Walka dobra ze złem w literaturze. Przedstaw motyw analizując wybrane tematy.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.06.2024 o 7:21

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 24.06.2024 o 6:43

I. Wstęp

W literaturze dla dorosłych podziały na dobro i zło są znacznie bardziej skomplikowane. Niniejsze wypracowanie ma na celu analizę tego motywu na przykładzie dwóch ważnych utworów: „Dżumy” Alberta Camus i „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego.

II. „Dżuma” Alberta Camus

Dżuma w powieści Camus nie jest tylko literalną chorobą, ale także symbolicznym złem, które może przybierać różne formy. Wielu krytyków literackich interpretuje epidemię jako alegorię II wojny światowej, zwracając uwagę na podobieństwa między działaniami ludzi wobec choroby a rzeczywistymi działaniami społeczeństw wobec wojny, takimi jak krematoria czy masowe egzekucje. Tym samym dżuma staje się symbolem wojny, totalitaryzmu i ludzkiego okrucieństwa.

Zło w „Dżumie” to także jej najbardziej dosłowny aspekt – śmierć, która bezlitośnie dotyka niewinnych ludzi. Jean Tarrou, jeden z bohaterów, doświadczył traumy związanej z egzekucją skazanego, co ukształtowało jego poczucie moralności i wrażliwość na cierpienie. Dżuma jako zło jest dla Tarrou pretekstem do refleksji nad naturą zła i pragnieniem przeciwdziałania mu.

Bohaterowie „Dżumy” reprezentują różne postawy wobec zła. Doktor Rieux, będący narratoriem powieści, walczy z epidemią z niezłomną determinacją, kierując się poczuciem obowiązku i moralnej odpowiedzialności. Jean Tarrou, inicjator formacji sanitarnych, działa z czystego altruizmu, ryzykując własne życie dla ratowania innych. Cottard, z kolei, wykorzystuje chaos wywołany epidemią dla własnych korzyści finansowych, co czyni go symbolem egoizmu i zepsucia moralnego. Rajmond Rambert, początkowo próbujący uciec z Oranu, ostatecznie decyduje się zostać i włączyć do walki przeciwko dżumie, pokazując proces moralnej przemiany i osiągnięcia wewnętrznego dobra.

Postać Ojca Paneloux ilustruje chrześcijańską wizję dobra i zła. Na początku widzi w dżumie karę za grzechy, jednakże jego postawa zmienia się, gdy dostrzega niewinność i niesprawiedliwość cierpienia. Ostatecznie, przechodzi duchową przemianę, zaczynając postrzegać dżumę jako wyzwanie etyczne, a nie boską karę.

Walka dobra ze złem w „Dżumie” kończy się percepcyjnym zwycięstwem dobra – epidemia ustępuje, a bohaterowie, mimo strat i cierpień, zachowują swoje moralne wartości. Doktor Rieux reflektuje nad nieśmiertelnością bakcylu dżumy, co jest przypomnieniem, że zło zawsze będzie istniało, gotowe zaatakować ponownie. Tym samym Camus przypomina o stałej gotowości do walki z złem, która jest nieodłącznym elementem ludzkiego życia.

III. „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego

Raskolnikow uważa, że likwidacja lichwiarki służy sprawiedliwości społecznej, a on sam jest „wyjątkową jednostką”, która ma prawo do takiego działania. Jego teoria odzwierciedla moralny relatywizm i pychę, które prowadzą go do przekroczenia granic etycznych i etycznej tragedii.

Po zbrodni Rodion doznaje psychicznych konsekwencji swojego czynu – urojeń, gorączki i moralnej katorgi. W miarę jak pogłębia się jego wewnętrzna walka, znajduje wsparcie w Sonii Marmieładow, prostytutce o głębokim poczuciu moralności i wiary. Sonia staje się dla Raskolnikowa symbolem dobra i siłą, która prowadzi go do przemiany. Jej miłość i współczucie stanowią katalizator jego moralnego odrodzenia.

W końcu, Rodion przyznaje się do winy i decyduje się na odpokutowanie za swoje zbrodnie, co prowadzi go na zesłanie do katorgi na Syberii. Tam ostatecznie przechodzi przemianę wewnętrzną, odzyskując wiarę w Boga i zdolność do miłości. Dostojewski poprzez tę przemianę ukazuje, że dobro triumfuje nie przez eliminację zła, ale poprzez wewnętrzną walkę i odkupienie.

W „Zbrodni i karze” zwycięstwo dobra przedstawiane jest jako proces moralnej przemiany bohatera. Dobro rodzi się z refleksji nad własnymi czynami, żalem i pragnieniem poprawy.

IV. Podsumowanie

W obu utworach zło jest nieuchronnym elementem świata, co zmusza bohaterów do podjęcia moralnej walki. Walka z konfrontacją zła zawsze prowadzi do głębokiej refleksji moralnej, pokazując, że dobro nie jest stanem, ale ciągłym procesem przemiany i odnowy. Zwycięstwo dobra daje nadzieję na pozytywną zmianę w świecie, mimo iż zło wciąż istnieje i będzie istnieć. Literatura, poprzez przedstawianie takich zmagań, staje się źródłem nadziei i inspiracji do działania na rzecz dobra.

Finałem refleksji na temat walki dobra ze złem jest zrozumienie, że ta walka jest niekończącą się częścią ludzkiego życia. Bohaterowie literaccy, dzięki swojej zdolności do zmiany i przemiany, stają się motywatorami dla czytelników, ukazując, że w każdym z nas drzemie potencjał do walki z własnymi demonami i odkrywania naszego wewnętrznego dobra.