Na podstawie analizy fragmentu Przedwiośnia skonfrontuj wyobrażenia komunistów o idealnym porządku społecznym z ukazanym w powieści autentycznym obrazem rzeczywistości rosyjskiej w czasie trwania rewolucji w Baku

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.06.2024 o 16:16

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 30.06.2024 o 15:44

Na podstawie analizy fragmentu „Przedwiośnia” skonfrontuj wyobrażenia komunistów o idealnym porządku społecznym z ukazanym w powieści autentycznym obrazem rzeczywistości rosyjskiej w czasie trwania rewolucji w Baku

Stefan Żeromski, znany jako „sumienie polskiej literatury”, jest autorem wielu znaczących dzieł literackich, w tym „Przedwiośnia”. Dlaczego akurat ta powieść zasługuje na szczególną uwagę? „Przedwiośnie” to utwór, który porusza tematykę odrodzenia niepodległej Polski, ale jednocześnie jest swoistym studium ludzkich idei, ich konfliktów i konsekwencji, jakie niosą za sobą w rzeczywistości. Główny bohater, Cezary Baryka, znajdzie się w samym środku burzliwych wydarzeń rewolucji w Baku, co staje się dla niego lekcją życia i zrozumienia rzeczywistości różniącej się od haseł rewolucjonistów.

W tej pracy przyjrzymy się wyobrażeniom komunistów o idealnym porządku społecznym i skonfrontujemy je z obrazem rzeczywistości rosyjskiej w czasie trwania rewolucji w Baku, jak przedstawia to Żeromski. Ukazane zostaną różnice między teoretycznymi fundamentami idei komunistycznych a praktycznymi konsekwencjami rewolucji, które Cezary Baryka przeżywa i obserwuje, a także jak te wydarzenia wpływają na jego światopogląd.

Główna treść

Ideały komunistyczne

Rewolucjoniści komunistyczni, inspirowani myślami Marksa i Lenina, dążyli do stworzenia społeczeństwa, w którym równość społeczna, brak klas i sprawiedliwość ekonomiczna byłyby podstawowymi wartościami. Na tajnych zebraniach politycznych, takich jak te opisane przez Żeromskiego w „Przedwiośniu”, owe ideały były szeroko dyskutowane. Postacie takie jak komisarz czy inni przedstawiciele władzy komunistycznej argumentowali, że jedynie poprzez wywłaszczenie burżuazji i przejęcie władzy przez robotników możliwe jest osiągnięcie prawdziwej równości. Powoływali się na konieczność obalenia kapitalizmu jako systemu, który jedynie podsyca nierówności społeczne, eksploatację robotników i niesprawiedliwość społeczną.

Główne tezy komunistów podczas zebrania

Na tych zebraniach, często odbywających się w tajemnicy, rewolucjoniści wysuwali kilka kluczowych tez. Walka klas miała być, według Lenina, motorem historii, czymś nieuniknionym i koniecznym dla postępu społecznego. Przejęcie władzy przez robotników było przedstawiane jako jedyny sposób na obalenie niesprawiedliwych struktur społecznych i ekonomicznych. Komuniści kreślili wizję bezklasowego społeczeństwa, w którym nie będzie różnic społecznych i wszyscy będą mieli równy dostęp do dóbr i usług. Obalenie kapitalizmu miało być pierwszym, niezbędnym krokiem ku stworzeniu nowego ładu społecznego, w którym spełnią się ideały sprawiedliwości i równości.

Wyobrażenia vs. rzeczywistość

Jednak rzeczywistość, którą Cezary Baryka zastaje w Baku podczas trwającej rewolucji, diametralnie odbiega od tych wzniosłych ideałów. Młody Baryka, będąc świadkiem wydarzeń, doświadcza na własnej skórze brutalnych konsekwencji rewolucyjnych zawirowań. W opisie Baku, Żeromski maluje obraz chaosu, strachu i destrukcji, który jest odległy od obiecywanego przez rewolucjonistów raju na ziemi. Sytuacja w Baku jawi się jako skrajny kontrast wobec teoretycznych założeń komunistycznych; zamiast równości i sprawiedliwości, dominuje anarchia i brutalność.

Opis rewolucji w Baku

Baku, energetyczne i pełne życia miasto na Kaukazie, staje się areną rewolucyjnych walk, które zdają się pozbawiać go dawnego blasku. Zamiast lepszych warunków życia, rewolucja pogarsza sytuację zarówno robotników, jak i innych mieszkańców. Infrastruktura miejska zostaje zniszczona, instytucje publiczne przestają funkcjonować, a codzienne życie staje się nieprzerwanym ciągiem walki o przetrwanie. Rodrigo Bidżis, jeden z przyjaciół Cezarego, także przechodzi bolesną transformację, tracąc swoją wiarę w rewolucyjne ideały.

Konkretyzacja trudności

Jednym z najbardziej poruszających aspektów tej części powieści jest opis trudności, jakie napotykają zwykli ludzie. Jadwiga Baryka, matka Cezarego, zmuszona jest do heroicznych wysiłków, by zorganizować jedzenie dla rodziny – przykładem jest jej próba zdobycia zboża, podczas której doświadcza okrucieństw i niesprawiedliwości. Trudności te są emblemą szerokiego zestawu problemów, z jakimi borykają się mieszkańcy rewolucyjnego Baku: brak bezpieczeństwa, deficyt podstawowych artykułów i destrukcja życia społecznego.

Przeciwnicy komunistycznych ideałów

Wraz z represjami i terroryzmem komunistów przychodzi fala oporu i wątpliwości wśród ludzi. Publiczne egzekucje, takie jak te opisane przez Żeromskiego, stają się codziennym aspektem życia pod rządami rewolucjonistów. Wszelkie przejawy niezgody są brutalnie tłumione, a ideowe oszustwa i manipulacje, jakich dopuszczają się rewolucjoniści, stają się coraz bardziej powszechne. W tym kontekście niezwykle istotne jest to, że Cezary sam zaczyna dostrzegać okrucieństwa i niesprawiedliwość rewolucji, cofając się i dystansując od jej idei.

Skutki idealizmu

Jednym z najbardziej tragicznych skutków rewolucyjnych zawirowań jest wzrost napięć etnicznych i narodowych. W Baku dochodzi do krwawych rzezi, w tym także ludobójstwa Ormian. Wciąż pamiętając wzniosłe idee komunistyczne, Cezary staje się świadkiem i uczestnikiem makabrycznych scen, które są dalekie od obiecywanej sprawiedliwości i równości. Symboliczne staje się pochowanie pięknej Ormianki, podczas którego Cezary dostrzega manipulacje i fałszywość idei promowanych przez komunistów.

Samoświadomość bohatera

W miarę jak rewolucja przybiera na brutalności, Cezary coraz bardziej oddala się od komunistycznych ideałów. Jego doświadczenia prowadzą go do głębokiej refleksji nad tym, co rzeczywiście oznacza równość i sprawiedliwość. W kulminacyjnym momencie powieści, podczas jednego z tajnych zebrań komunistów, Cezary otwarcie sprzeciwia się ich metodom i ideom. To zasłużone „przełamanie” w jego postawie symbolizuje ostateczne przekonanie Baryki o niemożliwości osiągnięcia równości przy użyciu przemocy i oszustw.

Epilog

Aby lepiej zrozumieć przemianę, jaką przechodzi bohater, warto zwrócić uwagę na jedną z ostatnich scen powieści, gdzie Cezary uczestniczy w manifestacji robotników. Mimo że jeszcze niedawno był zaciekłym zwolennikiem rewolucji, teraz wycofuje się, dostrzegając, że rzeczywistość nie jest tak idealna, jak mu się wcześniej wydawało. Końcowa scena jest wyrazem jego pełnej samoświadomości i dystansu wobec rewolucyjnych idei, które początkowo go fascynowały.

Zakończenie

Kiedy zestawiamy ideały komunistów z rzeczywistością opisaną w „Przedwiośniu”, staje się jasne, że obie te sfery różnią się diametralnie. Młodzieńcza fascynacja ideałami równości i sprawiedliwości w rewolucyjnych formach napotyka brutalną rzeczywistość pełną chaosu, przemocy i niesprawiedliwości. Cezary Baryka, jako świadek tych wydarzeń, przechodzi głęboką wewnętrzną przemianę, co skłania go do refleksji nad realnymi możliwościami osiągnięcia równości społecznej.

Przypadek „Przedwiośnia” i przedstawionej w nim rewolucji w Baku pokazuje, że ideologie, jakkolwiek wzniosłe, mogą zostać zniekształcone przez ludzkie ambicje, dążenie do władzy i brutalność. Równocześnie jest to przestroga przed bezkrytycznym akceptowaniem wszelkich ideologii i wezwanie do samodzielnego myślenia oraz obserwacji rzeczywistości.

Zatem „Przedwiośnie” nie tylko obrazuje różnice między ideałami a rzeczywistością, ale także ukazuje znaczenie indywidualnej refleksji i doświadczenia w kształtowaniu światopoglądu, co czyni tę powieść nie tylko ważnym dziełem literackim, ale także wartościową lekcją życiową.