Obraz rewolucji w Przedwiośniu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.08.2024 o 16:00

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 5.08.2024 o 15:15

W powieści „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego rewolucja bolszewicka stanowi centralny motyw, który kształtuje życie młodego bohatera, Cezarego Baryki. Żeromski przedstawia rewolucję jako doświadczenie pełne brutalności, rozczarowania i zniszczenia, które zmienia nie tylko losy jednostki, ale i społeczeństwa. Historia Cezarego, młodego Polaka dorastającego w Baku, stanowi studium ludzkich postaw wobec gwałtownych przemian politycznych i społecznych.

Akcja powieści zaczyna się w Baku, bogatym naftowym mieście, gdzie życie toczy się w dostatku, a mieszkańcy cieszą się względnym spokojem. W przededniu rewolucji, miasto to jest symbolem ekonomicznego sukcesu i stabilizacji. Jednakże, wraz z nadejściem 1917 roku i wybuchem rewolucji bolszewickiej to idylliczne życie ulega gwałtownym przemianom. Rewolucja przybywa do Baku niespodziewanie, przynosząc ze sobą chaos i zniszczenie. Wprowadzają ją komisarze rewolucyjni, którzy wpływają na całkowity kolaps instytucji publicznych. Banki i sklepy zostają zamknięte, wypłaty wstrzymane, a ludzi wyrzuca się z mieszkań.

Rewolucja zwiększa napięcia społeczne i polityczne. Robotnicy i młodzież, wierzący w sprawiedliwość nowej władzy ludowej, zaczynają organizować spotkania i demonstracje. Z idealistycznych przemówień przechodzą do przemocy, niszcząc dotychczasowy porządek społeczny. Cezary Baryka, młody, nieświadomy chłopak, zostaje wciągnięty w wir tych wydarzeń. Na początku zachłystuje się nowymi ideałami, uczestniczy w wiecach i przemówieniach, w pełni przekonany o słuszności rewolucji. Brak zrozumienia dla historycznych postaci, takich jak Józef Piłsudski, świadczy o jego młodzieńczej naiwności i podatności na propagandę rewolucyjną.

Żeromski ukazuje również destrukcyjny wpływ rewolucji na rodzinę Baryków. Majątek, który rodzina zgromadziła przez lata, zostaje skonfiskowany, a oni muszą zadowolić się najmniejszym pokojem w swoim własnym domu, podczas gdy resztę mieszkania zajmują obcy ludzie. Tragizm sytuacji pogłębia zdrada Cezarego, który pod presją rewolucjonistów zdradza miejsce ukrycia rodzinnych kosztowności. Przemoc wobec jego matki, Jadwigi, i jej późniejsza śmierć są kulminacją nieszczęść rodziny.

W codziennym życiu rewolucjonistów przemoc staje się normą. Cezary regularnie uczestniczy w egzekucjach, co dla jego matki jest nie do przyjęcia. Jadwiga pozostaje głosem moralności i zdrowego rozsądku, nie mogąc jednak uchronić syna przed brutalnym wpływem nowej rzeczywistości. Społeczeństwo przeżywa rozłam, a nowa burżuazja rewolucjonistów staje się równie opresyjna i hipokrytyczna jak poprzednie elity.

Żeromski nie pozostawia wątpliwości co do upadku ludzkich wartości w trakcie rewolucji. Jadwiga Baryka, symbolizująca moralną integralność, poświęca się dla innych, pomagając księżnej Szczerbatow-Mamajew. Niestety, jej litość kończy się tragicznie – traci majątek, zostaje wysłana na ciężkie roboty, a ostatecznie umiera na skutek wycieńczenia. Cezary, będący świadkiem przemocy, chaosu oraz etnicznych rzezi między Ormianami i Tatarami, przeżywa moment przełomowy w momencie śmierci matki oraz kradzieży jej obrączki.

Śmierć Jadwigi i kradzież jej obrączki symbolizują dla Cezarego ostateczne rozczarowanie rewolucją i świadomość jej fałszywości. Jego młodzieńcze ideały rozbijają się o brutalną rzeczywistość, gdzie rewolucja jest bardziej narzędziem manipulacji i przemocy niż drogą do sprawiedliwości społecznej. Powrót Cezarego do Warszawy i zetknięcie z Antonim Lulkiem, zagorzałym komunistą, staje się ważnym punktem w jego refleksjach. Krytyczny wobec rewolucyjnych działań w kontekście tego, czego doświadczył w Baku, Cezary zaczyna dostrzegać sprzeczność między ideałami a rzeczywistością.

Rewolucja w „Przedwiośniu” to doświadczenie, które zmienia Cezarego i staje się przestrogą przed idealistycznym podejściem do wzniosłych idei. Żeromski pokazuje, jak rewolucja, zamiast prowadzić do wyzwolenia i sprawiedliwości, często staje się narzędziem opresji, manipulacji i przemocy. Cezary, po przejściu przez ten trudny etap swojego życia, staje się bardziej krytyczny i świadomy realiów politycznych, choć traumy rewolucji będą na zawsze kształtować jego postrzeganie świata.

Podsumowując, rewolucja bolszewicka w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego jest obrazem brutalnych przemian społecznych i politycznych, które niszczą nie tylko materialny majątek, ale również moralne i etyczne fundamenty społeczeństwa. Cezary Baryka, młody entuzjasta rewolucji, staje się świadkiem jej najstraszniejszych konsekwencji, co prowadzi go do głębokiej refleksji nad rzeczywistością idei, które początkowo wydawały się tak pociągające. Żeromski poprzez losy Baryków przekonuje czytelnika, że rewolucja, choć obiecująca sprawiedliwość, w praktyce często przynosi jedynie chaos i cierpienie.