Kandyd - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.06.2024 o 21:24

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 16.06.2024 o 21:07

Kandyd - streszczenie

Kandyd, powieść filozoficzna autorstwa Woltera, uważana jest za jedno z największych dzieł literatury oświeceniowej. Wolter, ceniony myśliciel tamtej epoki, znany był ze swojej krytyki obyczajów i instytucji społecznych. Powieść, napisana w 1759 roku, jest satyrycznym komentarzem do wydarzeń i idei XVIII wieku. Wolter ironicznie przedstawia optymizm Leibniza, wyśmiewając wiarę w to, że "wszystko jest najlepsze na tym najlepszym z możliwych światów". Powieść odgrywa ważną rolę w polemice między konserwatystami a zwolennikami reform i wywarła ogromny wpływ na rozwój myśli oświeceniowej.

"Kandyd" jest powieścią, która jednak pozostaje aktualna, mimo upływu wieków. Problemy, jakie porusza, są uniwersalne, dotykają moralności, niesprawiedliwości społecznej oraz irracjonalności ludzkiego działania. Wolter, jako filozof, potrafił uchwycić te zagadnienia w sposób, który nadal rezonuje z dzisiejszymi czytelnikami. Powieść jest niejako wykładnią jego filozofii, a także ostrą krytyką społeczeństwa i obyczajów XVIII wieku.

Młody Kandyd, główny bohater powieści, wychowuje się na zamku barona Thunder-ten-tronckh w Westfalii. Jego pochodzenie jest jednak niejasne, ponieważ nie wiadomo, kim są jego rodzice. Opieką nad nim zajmuje się filozof Pangloss, który naucza go, że żyjemy na "najlepszym z możliwych światów". Kandyd rozwija uczucie do Kunegundy, córki barona, co prowadzi do jego wygnania z zamku po tym, jak zostają przyłapani na pocałunku za parawanem.

Po wygnaniu, Kandyd trafia do Bułgarii, gdzie zostaje przymusowo wcielony do armii. Przeżywa tam wiele trudności, ale udaje mu się uciec do Holandii, gdzie spotyka starego znajomego, filozofa Panglossa, który przekazuje mu wiadomość o masakrze na zamku barona. Razem z anabaptystą Jakubem wyruszają do Lizbony, gdzie stają się świadkami tragicznego trzęsienia ziemi. Pangloss jest tu fałszywie oskarżony o herezję i powieszony na stosie, a Kandyd uratowany przez tajemniczą staruszkę.

Podróże Kandyda prowadzą go dalej do Hispanii oraz Ameryki Południowej, gdzie odnajduje Kunegundę, teraz niewolnicę. W Ameryce spotyka brata Kunegundy, który jest Jezuitą, i zabija go w samoobronie. Razem z przewodnikiem Kakambo podróżują dalej, aż docierają do legendarnaregującej krainy El Dorado. To idylliczne miejsce, bogate w złoto i spełniające wszystkie marzenia materialne, ale Kandyd decyduje opuścić El Dorado, aby zyskać majątek i odzyskać Kunegundę.

Po powrocie do Europy, Kandyd doświadcza licznych strat, zostaje okradziony, ale mimo to kontynuuje swoje poszukiwania Kunegundy. W Wenecji spotyka starego znajomego Marcin, który jest pesymistą i stanowi kontrast dla Panglossa. Ich przygody prowadzą ich w końcu do Konstantynopola, gdzie Kandyd odnajduje Kunegundę, ale odkrywa, że zmieniła się ona fizycznie i duchowo.

Kandyd, mimo licznych rozczarowań, decyduje się poślubić Kunegundę i razem z grupą przyjaciół osiada na małym folwarku. Tam poznaje mądrego derwisza, który radzi mu zapomnieć o wielkich ambicjach i skupić się na pracy. Kandyd, Pangloss oraz inni postanawiają przyjąć jego radę, co prowadzi do ich ostatecznego zadowolenia i spokoju.

"Powieść "Kandyd" pełna jest filozoficznych refleksji i ironii, przedstawiających skomplikowaną naturę ludzkiego życia. Wolter korzysta z postaci Panglossa, filozofa optymisty, aby skrytykować teoretyczną filozofię naiwnego optymizmu. Kontrastując to z postacią Marcina, pesymisty, pokazuje, że zarówno nadmierny optymizm, jak i skrajny pesymizm prowadzą do absurdalnych wniosków. Wolter używa tych przeciwstawnych punktów widzenia, aby zasugerować, że droga pośrednia, oparta na zdrowym rozsądku i praktycznym działaniu, jest najbardziej skuteczna w radzeniu sobie z trudnościami życia.

Podróż Kandyda przez różne kraje i kontynenty jest metaforą poszukiwania prawdy i szczęścia, które często okazują się ulotne i nieosiągalne. Trzęsienie ziemi w Lizbonie, rzezie wojenne w Bułgarii, rzeź na zamku Thunder-ten-tronckh oraz liczne inne nieszczęścia, jakie spotykają bohaterów, są surowym komentarzem Woltera na temat nieprzewidywalności i okrutności świata. Autor wskazuje, że życie jest pełne cierpienia, a teorie filozoficzne, które ignorują tę rzeczywistość, są niepełne i mylące.

Kandyd, mimo swoich nieszczęść, ostatecznie odnajduje spokój i szczęście dzięki prostym radom spotkanego na końcu mędrca, który przekonuje go, że praca jest lekarstwem na nudę, złe skłonności i ubóstwo. Wolter, poprzez tę konkluzję, podkreśla wartość praktycznej filozofii życiowej, w której codzienne obowiązki i uczciwa praca prowadzą do stabilności i satysfakcji. Jest to uniwersalne przesłanie, które zachowuje swoją aktualność również dzisiaj.

Krytyka społeczna i polityczna zawarta w "Kandydzie" jest ostrą satyrą na ówczesne społeczeństwo. Wolter piętnuje nierówności społeczne, niesprawiedliwość religijną oraz korupcję polityczną. Zmusza czytelnika do refleksji nad tym, jak często idealistyczne wizje świata są nierealne i jak ważne jest przyjęcie realistycznego spojrzenia na życie. Twórczość Woltera była w znacznym stopniu przeciwstawieniem się dogmatom i skostniałym strukturom społecznym, co czyni ją szczególnie wartościową w kontekście historii myśli i literatury.

Wnioski, jakie możemy wyciągnąć z lektury "Kandyda", są wieloaspektowe. Powieść ta, mimo że osadzona w konkretnym kontekście historycznym, niesie uniwersalne przesłanie o potrzebie zdrowego rozsądku i praktycznego podejścia do życia. Wolter, poprzez swoje dzieło, ukazuje, że nadmierny idealizm i pesymizm są równie niebezpieczne, a w rzeczywistości najlepiej kierować się pragmatyzmem. "Kandyd" przypomina nam, że praca i skromne życie są kluczem do prawdziwego szczęścia, co czyni tę powieść nie tylko arcydziełem literatury, ale również ważną lekcją filozoficzną dla każdego pokolenia.