Makbet - okoliczności powstania

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.07.2024 o 9:59

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 7.07.2024 o 9:19

I. Wstęp

"Makbet" to jedna z najbardziej znanych i cenionych tragedii Williama Szekspira, która zajmuje ważne miejsce w literackim kanonie świata. Sztuka opowiada o losach szkockiego wodza Makbeta, którego ambicja i dążenie do władzy prowadzą do morderstw, szaleństwa i ostatecznej katastrofy. Jest to dramat, który fascynuje zarówno badaczy, jak i czytelników swoją złożonością, głębokim przesłaniem oraz mistrzowskim panowaniem nad językiem i formą. "Makbet" stanowi jedno z czołowych dzieł literatury angielskiej, będące inspiracją dla wielu reżyserów teatralnych, filmowych oraz twórców literatury.

2. Problematyka okoliczności powstania

Okoliczności powstania "Makbeta" są jednak przedmiotem licznych spekulacji i badań. Z powodu braku dokładnych źródeł wskazujących termin powstania utworu, badacze mają trudności z ustaleniem daty premiery sztuki. Tematem tego wypracowania jest omówienie dostępnych informacji dotyczących genezy utworu, z uwzględnieniem kontekstu historycznego, źródeł inspiracji oraz politycznych i literackich motywacji, które mogły wpłynąć na Szekspira.

II. Powstanie "Makbeta" w kontekście historycznym

Jedną z największych trudności w badaniach nad "Makbetem" jest dokładne określenie daty jego powstania. Nie zachowały się żadne konkretne dokumenty ani rękopisy bezpośrednio wskazujące na czas ukończenia dramatu. Literatura przedmiotu sugeruje różne okresy, w których Szekspir mógł pracować nad dziełem, co sprawia, że badacze muszą polegać na analizach literackich i historycznych w celu przybliżonego datowania.

2. Dowody na datowanie utworu

Najbardziej prawdopodobnym rokiem powstania "Makbeta" jest rok 1606. Ta hipoteza oparta jest na analizach literackich i historycznych. Wskazują na to liczne odniesienia do ówczesnych wydarzeń i atmosfery politycznej. Przykładem może być nawiązanie do spisku prochowego z 1605 roku, które możemy odnaleźć w wypowiedziach odźwiernego w Scenie 3. aktu II. W sztuce pojawiają się też nawiązania do koronacji Jakuba I, co pozwala stwierdzić, że "Makbet" miał odzwierciedlać i komentować ówczesne realia społeczne oraz polityczne.

III. Źródła inspiracji Szekspira

Głównym źródłem inspiracji dla Szekspira były "Kroniki Anglii, Szkocji i Irlandii" Raphaela Holinsheda. Opublikowane w 1577 roku "Kroniki" stanowiły kompendium faktów i legend historycznych, które Szekspir adaptował do swoich celów literackich. Mimo że Holinshed aspirował do pisania historii, jego dzieło zawierało wiele elementów fabularyzowanych, co sprawiało, że nadawało się doskonale do dramatyzacji. Szekspir czerpał z "Kronik" motywy i postacie, ale często modyfikował je, by lepiej odpowiadały jego zamierzeniom artystycznym i dramaturgicznym.

2. Autentyczne wydarzenia historyczne

Koronacja Jakuba I w 1603 roku oraz spisek prochowy z lat 1605-1606 niewątpliwie wpłynęły na treść "Makbeta". Koronacja Jakuba I przyniosła nowe perspektywy polityczne oraz kulturowe. Jakub I, będąc wcześniej królem Szkocji, a następnie Anglii, wprowadził do dworu angielskiego szkockie wpływy, co mogło inspirować Szekspira do napisania tragedii osadzonej w szkockiej scenerii. Spisek prochowy z kolei zasiał atmosferę strachu przed zdradą i politycznym zamachem, co tematycznie blisko wiąże się z fabułą "Makbeta".

3. Elementy historyczne w treści "Makbeta"

W Scenie 3. aktu II odźwierny wspomina o roku bujnym w plony, co może być odniesieniem do roku 1606. Dodatkowo dramat zawiera aluzje do spisku prochowego i panującej wówczas atmosfery politycznej. Takie elementy nie tylko pomagają w datowaniu utworu, lecz także wzbogacają jego treść i wydźwięk polityczny. Narracja w "Makbecie" nie jest jednak wiernym odwzorowaniem historii, ale raczej jej literacką interpretacją, co jest cechą charakterystyczną twórczości Szekspira.

IV. Szekspir a autentyczność historii

Podczas tworzenia "Makbeta" Szekspir opierał się na wydarzeniach mających miejsce w Szkocji w XI wieku, jednak jego interpretacja historycznych faktów była swobodna. Makbet w rzeczywistości był królem Szkocji od 1040 do 1057 roku, a jego władza zakończyła się w wyniku morderstwa przez Malkolma. Szekspir zrezygnował z historycznej dokładności na rzecz dramatyzmu i wprowadził zmiany, które miały na celu zwiększenie napięcia oraz atrakcyjności fabuły.

2. Dostosowanie faktów na potrzeby dramatu

Jednym z przykładów manipulacji faktami przez Szekspira jest postać Banka. W "Kronikach Holinsheda" Banko przedstawiony jest jako współwinny morderca króla Dunkana, podczas gdy w "Makbecie" jest on wiernym i uczciwym rycerzem, który staje się ofiarą Makbeta. Takie zmiany miały na celu nie tylko udramatyzowanie wydarzeń, ale również mogły być elementem hołdu wobec Jakuba I, który uznawał Banka za swojego legendarnego przodka. Szekspir zrezygnował z brutalnej prawdy na rzecz literackiego ukształtowania historii.

V. "Makbet" jako utwór na zamówienie

Istnieje przypuszczenie, że "Makbet" mógł być napisany na zamówienie dla rozrywki i przyjemności króla Jakuba I. Jakub I, znany z fascynacji tematyką wiedźm i czarów, mógł stanowić inspirację do wprowadzenia takich wątków do dramatu. Wydaje się, że Szekspir chciał uczcić nowego monarchę utworem literackim, który byłby zarazem zabawny i refleksyjny.

2. Pochlebstwo w utworze

Interpretacja "Makbeta" jako pochlebstwa skierowanego do Jakuba I jest jedną z hipotez przedstawionych przez badaczy, takich jak Stephen Greenblatt. Pochwała ta nie zawsze jest bezpośrednia, ale raczej subtelna i pośrednia, poprzez przedstawienie dynastii Jakuba I w kontekście legendarnego pochodzenia. W ten sposób Szekspir nie tylko zyskiwał uznanie na dworze, ale także wpisywał się w narrację polityczną tamtego okresu.

VI. Wersje drukowane i ich znaczenie

"Makbet" został po raz pierwszy wydany w Pierwszym Folio w 1623 roku, siedem lat po śmierci Szekspira. Pierwsze Folio jako monumentalne dzieło zbiorowe Szekspira odgrywa kluczową rolę w ocenie jego literackiego dorobku. Wydanie to stanowi nie tylko podstawowe źródło tekstów dramatów Szekspira, ale również istotny element w badaniach nad jego twórczością, umożliwiający zrozumienie jego wpływu na literaturę i kulturę.

VII. Podsumowanie

Podsumowując, ustalenie dokładnej daty powstania "Makbeta" jest trudne z powodu braku bezpośrednich źródeł, ale analiza historyczna i literacka wskazuje na rok 1606 jako najbardziej prawdopodobny. Głównym źródłem inspiracji dla Szekspira były "Kroniki Holinsheda", a także wydarzenia historyczne, takie jak koronacja Jakuba I i spisek prochowy. Szekspir z uwagi na potrzeby dramaturgiczne i polityczne manipulował historycznymi faktami, co świadczy o jego umiejętności dostosowywania historii do potrzeb teatru.

2. Refleksje na temat historycznego i literackiego dziedzictwa "Makbeta"

"Makbet" to nie tylko arcydzieło literackie, ale także komentarz społeczno-polityczny, który odzwierciedla napięcia i obawy współczesne Szekspirowi. Adaptacje historyczne w literaturze, takie jak te, jakie znajdziemy w "Makbecie", mają duży wpływ na sposób, w jaki interpretujemy i rozumiemy przeszłość. Sztuka w kontekście politycznym i społecznym czasów Jakuba I miała również ogromny wpływ na późniejsze interpretacje i adaptacje. "Makbet" pozostaje więc nie tylko klasycznym dramatem, ale także znaczącym świadectwem swojej epoki.