Człowiek - istota pełna sprzeczności. W pracy odwołaj się do: wybranej lektury obowiązkowej – utworu epickiego albo dramatycznego, innego utworu literackiego – może to być również utwór poetycki i wybranych kontekstów.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.07.2024 o 13:54

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 22.07.2024 o 13:43

---

1. Motywy przewodnie: Eksploracja natury ludzkiej jest odwiecznym tematem refleksji, który znajduje swoje miejsce zarówno w filozofii, literaturze, jak i sztuce. Zainteresowanie tą tematyką wynika z jej złożoności oraz niejednoznaczności, które sprawiają, że jest ona nie tylko fascynująca, ale także niezmiernie trudna do zdefiniowania. Człowiek jako istota pełna sprzeczności manifestuje swoje wewnętrzne konflikty na różne sposoby. Literatura i sztuka, będące odbiciem ludzkich doświadczeń i emocji, doskonale ilustrują tę złożoność. Dzięki nim możemy lepiej zrozumieć, w jakim stopniu te sprzeczności wpływają na naszą egzystencję oraz jakie konsekwencje z tego wynikają.

2. Teza: Człowiek jest istotą pełną sprzeczności, co można zaobserwować na przykładzie wybranych dzieł kultury.

3. Przedstawienie tematu: W celu głębszego zbadania sprzeczności ludzkiej natury, przeanalizowane zostaną trzy wybitne dzieła: powieść „Lalka” Bolesława Prusa, ballada „Romantyczność” Adama Mickiewicza oraz obraz „Sąd Ostateczny” Hansa Memlinga. Każde z tych dzieł oferuje unikalną perspektywę na to, jak człowiek balansuje między różnymi skrajnościami: rozumem i emocjami, duchowością i materialnością, dobrem i złem.

---

I. "Lalka" Bolesława Prusa jako obraz sprzeczności w człowieku

2. Analiza sprzeczności Wokulskiego: Sprzeczność w postaci Wokulskiego przejawia się w jego działaniach. Pomaga ubogim poprzez tworzenie miejsc pracy, co jest działaniem racjonalnym i pozytywistycznym. Jednak jego miłość do Izabeli jest irracjonalna i pełna nieosiągalnych ideałów, głównie przez to, że Izabela nie odwzajemnia jego uczucia i jest daleka od jego wyobrażeń o idealnej kobiecie. Ta sprzeczność między rozumem a emocjami prowadzi do wewnętrznych konfliktów, które wpływają na jego życie i decyzje. Wokulski używa logicznych metod, jak na przykład inwestycje w nowoczesne technologie, ale jednocześnie kieruje się romantycznymi uczuciami, które są nierealistyczne.

3. Implikacje sprzeczności: Konflikt między racjonalnością a emocjonalnością w Wokulskim pokazuje, jak te dwa aspekty mogą współistnieć w jednej osobie, choć często są w konflikcie. Jego logika i emocje nieustannie się ścierają, co prowadzi go do podejmowania skomplikowanych, a często też destruktywnych decyzji. Przykładem może być jego decyzja o wyjeździe do Paryża na końcu powieści, która jest wynikiem jego rozczarowania miłosnego. W ten sposób „Lalka” ilustruje, jak trudne może być utrzymanie równowagi między różnymi elementami ludzkiej natury.

---

II. "Romantyczność" Adama Mickiewicza jako manifest sprzeczności w ludzkiej naturze

2. Sprzeczność w ujęciu romantycznym: Dziewczyna w balladzie to personifikacja świata duchowego. Widzi zjawę swojego zmarłego ukochanego, co jest wyrazem jej głębokiej duchowej więzi i przekonania o istnieniu rzeczywistości poza materialnym światem. Starzec natomiast symbolizuje postawę racjonalistyczną, która neguje istnienie duchowych zjawisk i bazuje jedynie na tym, co można zobaczyć i zmierzyć. Ten konflikt przedstawiony przez Mickiewicza odzwierciedla odwieczne starcie między duchowością a materializmem.

3. Znaczenie sprzeczności: Mickiewicz w „Romantyczności” ukazuje człowieka jako istotę zamieszkującą dwa skrajne światy – cielesny i duchowy. Dziewczyna, będąca na granicy tych dwóch sfer, podkreśla dualistyczną naturę człowieka. Nie jest jednak tylko przejawem romantycznego buntu przeciwko empirii, ale również manifestacją potrzeby harmonii między racjonalnością a duchowością, co autentycznie podkreśla Mickiewiczowa filozofia, że prawda znajduje się gdzieś pośrodku. To dążenie do balansu między tymi skrajnościami stanowi centralny temat ballady.

---

III. "Sąd Ostateczny" Hansa Memlinga jako ilustracja moralnych sprzeczności

2. Moralne sprzeczności ludzkiej natury: Przedstawione na obrazie postacie są podzielone na te, które zasługują na zbawienie, i te, które zasługują na potępienie, co odzwierciedla moralne wybory dokonane przez ludzi za życia. Tym samym Memling podkreśla, że człowiek nosi w sobie zarówno zdolność do czynienia dobra, jak i zła. Dualizm moralny ukazany w scenie Sądu Ostatecznego przypomina, że każda dusza jest równa, niezależnie od wcześniejszych ziemskich osiągnięć – jedynym miernikiem jest moralność.

3. Konsekwencje moralnych wyborów: Obraz Memlinga pokazuje, że ludzkie życie jest pełne sprzeczności moralnych, gdzie dobro i zło są nieodłącznymi składnikami ludzkiej natury. Konsekwencje tych wyborów są wieczne i decydują o losie duszy po śmierci. W ten sposób Memling ukazuje, że sprzeczność moralna jest integralną częścią ludzkiego doświadczenia i każda jednostka musi zmierzyć się z konsekwencjami swoich czynów.

---

Zakończenie

2. Refleksja: Sprzeczności są nieodłączną częścią ludzkiego doświadczenia, prowadząc do ciągłych wyborów i wewnętrznych konfliktów. Są one podobne do tragicznej kondycji antycznego bohatera, który musiał balansować między różnymi siłami i wybierać między sprzecznymi wartościami. W ostatecznym rozrachunku to właśnie te sprzeczności czynią z człowieka istotę pełną głębi i złożoności.

3. Zakończenie: Człowieczeństwo to stan ciągłego poszukiwania balansu między wewnętrznymi skrajnościami. Wartość bycia człowiekiem tkwi w zdolności do odczuwania, rozumowania i moralnych wyborów, niezależnie od ich skomplikowanej natury. Dzieła kultury, literatury i sztuki od tysiącleci pokazują nam, że mimo trudności, jakie wynikają z tych sprzeczności, to właśnie one definiują naszą istotę i nadają naszym życiom głębszy sens.