylko zbiór literackich wartości, ale także nostalgię za utraconą ojczyzną.

Tematem, który również odgrywa kluczową rolę w noweli, jest starość i związane z nią pragnienia. Skawiński jako starzec szuka stabilizacji i spokoju po latach burzliwego życia. Praca latarnika, choć może wydawać się monotonna, daje mu nadzieję na osiągnięcie upragnionego spokoju. W młodości Skawiński aktywnie poszukiwał nowych przygód i doświadczeń, a jego życiowa ścieżka była pełna dynamicznych zdarzeń i niepewności. Na starość jednak pragnie wyciszenia i ustabilizowania swojego życia, co znajduje w pracy jako latarnik. Jednak stabilizacja okazuje się być krucha, gdy lektura "Pana Tadeusza" wzbudza w nim tęsknotę za przeszłością i dawnym życiem, co ostatecznie prowadzi do zaniedbania obowiązków i tragicznych konsekwencji.

Tragicznym losem Skawińskiego jest niemożność pogodzenia obowiązków zawodowych z emocjonalnymi pragnieniami. Lektura "Pana Tadeusza", choć przynosi mu chwilę uniesienia i szczęścia, staje się przyczyną jego upadku. Zaniedbanie obowiązków latarnika prowadzi do katastrofy – rozbicia się statku, co jest metaforą rozbicia jego własnego życia. W noweli symbolem tragizmu jest nie tylko katastrofa statku, ale także książka, której lektura wywołuje tak silne emocje, że prowadzą go do zrujnowania swojej jedynej szansy na stabilizację. Uniwersalny wymiar tej tragedii odzwierciedla los wielu Polaków zmuszonych do emigracji, dla których pragnienie odnalezienia miejsca na ziemi kończy się niepowodzeniem i ciągłą tułaczką za upragnionym domem.

W noweli Sienkiewicz ukazuje losy emigrantów, którzy mimo wielkiego poświęcenia dla swojej ojczyzny, nie znaleźli spokoju w życiu na obczyźnie. Autor podkreśla wartość patriotyzmu i miłości do ojczyzny, mimo wysokiej ceny, jaką za nią płaci jednostka. Skawiński, mimo że poświęcił całe swoje życie dla wartości bliskich jego sercu, nigdy nie znalazł miejsca, które mogłoby stać się jego nowym domem. Konfrontacja ludzkich pragnień z trudną rzeczywistością życiową, zwłaszcza na starość, ukazuje tragizm ludzkiego losu i nieustanną tęsknotę za czymś, co wydaje się nieosiągalne.

"Latarnik" jest zatem uniwersalnym przesłaniem o miłości do ojczyzny, trudach emigracji i nieuchronnym tragizmie ludzkiego losu. Historia Skawińskiego, mimo że osadzona w specyficznym kontekście historycznym, dotyka tematów aktualnych w każdej epoce. Nowela ta, będąca ważnym wkładem w literaturę pozytywistyczną, przyczynia się do zrozumienia trudnych losów emigrantów i ich trwałej tęsknoty za ojczyzną. Sienkiewicz, poprzez historię Skawińskiego, ukazuje, że pragnienia człowieka, szczególnie te związane z miłością do kraju, często stają się przyczyną jego tragedii, oddając głębokie i uniwersalne prawdy o ludzkiej egzystencji.

Nowela "Latarnik" Henryka Sienkiewicza, mimo iż jest krótkim utworem, porusza wiele istotnych i złożonych tematów. Jest to szczególnie widoczne w kontekście losów Polaków na emigracji oraz ich wiecznej tęsknoty za ojczyzną. Skawiński, jako bohater tragiczny, uosabia zarówno walkę o wolność i sprawiedliwość, jak i pragnienie spokoju oraz stabilizacji na starość. Jego historia to uniwersalne opowieść o trudach ludzkiego życia, które w obliczu przeciwności losu, często pozostaje niespełnione w swojej pełnej formie.

W ten sposób, "Latarnik" pozostaje nie tylko ważnym utworem literackim, ale również głębokim reflektorem kierowanym na problematykę patriotyzmu, starości oraz tragizmu ludzkiego losu. Opisując życie Skawińskiego, Sienkiewicz tworzy wielowymiarową postać, której losy, mimo iż tragiczne, pełne są głębokiego i autentycznego człowieczeństwa. Dzięki temu nowela ta stała się nie tylko literackim arcydziełem, ale również ważnym dziełem refleksji nad ludzką kondycją i losami narodu polskiego.