Pomyślność własna czy dobro wspólnoty? Która z tych racji jest ważniejsza? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu III części Dziadów Adama Mickiewicza, całego utworu oraz do wybranego tekstu kultury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.06.2024 o 20:43

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 18.06.2024 o 20:07

#

W życiu każdego człowieka prędzej czy później pojawia się fundamentalne pytanie: co jest ważniejsze – pomyślność własna czy dobro wspólnoty? Odpowiedź na nie jest o tyle trudna, że dotyka uniwersalnych i odwiecznych dylematów moralnych, które regularnie stają przed społeczeństwem i jednostką. Współczesne wyzwania, takie jak wzrastająca atomizacja społeczeństwa, izolacja indywidualna i tendencje egoistyczne, stawiają ten problem w nowym, bardziej naglącym świetle. Warto przy tej okazji przypomnieć myśl Arystotelesa, który mawiał: "człowiek jest z natury stworzony do życia w państwie...". Te słowa pokazują, że potrzeba przynależności do wspólnoty jest immanentnym elementem ludzkiego bytowania.

Teza tej pracy opiera się na przekonaniu, że zarówno w historii, jak i literaturze znajdujemy odpowiedzi na pytanie o wartość poświęcenia się dla dobra wspólnoty. Analizując fragment III części "Dziadów" Adama Mickiewicza, całego utworu oraz powieści "Dżuma" Alberta Camusa, dostrzegamy, że poświęcenie jednostki dla dobra wspólnoty nie tylko jest cnotą, ale również fundamentalnym warunkiem harmonii społecznej.

Rozwinięcie

Część I: III część "Dziadów" Adama Mickiewicza

Adam Mickiewicz napisał "Dziady" w okresie historycznej zapaści pomiędzy powstaniem listopadowym a styczniowym, kiedy Polska była pod zaborami. Duch narodowy był wówczas szczególnie narażony na różnego rodzaju represje. Mesjanizm polski, idea która przewija się przez utwór, zakłada, że naród polski cierpi za grzechy innych narodów, będąc jakby Chrystusem narodów, mającym przynieść ostateczne odkupienie.

Analiza fragmentów oraz postaci

W III części "Dziadów" spotykamy postacie, które stają wobec wielkich wyzwań moralnych, a ich decyzje mogą być interpretowane jako poświęcenie osobiste dla dobra wspólnoty.

Postacie skazane przez Carat

Mickiewicz przedstawia groźne realia ówczesnych czasów poprzez losy skazanych patriotów. Aresztowani polscy młodzieńcy, m.in. Frejend, stanowią symbol oporu i poświęcenia dla narodu. Frejend, jako przykład tego typu postaci, wyraża gotowość do poświęcenia życia za ojczyznę, co jest widoczne w jego wypowiedziach. Cytuje on: "Gotów jestem zginąć, byle tylko Polska była wolna!". Tego rodzaju postawa jest inspirująca dla reszty narodu i pokazuje, że indywidualne poświęcenie może służyć wspólnemu celowi.

Konrad

Postać Konrada jest jednym z największych symboli patriotycznych w polskiej literaturze. W Wielkiej Improwizacji Konrad wyraża swoje cierpienie i gotowość na największe poświęcenia "za miliony". Jego monolog przesiąknięty jest dramatem, ale i pewną pychą, która go ostatecznie zgubi. "Ja i Ojczyzna to jedno!" – te słowa pokazują, jak mocno Konrad utożsamia swoje życie z losem narodu, co może być odbierane zarówno jako akt szlachetnego poświęcenia, jak i przejaw egoistycznej pychy.

Ksiądz Piotr

Ksiądz Piotr jest natomiast przykładem pokornego bohatera, który poprzez służbę Bogu i ludziom osiąga pełnię poznania. Jego postawa jest opozycją wobec egoizmu. Przez swoją wiarę i skromność staje się moralnym przewodnikiem, przypominając, że prawdziwe poświęcenie nie wynika z pychy, ale z głębokiej pokory i miłości do bliźnich.

Refleksja

Wnioski płynące z tej części "Dziadów" są jednoznaczne: poświęcenie jednostki dla dobra narodu nie tylko jest czasem konieczne, ale także często prowadzi do realizacji osobistego przeznaczenia oraz duchowego ratunku człowieka.

Część II: "Dżuma" Alberta Camusa

"Dżuma" Alberta Camusa jest powieścią alegoryczną, w której opisano walkę dobra ze złem na przykładzie wybuchu epidemii dżumy w mieście Oran. Utwór ten możemy rozumieć jako literacki wyraz prometeizmu, w którym to jednostka walczy z siłami destrukcji dla dobra ogólnego.

Analiza postaci doktora Rieux

Doktor Rieux jest centralną postacią tego utworu. Niezmordowany w swojej walce z epidemią, staje się symbolem ludzkiej determinacji i nieustępliwości. Wielokrotnie dokonuje on trudnych wyborów, które zmuszają go do rezygnacji z osobistego szczęścia na rzecz dobra wspólnoty. Przykładem jest jego decyzja o pozostaniu w mieście, podczas gdy jego żona umiera w odległym sanatorium. Słowa Rieux: "Nie możemy pozwolić, by śmierć ludzi stała się zwyczajem" ukazują jego radykalne poświęcenie dla ratowania życia innych. Jego działania ostatecznie przynoszą skutek – miasto zostaje uratowane.

Refleksja

Wnioski płynące z analizy postaci doktora Rieux są jasne: poświęcenie jednostkowe jest nie tylko moralnym obowiązkiem, ale także warunkiem przetrwania wspólnoty. Postawa Rieux jest podobna do postawy wielu postaci z "Dziadów" Mickiewicza, dla których dobro narodu było priorytetem, nawet kosztem własnego życia i szczęścia.

Część III: Syntetyczne ujęcie problemu

Kwestię przeciwstawności jednostki i wspólnoty należy krytycznie analizować. Tradycja republikańska zakłada, że silna wspólnota jest sumą silnych jednostek, które wzajemnie się wspierają. Myśl Arystotelesa, że "człowiek jest z natury stworzony do życia w państwie", jest tutaj kluczowa. Człowiek jako istota społeczna potrzebuje wspólnoty do pełnej realizacji swojej natury.

Wnioski dotyczące współczesności

Współczesne społeczeństwa często promują wartości indywidualistyczne, ale bez silnej wspólnoty jednostka nie jest w stanie osiągnąć pełni swojego potencjału. Obserwujemy to w różnych dziedzinach życia społecznego i kultury. Ludzie coraz częściej odczuwają pustkę i alienację, które są wynikiem braku więzi społecznych. Przykłady poświęceń, jak w literaturze Mickiewicza i Camusa, pokazują, że prawdziwe szczęście i spełnienie człowieka są realizowane tylko wśród innych ludzi.

Wnioski końcowe

Poświęcenie własne jest nie tylko moralnie właściwe, ale także niezbędne dla zbudowania silnej, harmonijnej wspólnoty. Szczęście jednostki może być realizowane jedynie w kontekście społecznym, a nie w izolacji. Wzajemna pomoc, gotowość do poświęceń i jedność celów są fundamentami zdrowego społeczeństwa.

Zakończenie

Analizując dzieła Adama Mickiewicza i Alberta Camusa, dostrzegamy, że poświęcenie jednostki dla dobra wspólnoty jest nie tylko koniecznością, ale również moralnym obowiązkiem. Postacie takie jak Konrad, ksiądz Piotr czy doktor Rieux pokazują, że pomyślność własna jest spleciona z dobrem wspólnoty, i tylko przez poświęcenie można osiągnąć pełne spełnienie.

Krótka refleksja końcowa

Utrzymywanie równowagi pomiędzy dobrem jednostki a dobrem wspólnoty jest kluczem do zdrowego społeczeństwa. Refleksja nad osobistym wkładem każdego człowieka w dobro ogółu powinien stać się codzienną praktyką, co w ostatecznym rozrachunku prowadzi do większej harmonii i pokoju społecznego.

Cytat na zakończenie

Wracając do myśli Arystotelesa: "człowiek jest z natury stworzony do życia w państwie...", przypominamy sobie o fundamentalnej roli wspólnoty w życiu każdego człowieka. Bez niej, jednostka jest jak dryfujący statek bez kotwicy, niezdolna znaleźć drogę do prawdziwego szczęścia.