Makbet – zbrodniarz czy ofiara?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.06.2024 o 16:40

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 14.06.2024 o 15:51

Postać Makbeta, głównego bohatera tragedii Williama Szekspira, wzbudza zarówno politowanie, jak i odrazę. Z jednej strony Makbet jawi się jako bezwzględny zbrodniarz, gotowy popełnić najpodlejsze czyny w imię swej ambitnej wizji. Z drugiej strony, widzimy go również jako ofiarę, manipulowaną przez przepowiednie i wpływy otoczenia. Szekspir, mistrzowsko kreując tę postać, sprawia, że Makbet staje się symbolem konfliktu pomiędzy wolną wolą a przeznaczeniem, ambicją a moralnością.

Główny dylemat moralny postaci Makbeta polega na jego świadomym wyborze zła jako drogi do władzy. Choć początkowo jest bohaterem pełnym cnoty, stopniowo ulega pokusom i własnym słabościom, co prowadzi go na ścieżkę zbrodni. Szekspir kreuje Makbeta jako bohatera tragicznego, podobnie jak w antycznych tragediach, jednak z istotną różnicą: los Makbeta nie jest z góry przesądzony przez bogów, lecz wynika z jego własnych decyzji, co stawia go w kontekście filozoficznych rozważań o wolnej woli.

I. Oryginalność myśli Szekspira

Makbet, w swojej tragicznej historii, nie jest jedynie biernym narzędziem w rękach losu. Otrzymuje wolną wolę, co oznacza, że ma możliwość wyboru i jest w pełni odpowiedzialny za swoje czyny. Szekspir wprowadza do swej tragedii elementy refleksji nad moralną odpowiedzialnością człowieka. Makbet w swoim życiu podejmuje decyzje, które nie wynikają z przymusu, ale z głębokiej, aczkolwiek zdegenerowanej, potrzeby i pragnienia władzy.

II. Makbet jako zbrodniarz

Pierwszym przełomowym momentem jest morderstwo króla Dunkana. To czyn zdradziecki, zważywszy że Dunkan darzył Makbeta zaufaniem i przyjaźnią. Po objęciu tronu, Makbet nie przestaje zabijać – każde kolejne morderstwo motywowane jest już nie tylko ambicją, ale również strachem przed utratą władzy. Ofiarami jego machlojek stają się Banquo, przyjaciel i towarzysz broni, oraz rodzina Macduffa.

Makbet, początkowo człowiek o ambicjach i pragnieniach, stopniowo przekształca się w socjopatycznego mordercę. To ewolucja od człowieka, którego ambicje przewyższają moralność, do zimnokrwistego despoty, który nie waha się zabić każdego, kto może zagrozić jego pozycji. Jego działania, pozbawione skrupułów i wyrzutów sumienia, zamieniają jego rządy w terror na skalę państwową.

III. Makbet jako ofiara

Rola wiedźm w tej historii jest niezwykle istotna. Możemy je postrzegać jako wyższą siłę, która z zewnątrz wpływa na losy bohatera. Wiedźmy nie tylko przepowiadają przyszłość, ale również, jakby to były Mojry współczesnej greckiej tragedii, snują intrygi i wprowadzają zamęt w umyśle Makbeta.

Drugim kluczowym czynnikiem, który czyni go ofiarą, jest wpływ Lady Makbet. Żona Makbeta, ambitna i bezwzględna, potrafi manipulować mężem. To ona ostatecznie przekonuje go do popełnienia zbrodni na Dunkanie. Wywiera na niego presję, kwestionując jego męskość i odwagę, co prowadzi do złamania jego wewnętrznego oporu przed morderstwem. Wpływ, jaki Lady Makbet ma na swojego męża, ujawnia, jak wielką rolę mają bliscy w kształtowaniu naszych decyzji i wyborów moralnych.

IV. Analiza odpowiedzialności Makbeta

Moralna analiza postaci Makbeta wskazuje, że manipulacje nie mogą całkowicie zwolnić go z odpowiedzialności za własne czyny. Makbet, choć jest człowiekiem podatnym na wpływy, nie przestaje być jednostką posiadającą wewnętrzną wolę i zdolność do oceny moralnej swoich działań. To jego wybory, a nie same wpływy zewnętrzne, determinują jego los.

Jednym z kluczowych elementów jest tu ludzka słabość. Makbet jawi się jako postać, która, mimo swej początkowej siły i odwagi, okazuje się podatna na pokusy i presje otoczenia. Jego upadek jest obrazem tragicznej słabości człowieka, który w obliczu wielkich ambicji traci zdolność do moralnej oceny i postępuje zepsuciem.

V. Przypadek Makbeta na tle innych zbrodniarzy

Przy porównaniu Makbeta do innych zbrodniarzy, widzimy, że ludzka normalność i codzienność mogą prowadzić do największych tragedii. Makbet przez swoją trywialność unaocznia, że każdy człowiek, niezależnie od swoich początkowych cnót, może ulec pokusom zła. To czyni jego postać bardziej przerażającą i realną niż boskie zło znane z mitologii czy literatury.

Podsumowanie

Konflikt pomiędzy wolną wolą a przeznaczeniem, ambicją a moralnością, kształtuje losy Makbeta, ukazując uniwersalny dramat ludzki. Szekspir, kreując tę postać, zaprasza nas do refleksji nad tym, że w każdym zbrodniarzu można dostrzec człowieka, co sprawia, że historia Makbeta jest tak przejmująca i przerażająca jednocześnie.