Ocena powstania listopadowego zawarta w Kordianie
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.07.2024 o 8:18
Rodzaj zadania: Streszczenie
Dodane: 20.07.2024 o 7:56
Streszczenie:
"Kordian" Juliusza Słowackiego to krytyczna analiza powstania listopadowego, skupiająca się na nieudolności przywódców, ale podkreślająca wartość patriotycznego zrywu. Praca ukazuje, jak dramat przedstawia główne postacie i symbolizm, wyraźnie oceniając ich postawy.
"Ocena powstania listopadowego zawarta w Kordianie"
---I. Wstęp
Juliusz Słowacki, jeden z czołowych przedstawicieli polskiego romantyzmu, znany jest ze swojego głębokiego wpływu na literaturę narodową oraz zaangażowania w sprawy polityczne i społeczne. Jednym z najważniejszych jego dzieł jest dramat "Kordian", napisany w 1833 roku. Słowacki w swoim utworze podejmuje się krytycznej refleksji nad wydarzeniami powstania listopadowego, jego przywódcami oraz samym charakterem zrywu narodowego. Dramaturg w "Kordianie" przedstawia swoje przemyślenia na temat mesjanizmu polskiego, który wówczas zyskiwał na znaczeniu, a także na temat konieczności poświęceń dla ojczyzny."Teza wypracowania" powinna brzmieć: "Kordian" prezentuje krytyczną ocenę powstania listopadowego przez pryzmat nieudolności jego przywódców i organizatorów, a zarazem podkreśla wartość samego zrywu jako koniecznego aktu patriotyzmu.
---
II. Wstęp do "Kordiana" i jego symboliki
W scenie zatytułowanej "Przygotowanie", której akcja toczy się w zrujnowanej chatce czarownika Twardowskiego w Karpatach, Słowacki wkracza w magiczny i symboliczny świat, aby ukazać przyszłość narodu polskiego. Mamy tu do czynienia z datą 31 grudnia 1799 roku, która symbolicznie oznacza przełomowy moment dla losów świata i Polski. Jest to również czas, w którym szatani przygotowują się na nadejście wieku cierpień, skupiając swoje zainteresowanie na narodzie polskim, co już od samego początku wskazuje na wyjątkową rolę Polski w dziejach.Słowacki wprowadza do tego obrazu wiele symboli. Szatani, zajmujący się magicznymi obrządkami, w kotle gotują substancje mające reprezentować cechy charakterystyczne różnych postaci historycznych. Ingrediencje te to metaforyczne przedstawienia ludzkich wad i zalet, które będą miały absolutny wpływ na losy działaczy powstania listopadowego. Gest ten jest niemalże alegoryczny: naród polski, aby wkroczyć w wiek dojrzałości politycznej i społecznej, musi zmierzyć się z własnymi słabościami oraz zdradą ze strony swoich przywódców.
---
III. Krytyka przywódców powstania listopadowego w "Kordianie"
Józef Chłopicki
Kritika postaci Józefa Chłopickiego jest jedną z najbardziej oczywistych w dziele Słowackiego. Chłopicki, przedstawiony jako starszy, konserwatywny generał, cechuje się brakiem inicjatywy i pasywnością. Słowacki używa metafory napoleońskiej "szpilki", aby zilustrować, jak gen. Chłopicki poddaje się biernym decyzjom i nie wykorzystuje swojego potencjału, by wpłynąć na przebieg powstania. Jego bierność i uległość były kluczową przyczyną niepowodzenia wielu działań zbrojnych w trakcie powstania. Jako dowódca, Chłopicki nie zdołał zmobilizować i zjednoczyć sił, które były niezbędne do skutecznej walki z wrogiem.Adam Czartoryski
Książę Adam Czartoryski w "Kordianie" symbolizuje ostrożność i brak odwagi w podejmowaniu decyzji. Jako polityk, Czartoryski charakteryzował się rozsądkiem i często unikał ryzyka, co w kontekście powstania listopadowego okazało się zabójcze. Słowacki krytykuje jego brak zdecydowania i opieszałość, które hamowały potencjał powstańczego zrywu. Jako jeden z głównych przywódców, Czartoryski miał możliwość wprowadzenia znaczących zmian, jednak jego przesadna ostrożność i konformizm były przyczyną poważnych opóźnień w działaniach powstańczych.Jan Skrzynecki
Postać Jana Skrzyneckiego w "Kordianie" jest krytykowana za brak strategicznej inicjatywy i skłócenie z Sejmem. Skrzynecki, dowódca wojsk powstańczych, zamiast skutecznie zarządzać i organizować swoje oddziały, stawał się ofiarą wewnętrznych konfliktów i braku współpracy z innymi przywódcami. Słowacki zarzuca mu także osobisty brak odwagi i nieumiejętność dowodzenia, co przyczyniło się do licznych porażek militarnych.Julian Ursyn Niemcewicz
Juliusz Słowacki w "Kordianie" również krytycznie ocenia postać Juliana Ursyna Niemcewicza. Niemcewicz, jako człowiek zapatrzony w przeszłość, jest określany mianem "eunucha narodowego", co oznacza brak zdolności do podejmowania skutecznych działań i wprowadzania zmian. Jego postawa nieproduktywności, choć pełna zasług dla ojczyzny, była przeszkodą dla rozwoju powstania, gdyż hamowała dynamikę działań i zmiany, które były niezbędne w kontekście walki o niepodległość.Joachim Lelewel
Joachim Lelewel to postać chwiejnych przekonań i braku zdecydowania, która tłumiła aktywną postawę młodzieży. Słowacki krytykuje go za brak odwagi w podjęciu decyzji o detronizacji cara Mikołaja I, co jest kluczowym momentem, który mógłby zmienić bieg powstania. Lelewel, będąc nauczycielem i inspiracją dla młodych, nie wykorzystał swojej pozycji, co spowodowało wewnętrzne rozbicie i brak jednomyślności w działaniach powstańczych.Jan Krukowiecki
Ostatnia z krytykowanych postaci to Jan Krukowiecki, który w "Kordianie" jest przedstawiony jako zdrajca. Krukowiecki, odmówiwszy wypełnienia rozkazów podczas bitwy i skoncentrowawszy się na pertraktacjach z Paskiewiczem, przejawiał brak przygotowania i chęci do walki. Jego zdradziecka postawa i dążenie do uniknięcia konfliktu są jedną z przyczyn klęski powstania, a Słowacki przedstawia go jako zdrajcę, który sprzedał nadzieje narodu polskiego dla swojego komfortu i bezpieczeństwa.---
IV. Krytyka "ospałych rycerzy" i "mówców plemienia"
W "Kordianie" Słowacki nie ogranicza swojej krytyki jedynie do przywódców powstania listopadowego, ale również zwraca uwagę na całość ówczesnego polskiego społeczeństwa. Krytykuje on polityczne spory, które dzieliły naród i były jedną z głównych przyczyn klęski powstańczej. Brak jednomyślności i nieustanne kłótnie polityczne prowadziły do paraliżu działań zbrojnych i osłabiały siłę powstańczego zrywu."Ospałość rycerzy" to kolejny element krytyki, którym posługuje się Słowacki. Brak zaangażowania zbrojnego i determinacji do walki to kluczowe przyczyny upadku powstania. Słowacki pokazuje, że nie tylko dowództwo, ale także szeregowi uczestnicy powstania, nie byli wystarczająco zaangażowani i gotowi do poświęceń.
Również tajne stowarzyszenia, które miały kierować ruchem powstańczym, zostają poddane krytyce w "Kordianie". Postać Księdza i Prezesa, przedstawiające postawę hamującą akcję, są symbolem ludzi, którzy udają gigantów, będąc w rzeczywistości "karłami na szczudłach". Ta metafora podkreśla brak rzeczywistego działania i jedynie udawanie działalności konspiracyjnej, która miała na celu wprowadzenie zmian.
---
V. Uzmysłowienie wartości samego powstania listopadowego
Juliusz Słowacki, mimo surowej krytyki elit społecznych i politycznych, oddziela ocenę ich nieudolności od samego zrywu powstańczego. Dla niego powstanie listopadowe, pomimo klęski, jest ważnym aktem patriotyzmu i dowodem na to, że naród polski jest zdolny do ofiary i walki o niepodległość. Dramat "Kordian" nie zrzuca winy za klęskę na samego zrywu, lecz na tych, którzy nim nieudolnie kierowali.Koncepcja "winkielriedyzmu", którą Słowacki przedstawia w "Kordianie", jest ideą, która podkreśla konieczność ofiary narodu dla uwolnienia świata od tyranii. Powstanie, choć nieudane, jest w jego oczach symbolicznym gestem odkupienia i pokazem determinacji narodowej. Słowacki wierzy, że poświęcenie złożone przez powstańców w listopadzie 1830 roku jest niezbędnym elementem walki o wolność i sprawiedliwość.
---
VI. Podsumowanie
"Kordian" Juliusza Słowackiego jest dramatem, który w sposób krytyczny analizuje powstanie listopadowe. Słowacki jednoznacznie przedstawia nieudolność przywódców oraz wady polskiego społeczeństwa, które przyczyniły się do klęski zrywu. Jednakże, mimo tej surowej oceny, podkreśla również wartość samego powstania jako aktu patriotycznego, ważnego dla tożsamości narodowej.Dla przyszłych pokoleń "Kordian" jest ważnym narzędziem w refleksji nad przeszłością i nauką, że tylko poprzez przeanalizowanie błędów i zaniechanie wewnętrznych sporów, naród może dążyć do osiągnięcia swoich celów. Dzieło Słowackiego stanowi przestrogę, ale również inspirację do działania, ukazując, że krytyczna ocena przeszłości jest niezbędna, aby budować lepszą przyszłość.
---
Dodatkowe Materiały
Cytaty z "Kordiana":- "Boże! zmów pacierz!... Serce człowieka nie robotą ręki, ale człowieka dziełem!" - "Podłe stanowisko, podła zaraza, co w ludzkość całą wkrada się, kąsając nędzę ziemską!"
Bibliografia:
- Juliusz Słowacki, "Kordian", Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczo-Drukarski, 1834. - Czesław Miłosz, "Historia literatury polskiej", Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2007. - Andrzej Walicki, "Tradycja romantyczna w literaturze polskiej", Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.07.2024 o 8:18
O nauczycielu: Nauczyciel - Andrzej L.
Od 16 lat pracuję w liceum i prowadzę zajęcia przygotowujące do matury; wspieram też ósmoklasistów. Uczę tak, by pisanie opierało się na jasnym planie i trafnych argumentach, a nie na przypadkowych skojarzeniach. Stawiam na spokojną, rzeczową pracę i krótkie instrukcje, które łatwo wdrożyć. Moi uczniowie doceniają konsekwencję, praktyczne przykłady i brak zbędnego szumu.
Wypracowanie jest bardzo szczegółowe, analizuje każdy aspekt powstania listopadowego zawartego w dramacie "Kordian" Juliusza Słowackiego.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się