Stosunek człowieka do podziałów społecznych. Napisz wypracowanie o charakterze argumentacyjnym odwołując się do lektury obowiązkowej, uwzględniając konteksty i wybrane teksty kultury.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.07.2024 o 18:21

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 9.07.2024 o 17:40

Stosunek człowieka do podziałów społecznych

Podziały społeczne to zjawisko uniwersalne, obecne w każdym społeczeństwie na przestrzeni dziejów. Niezależnie od kraju i ustroju politycznego, zawsze istniały grupy o różnym dostępie do zasobów, edukacji i usług medycznych. Konsekwencje tych podziałów są widoczne w napięciach społecznych, które rozdają karty w walce o władzę i wpływy. Literatura, jako lustro społecznych zjawisk, wielokrotnie podejmowała temat podziałów społecznych, ukazując ich różnorodne aspekty i wpływ na życie jednostek oraz całych grup społecznych. Wspólnym mianownikiem większości dzieł literackich jest zetknięcie się jednostki z barierami wynikającymi z jej pozycji społecznej i próba relacji z innymi, często wywołująca konflikty, ale i przyczyniająca się do refleksji nad zmianą społeczną.

Teza

Rozwinięcie

I. „Nie-boska komedia” Zygmunta Krasińskiego

Tło historyczne i społeczne: Krasiński ukazuje społeczeństwo podzielone na dwie główne grupy: arystokrację oraz rewolucjonistów. Arystokracja reprezentuje stary porządek, pełen tradycyjnych wartości i hierarchii, podczas gdy rewolucjoniści to buntownicy dążący do obalenia tych struktur w imię bardziej sprawiedliwego, równego społeczeństwa.

Postacie i ich reprezentacja podziałów społecznych: Centralną postacią jest Hrabia Henryk, który jest reprezentantem arystokracji. Jego działania i motywacje koncentrują się na obronie dawnego porządku społecznego, który postrzega jako gwarant kulturowej i moralnej ciągłości. Z drugiej strony rewolucjoniści, ukazani jako bezmyślny tłum żądny krwi, prezentują zagrożenie dla arystokratycznych wartości. Hrabia Henryk, mimo swojej walki, ostatecznie ponosi klęskę, co ma symbolizować upadającą arystokrację.

Przekaz ideologiczny: Krasiński sugeruje naturalność podziałów społecznych i ich boskie uzasadnienie. Krytyka skierowana w stronę rewolucjonistów przedstawia arystokrację jako obrońców wyższych wartości, którzy w obliczu przemocy starają się zachować to, co według autora jest istotą cywilizacji. Przekaz ten ma na celu podkreślenie, że gwałtowna zmiana społeczna nie prowadzi do dobrego końca.

II. „Lalka” Bolesława Prusa

Charakterystyka podziałów społecznych w powieści: Społeczeństwo warszawskie w „Lalce” podzielone jest na cztery główne grupy: arystokrację, mieszczaństwo, zubożałą szlachtę oraz proletariat. Podziały te determinują relacje między postaciami i wpływają na ich losy.

Stanisław Wokulski jako bohater łamiący stereotypy klasowe: Stanisław Wokulski, główny bohater powieści, to postać, która wybija się ponad przypisane jej miejsce w hierarchii społecznej. Pochodząc z niższej warstwy społecznej, dzięki determinacji i pracy udaje się mu osiągnąć bogactwo. Wokulski, mimo sukcesu, spotyka się z niechęcią ze strony arystokracji, która postrzega go jako parweniusza, próbującego wejść do ich zamkniętego świata. Jego losy ukazują napięcia wynikające z prób przekraczania granic klasowych.

Refleksje na temat społeczeństwa: Wokulski, mimo awansu społecznego, staje się pesymistą. Przychodzi do wniosku, że rzeczywiste wartości ludzkie nie są związane z pozycją społeczną. Krytykuje on przywileje, które nie wynikają z zasług, a jedynie z urodzenia, ukazując sympatią takie postacie jak Węgiełek – utalentowanego, lecz biednego rzemieślnika. W ten sposób Prus podkreśla, że rzeczywiste dobrem społecznym powinno być.

III. „Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego

Przedstawienie bohatera: Główną postacią jest Tomasz Judym, lekarz pochodzący z nizin społecznych, który dzięki swojej determinacji i pracy stał się wykształconym profesjonalistą. Judym, choć osiągnął sukces osobisty, jest głęboko świadomy nierówności społecznych i stara się im przeciwdziałać.

Problemy społeczne widziane oczami Judyma: Judym obserwuje dramaty biedoty – ludzi ciężko pracujących w fatalnych warunkach, z ograniczonym dostępem do edukacji i medycyny. Kapitalizm przedstawiony w powieści sprawia, że podstawowe prawa stają się towarem luksusowym, dostępnym tylko dla wybranych. Judym widzi, że system społeczny nie sprzyja poprawie warunków życia dla najbiedniejszych.

Próby zmiany systemu: Judym podejmuje próby zmiany systemu, dążąc do wprowadzenia świadczeń społecznych i lepszego dostępu do opieki medycznej. Jego działania spotykają się z oporem ze strony lepiej usytuowanej części społeczeństwa, która widzi w nim zagrożenie dla swojego komfortu. Żeromski, poprzez postać Judyma, krytykuje podziały klasowe jako źródło cierpienia i niesprawiedliwości społecznej, jednocześnie wskazując na heroizm tych, którzy próbują zmienić ten stan rzeczy.

Zakończenie

W szerszym kontekście społecznym i kulturowym, również współczesna literatura i film nie rezygnują z podejmowania tematyki podziałów społecznych. Twórcy tacy jak J.K. Rowling w „Harrym Potterze” czy Bong Joon-ho w filmie „Parasite” na swój sposób analizują i krytykują struktury społeczne, w których różnice klasowe odgrywają kluczową rolę.

Warto więc, na podstawie literatury, krytycznie analizować własne postawy wobec podziałów społecznych. Literatura, poprzez swoje bogactwo i różnorodność perspektyw, dostarcza nam narzędzi do lepszego zrozumienia dynamiki społecznej i zachęca do refleksji nad możliwością zmiany. Tym samym, wychodząc poza granice opisywanych światów, możemy lepiej zrozumieć mechanizmy działające we współczesnym społeczeństwie i poszukiwać dróg do jego ulepszenia.