Komizm w "Tangu"

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 24.07.2024 o 11:09

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 23.07.2024 o 15:50

W dzisiejszych czasach analiza komizmu w literaturze może dostarczyć nie tylko rozrywki, lecz także głębokiej refleksji nad kondycją społeczeństwa. Jednym z wybitnych dzieł, które sprytnie balansują na granicy groteski i humoru, jest dramat „Tango” Sławomira Mrożka. Utwór powstał w kontekście postmodernistycznych prądów literackich XX wieku, które charakteryzowały się dekonstrukcją tradycyjnych form i głęboką krytyką współczesnej rzeczywistości. Komizm w „Tangu” nie jest jedynie narzędziem komicznego epatowania; stanowi klucz do zrozumienia ukrytych treści i wartości, które Mrożek próbuje przekazać.

Komizm sytuacyjny w „Tangu”

Jednym z najbardziej charakterystycznych przykładów komizmu sytuacyjnego jest scena z babcią Eugenią na katafalku. Artur, młody bohater dramatu, z desperacją próbuje przywrócić porządek w rodzinie, która zdaje się żyć w całkowitym chaosie. W pewnym momencie Artur nakazuje babci opuszczenie katafalku, na którym leżała jako symbol marnej próby odtworzenia przeszłości. Ta scena jest groteskowa i absurdalna, ukazując bezsilność i śmieszność bohaterów w ich dążeniu do zachowania porządku i norm społecznych, które dawno już przestały obowiązywać.

Kolejną komiczną sytuacją jest scena robienia rodzinnego zdjęcia niedziałającym aparatem. Próba upamiętnienia chwili za pomocą niesprawnego narzędzia doskonale oddaje absurd i pozory, na których osadza się życie bohaterów. Rodzina stawia się w pozach, udaje normalność i jedność, ale techniczna niesprawność aparatu jest wyraźnym symbolem nieskuteczności ich działań i postępowań.

Nie mniej komiczna jest scena z nakładaniem klatki Eugeniuszowi. To groteskowe ukaranie starca, symboliczne przedstawienie uwięzienia w pozornie wolnej rzeczywistości, ma swoje korzenie w desperackim dążeniu młodszego pokolenia do ustanowienia nowych norm i zasad. Forma kary jest tu rozczulająco absurdalna, ale też tragicznie śmieszna, podkreślająca upadek wartości i porządku.

Podobnie groteskowy jest Stomil w scenie w sypialni, który zamiast zemścić się na Edku, kończy grając z nim w karty. Ostateczne zredukowanie poważnego konfliktu do banalnej gry skutecznie oddaje bezsens i chaos życia bohaterów, jednocześnie wywołując śmiech z powodu swojej absurdalności.

Komizm charakterów w „Tangu”

Eugenia, babcia Artura, jest doskonałym przykładem komicznej postaci. Jej wygląd, zestawienie sukni z trenem, czapki z daszkiem i trampków, jest z jednej strony absurdalny, z drugiej strony doskonale oddaje chaos i upadek tradycyjnych wartości. Jest pełna życia, z energią i młodzieńczym rozmachem, co stanowi kontrast do jej wieku oraz tradycyjnej roli babci w rodzinie.

Postać Eugeniusza, ojca Stomila, stoi w jaskrawym kontraście do Eugenii. Jego ubiór – żakiet, koszula z wysokim kołnierzykiem, szeroki krawat, krótkie spodenki i dziurawe podkolanówki – to kwintesencja nieprzystosowania i groteskowości. Eugeniusz, z jednej strony ubrany w eleganckie elementy stroju, z drugiej strony noszący się zużyte i nieadekwatne ubranie, jest komiczny i żałosny zarazem.

Stomil, ojciec Artura, w rozpiętej piżamie przez większość czasu, jest postacią przeintelektualizowaną i leniwą. Jego wygląd i zachowanie szybko wywołują śmiech, ale także refleksję nad upadkiem autorytetów i wartości. Stomil nie potrafi realnie wpłynąć na rzeczywistość, a jego bierność i absurdalne działania stają się źródłem komizmu charakteru.

Edek, prosty i prymitywny bohater, w kraciastej koszuli, zegarku z podrabianego złota, mówi prymitywnym żargonem i popija piwo, który wprowadza do dramatu element komizmu związanego z jego prostolinijnością i brutalnością. Edek jest przeciwieństwem reszty bohaterów, jego prostackie zachowanie i język kontrastują z intelektualnymi dywagacjami innych postaci, co wprowadza kolejny poziom humoru i groteski.

Komizm słowny w „Tangu”

Rymowanki przy grze w karty są doskonałym przykładem komizmu słownego. Babcia Eugenia bawi się słowami, wykrzykując „Cztery piki skurczybyki!”, co jest absurdalnym, a zarazem śmiesznym wyrażeniem, które wprowadza lekki i rozrywkowy ton do poważnych sytuacji. Podobnie Eugeniusz, który mówi „Proszę. To jest, chciałem powiedzieć, ryp!”, wprowadza do sceny element zaskoczenia i humoru poprzez swój nieudolny i niespójny język.

Edkowy żargon, zawierający zwroty takie jak „Rżnij, Walenty!”, „Nie przejmuj się, babuś!” czy „Co się będę opieprzał.”, jest pełen prostoty i bezpośredniości, co kontrastuje z bardziej wyrafinowanym językiem innych postaci. Jego prymitywny słownik podkreśla jego charakter i wprowadza elementy komizmu, które jednocześnie odsłaniają brutalną stronę postaci.

Fraza Eugeniusza „Stomil się zapiął! Nowe życie przed nami!” jest wyjątkowym przykładem zestawienia wysokiego stylu z potocznym językiem. Gdy Eugeniusz oznajmia, że Stomil się wreszcie zapiął, używając patetycznego tonu, wywołuje komiczny efekt poprzez kontrast pomiędzy wysokim stylem wyrażenia, a trywialnością samego faktu. To pokazuje, jak Mrożek w mistrzowski sposób potrafi zestawiać różne style językowe, tworząc komizm słowny, który bawi i zmusza do refleksji.

Głębsze znaczenie komizmu w „Tangu”

Komizm w „Tangu” jest komizmem wysokiego stopnia, który zmusza do refleksji nad stanem społeczeństwa i jego wartościami. Humorystyczne, a jednocześnie tragikomiczne elementy utworu ukazują pustkę egzystencjalną współczesnych ludzi, którzy spazmatycznie poszukują sensu w świecie, który go utracił. Groteska i absurd stają się sposobami ukazania tyranii, która rodzi się po upadku dawnych porządków, a zarazem odbiera ludziom ich wolność w najbardziej podstępny sposób.

Podsumowanie