Mendel Gdański - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.07.2024 o 7:36

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 24.07.2024 o 7:11

Maria Konopnicka, polska pisarka, poetka i tłumaczka żyjąca w latach 1842–1910, jest autorką noweli "Mendel Gdański," która ukazała się po raz pierwszy w 1890 roku. Konopnicka napisała tę nowelę w odpowiedzi na nasilającą się falę antysemityzmu w Polsce schyłku XIX wieku, pragnąc ukazać trudności i niesprawiedliwości, z jakimi musieli się mierzyć Żydzi żyjący w jej czasach. W swojej pracy stworzyła wzruszający obraz starszego Żyda, Mendla Gdańskiego, który całe swoje życie spędził w Polsce, prowadząc introligatorski warsztat, i który staje w obliczu przemocy i nietolerancji.

Mendel Gdański, główny bohater noweli, to stary Żyd, który urodził i wychował się w Polsce. Po śmierci żony, opiekuje się swoim wnukiem Jakubem i prowadzi warsztat introligatorski w Warszawie. Jest postacią szlachetną i zintegrowaną z lokalną społecznością, mimo że wciąż jest obiektem nieufności i uprzedzeń z powodu swojego pochodzenia.

Akcja opowieści rozgrywa się w Warszawie w drugiej połowie XIX wieku i trwa zaledwie trzy dni. Mendel, liczący około sześćdziesiąt lat, mieszka od trzydziestu lat w tej samej izbie. Chociaż jest wdowcem i ojcem sześciorga synów oraz jednej córki, wiodąc spokojne życie w swoim warsztacie introligatorskim, jego codzienność zaczyna być coraz bardziej przesiąknięta niepokojem i strachem.

Pierwszy dzień w noweli przedstawia rutynowe życie Mendla: zajmuje się on pracą w warsztacie oraz opieką nad wnukiem Jakubem. Otoczony przez różnorodnych sąsiadów, takich jak Greulich, pracownice fabryki cygar czy nieznajomi ludzie, Mendel ma swoje stałe relacje z wieloma z nich. Współżycie z sąsiadami, takimi jak straganiarka, zegarmistrz czy syn gospodarza, pokazuje, że jest on osobą cenioną i dobrze zintegrowaną w lokalnej społeczności. Jednak stałość tego harmonijnego życia zaczyna być zakłócana przez niepokojące wydarzenia: Jakub wraca ze szkoły z czapką zdaną przez innego ucznia z powodu jego żydowskiego pochodzenia. Dyskusja z dependentem na temat pogłosek o pogromach wywołuje duże obawy, a wieczorna wizyta zegarmistrza i jego rasistowskie oskarżenia pokazują, że zagrożenie jest coraz bliżej.

Drugi dzień przynosi narastający niepokój. Mendel ze strachem oczekuje na powrót Jakuba ze szkoły, a plotki o nadchodzącym pogromie stają się coraz głośniejsze i coraz bardziej realistyczne. Rozmowy z dependentem oraz intensywna wymiana zdań z zegarmistrzem zwiększają jego lęki. Noc przynosi brak snu i głębokie refleksje nad przyszłością. Mendel obawia się o życie swoje oraz wnuka, rozważając konsekwencje możliwego pogromu.

Trzeci dzień rozpoczyna się porankiem pełnym napięcia. Mendel zmaga się z wewnętrznym niepokojem, starając się przygotować do kolejnego dnia. Niespodziewanie odwiedza go student, który ostrzega przed nadchodzącym atakiem, co jeszcze bardziej potęguje lęki Mendla. Nawet mimo tych ostrzeżeń, atak na dom staje się rzeczywistością. Kiedy tłum zbliża się do jego siedziby, Mendel z odwagą i determinacją staje naprzeciw zagrożeniu. W trakcie konfrontacji Jakub zostaje ranny, a Mendel wykazuje się niezwykłą odwagą, próbując chronić wnuka. Interwencja studenta ratuje sytuację i tłum ostatecznie się oddala, ale dla Mendla ta trauma jest zbyt ciężka. Wieczorna scena po pogromie pełna jest smutku i ciszy. Mendel poświęca się żałobnym obrzędom, próbując poradzić sobie z emocjonalnym ciężarem wydarzeń. Kulminacja emocjonalna prowadzi do tego, że Mendel traci serce do miasta, które kochał i w którym czuł się częścią społeczności.

"Streszczenie tej emocjonalnie intensywnej noweli Konopnickiej" kończy się krótkim podsumowaniem losów Mendla. To postać symbolizująca uczciwość i miłość do Polski, której lojalność została brutalnie nadszarpnięta. Mendel staje się przykładem ofiary antysemityzmu, który miał miejsce na przełomie wieków, i którego echo można usłyszeć aż do dziś.

Nowela Marii Konopnickiej stanowi mocny głos przeciwko nienawiści i nietolerancji. Kreując postać Mendla, autorka starała się ukazać, jak uprzedzenia i przemoc mogą zniszczyć życie i marzenia nie tylko jednostek, ale też całych społeczności. Przesłanie noweli jest jasne: chodzi o pochwałę ludzkiej godności i równości, krytykę antysemityzmu oraz apel o tolerancję i wzajemne zrozumienie między ludźmi.

Kiedy czytelnik zgłębia tę nowelę, z łatwością zauważa, jak wiele z opisanych problemów wciąż jest aktualnych. Lektura "Mendla Gdańskiego" skłania do refleksji nad współczesnymi relacjami międzykulturowymi i niesprawiedliwościami, które nadal dotykają naszą rzeczywistość. Te problemy są ponadczasowe i uniwersalne, a przesłanie Konopnickiej – głos wzywający do tolerancji i walki z uprzedzeniami – pozostaje wiecznie aktualne.