Mendel Gdański jako nowela o charakterze tendencyjnym
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.07.2024 o 21:08
Rodzaj zadania: Streszczenie
Dodane: 28.07.2024 o 20:55
Streszczenie:
Nowela "Mendel Gdański" Marii Konopnickiej to przemyślany utwór, który walczy z antysemityzmem i promuje ideę asymilacji w społeczeństwie XIX wieku. Poprzez historię Mendla i Lonia, autorka budzi empatię i propaguje wartości humanitarne. ?
Nowela "Mendel Gdański" autorstwa Marii Konopnickiej, powstała w 1890 roku, jest głębokim i przemyślanym utworem literackim, który w mistrzowski sposób ukazuje problem antysemityzmu w polskim społeczeństwie końca XIX wieku. Konopnicka, w duchu pozytywizmu, stworzyła nowelę, której głównym celem było przeciwstawienie się narastającej nienawiści wobec Żydów i promowanie idei asymilacji jako drogi do pokojowego współżycia różnych grup narodowościowych.
Kontekst społeczno-historyczny
W kontekście społeczno-historycznym, Polska na przełomie XIX i XX wieku zmagała się z wieloma problemami społecznymi, jednymi z najważniejszych były rosnące nastroje antysemickie. Żydzi, którzy od wieków byli częścią polskiego społeczeństwa, często stawali się ofiarami uprzedzeń i stereotypów. Apel Elizy Orzeszkowej do twórców literatury, aby ci walczyli z nienawiścią wobec Żydów, był szczególnie aktualny. Orzeszkowa, będąc jedną z czołowych postaci polskiego pozytywizmu, podkreślała konieczność przeciwstawienia się antysemityzmowi i promowania wartości humanitarnych, takich jak miłość bliźniego, zrozumienie i współpraca.Teza wypracowania
Nowela "Mendel Gdański" jest doskonałym przykładem literatury tendencyjnej, której celem było nie tylko ukazanie problemów społecznych, ale i wywarcie wpływu na czytelników. Konopnicka, pisząc tę nowelę, chciała zwrócić uwagę na zło antysemityzmu i propagować ideę asymilacji jako drogę do harmonijnego współżycia w wielonarodowym społeczeństwie.Asymilacja jako główny cel twórców pozytywizmu
Pozytywiści postrzegali społeczeństwo jako żywy organizm, w którym współpraca wszystkich jego części jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania. Ideą przewodnią było dążenie do wspólnego dobra, co w praktyce oznaczało również współdziałanie i współistnienie różnych grup etnicznych i społecznych. Antysemityzm, jako zjawisko niszczące więzi społeczne, był absolutnym zaprzeczeniem tych zasad. Konopnicka, tworząc "Mendla Gdańskiego", wyraźnie wskazywała, że antysemityzm nie tylko niszczy życie konkretnych ludzi, ale wpływa na rozłam wewnątrz całego społeczeństwa, hamując jego rozwój i pogłębiając konflikty.Fabularna strategia Konopnickiej
W ramach swojej noweli, Konopnicka zastosowała przemyślaną fabularną strategię, która miała na celu wywołanie głębokiej refleksji u czytelnika.Postać Mendla Gdańskiego
Mendel Gdański jest starszym Żydem, introligatorem, który przez całe swoje życie mieszka w Gdańsku. Jest człowiekiem spokojnym, pracowitym, zasymilowanym w społeczności, która przez wiele lat go szanowała. Postawa Mendla, jego codzienne działania, a także sposób, w jaki wychowuje swojego wnuka, Lonia, są świadectwem jego lojalności i przywiązania do miasta oraz jego mieszkańców.
Wnuk Mendla – Lonio
Lonio, wnuk Mendla, jest symbolem przyszłości i niewinności, co czyni go szczególnie ważnym w kontekście przesłania noweli. Jego dzieciństwo zostaje brutalnie zaburzone przez narastającą wrogość społeczeństwa, a akt rzucenia kamieniem w dziecko jest symbolicznym ukazaniem, jak nienawiść może zaszkodzić przyszłym pokoleniom.
Punkty zwrotne
Kluczowymi momentami w fabule jest zmieniające się nastawienie społeczności wobec Mendla oraz ostateczny akt agresji, kiedy to ktoś rzucił kamieniem w Lonia. Wydarzenia te wstrząsają zarówno czytelnikiem, jak i samym Mendelem, który zaczyna zauważać, że lojalność i uczciwość nie są wystarczającymi argumentami dla ludzi zaślepionych nienawiścią.
Elementy tendencyjne w noweli
Konopnicka, świadomie kreując silne emocje, stosuje różne zabiegi narracyjne, które mają na celu budzenie empatii i zrozumienia u czytelnika.Zabiegi narracyjne
Narracja prowadzona z perspektywy Mendla pozwala czytelnikowi głęboko wczuć się w jego sytuację, zrozumieć jego cierpienia i uczucia. Ukazanie Mendla jako człowieka spokojnego, pracowitego i zasymilowanego, stanowi celowy zabieg mający na celu przełamywanie stereotypów o Żydach.
Postać studenta
Student, który odważa się stanąć w obronie Mendla i jego wnuka, jest uosobieniem nielicznych jednostek, które nie ulegają zbiorowej nienawiści. Jego odważna postawa, a także skuteczność działań w obronie Mendla, są wyraźnym sygnałem, że nawet jedna osoba może stanąć przeciwko tłumowi i wpłynąć na zmianę.
Perswazyjny charakter utworu
"Mendel Gdański" ma zdecydowanie perswazyjny charakter, co dowodzi, że jest to literacki głos przeciwko społecznym niesprawiedliwościom.Celowe budzenie empatii
Konopnicka celowo budzi empatię u czytelnika, pokazując cierpienie niewinnej osoby i jego rodziny. Przełamanie stereotypów i nienawiści jest możliwe poprzez ukazanie perspektywy ofiary. Czytelnik, który wchodzi w buty Mendla, zaczyna dostrzegać niesprawiedliwość oraz irracjonalność antysemickich uprzedzeń.
Przekaz o asymilacji
Przekaz noweli jest jasny: asymilacja i wzajemne zrozumienie są kluczem do pokoju i harmonii społecznej. Życie Mendla, jego praca i lojalność wobec społeczności, w której mieszka, są dowodem na to, że różne grupy narodowościowe mogą żyć obok siebie i współpracować dla wspólnego dobra.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.07.2024 o 21:08
O nauczycielu: Nauczyciel - Marcin T.
Od 13 lat pracuję w liceum i przygotowuję do matury, a młodszych uczniów — do egzaminu ósmoklasisty. Uczę planowania, selekcji przykładów i konsekwentnego stylu, który zdobywa punkty. Na lekcjach jest rzeczowo i spokojnie, pracujemy na konkretnych kryteriach. Uczniowie cenią przewidywalność, porządek i poczucie kontroli nad tekstem.
Wypracowanie jest bardzo dobrze napisane i przemyślane.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się