Raport o stanie wojennym - motywy literackie
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.07.2024 o 8:18
Rodzaj zadania: Streszczenie
Dodane: 29.07.2024 o 7:33
Streszczenie:
"Raport o stanie wojennym" Marka Nowakowskiego opisuje życie podczas stanu wojennego w Polsce. Zmiany wprowadzone przez Jaruzelskiego mają ogromny wpływ na ludzi i ich codzienność. Walka o wolność, cierpienie, władza i cenzura to główne motywy przewodnie tej poruszającej pracy literackiej.
„Raport o stanie wojennym” Marka Nowakowskiego to zbiór opowiadań w dwóch tomach, ukazujących mroczne czasy stanu wojennego w Polsce. Wydarzenia, które zaszły 13 grudnia 1981 roku, a więc wprowadzenie stanu wojennego przez Wojciecha Jaruzelskiego, na zawsze zmieniły życie milionów Polaków, którzy znaleźli się pod opresyjnym reżimem. Nowakowski, poprzez mistrzowską kontrolę narracji i głęboko humanistyczne podejście, ukazuje różnorodne aspekty tego okresu, skupiając się na codziennym życiu zwykłych ludzi.
Główne motywy literackie zbioru, takie jak walka o wolność, cierpienie, władza i cenzura, nie tylko angażują emocjonalnie czytelnika, ale również pozwalają zrozumieć realia tego trudnego czasu.
Motyw walki o wolność
Motyw walki o wolność jest fundamentalnym elementem „Raportu o stanie wojennym”. Opowiadający poprzez różnorodne postacie i ich historie, Nowakowski ukazuje heroiczne, ale na co dzień często zapomniane zmagania z reżimem. Walka przeciwko autorytarnemu ustrojowi PRL była na rękach NSZZ „Solidarność” oraz licznych opozycjonistów, którzy ryzykowali swoje życie i zdrowie, aby walczyć o lepszą przyszłość.W opowiadaniu „Help” czytamy o działaniach opozycjonistów, którzy pomimo ogromnych trudności i zagrożeń, chcą podtrzymywać ducha oporu w społeczeństwie. Pomagają innym, organizują akcje, kolportują materiały podziemne. Ich determinacja pokazuje, jak silne były pragnienie wolności i poczucie solidarności.
W „Kolporterze” Nowakowski przedstawia postać człowieka roznoszącego nielegalne gazety. Jest to na pozór zwykła czynność, jednak w realiach stanu wojennego, kolportaż wymagał ogromnej odwagi. Kolporter narażał się na represje, więzienie, a nawet śmierć. Poprzez takie postacie Nowakowski oddaje hołd wszystkim, którzy ryzykowali swoje życie w imię wolności.
„Składka” pokazuje kreatywność i pomysłowość obywateli, którzy pod neutralnymi nazwami maskowali działania mające na celu wsparcie podziemia. Organizowanie składek na pomoc rodzinom aresztowanych, ukrywanie działalności opozycyjnej w codziennych czynnościach, to przykład na to, jak trudno było zdławić ducha oporu.
W „Ukrytym obliczu” widzimy, jak Służby Bezpieczeństwa infiltrują organizacje opozycyjne. Tutaj widać zarówno przenikliwość agentów, jak i determinację opozycjonistów, którzy mimo zastraszania, nie rezygnują z walki. Motyw walki o wolność jest zatem wielopłaszczyznowy i ukazuje zarówno heroiczne postawy, jak i trudności codziennej konspiracji.
Motyw cierpienia
Cierpienie jest wszechobecne w „Raporcie o stanie wojennym”. Nowakowski nie unika trudnych tematów, ukazując przemoc fizyczną, terror, zastraszanie, a także korupcję, która była naturalnym elementem funkcjonowania reżimu.Opowiadanie „Nocny ront” maluje przed oczami czytelnika dramatyczny obraz życia pod godziną policyjną. Ludzie stali w długich kolejkach po podstawowe produkty, byli zmuszeni do przestrzegania absurdalnych ograniczeń. Codzienne czynności, takie jak powrót do domu po zmroku, stawały się wyzwaniem, niosącym ryzyko zatrzymania i pobicia.
W „Słoneczku” autor obrazuje, jak łapówki stały się niemalże normalnym elementem życia, pozwalającym ludziom unikać aresztów i represji. To pokazuje, jak system był moralnie zepsuty i jak wielką cenę musieli płacić zwykli obywatele, aby przetrwać.
„Wróg” to opowiadanie o rewizjach instytucjonalnych i osobowych; przedstawia zastraszających agentów SB, którzy wdzierali się do domów, przetrząsali prywatne rzeczy, tworząc atmosferę wszechobecnego strachu. Opowiadanie „Wizyta” dodatkowo ukazuje absurdalne przepytywanie obywateli, nierzadko prowadzące do błędnych oskarżeń.
„Stan wojny” pokazuje również cierpienia funkcjonariuszy reżimu, ich moralne dylematy i wewnętrzne rozdarcie. Nowakowski z humanizmem pochyla się nad losem wszystkich uczestników tamtych wydarzeń, niezależnie od ich roli w systemie.
Motyw władzy
Władza w „Raporcie o stanie wojennym” jest ukazana przez Nowakowskiego jako zdegenerowana, bezduszna i opresyjna struktura. Funkcjonariusze służb bezpieczeństwa oraz urzędnicy reżimu to najczęściej negatywne postacie, które w imię zachowania systemu dopuszczały się licznych nadużyć.W opowiadaniu „Pralka” ukazany jest ostracyzm społeczny wobec współpracowników reżimu. Ludzie ci, często motywowani strachem lub chęcią zysku, byli zmuszeni do współpracy z państwowym aparatem opresji. Nowakowski ukazuje ich moralne rozterki, ale również nietolerancję i odrzucenie, jakie spotykało ich ze strony społeczeństwa.
Motyw cenzury
Wszechobecna cenzura to kolejny ważny motyw literacki ukazany w zbiorze Nowakowskiego. Cenzura była narzędziem kontrolującym nie tylko myśli i słowa, ale również całe życie społeczne, prowadząc do absurdów i paradoksów, które autor mistrzowsko opisuje.W opowiadaniu „Kanarek” Nowakowski przedstawia absurdy systemu cenzury, gdzie niewinne deklaracje i wypowiedzi mogły prowadzić do represji. Opowiadanie pokazuje, jak groteskowe i nonsensowne były działania cenzorów, a jednak jak głęboko wpływały one na rzeczywistość ludzi.
Zakończenie
„Raport o stanie wojennym” Marka Nowakowskiego to nie tylko wartościowa dokumentacja historyczna, ale również głęboko poruszające dzieło literackie, które poprzez różnorodne motywy tematyczne pozwala nam zrozumieć realia stanu wojennego. Nowakowski, ukazując walkę o wolność, codzienne cierpienie, korupcję władzy oraz wszechobecną cenzurę, wprowadza czytelnika w świat nieustannego napięcia i trudności, z którym musieli zmierzyć się Polacy.Jego opowieści są pełne silnych emocji, ludzkich dramatów i małych, codziennych heroizmów, które razem tworzą pełny obraz rzeczywistości tamtego okresu. Wartością literacką dzieła Nowakowskiego jest także jego aktualność – pokazuje, jak ważna jest pamięć o przeszłości dla budowania lepszego, wolnego społeczeństwa. Pamięć ta, kultywowana dzięki takim dziełom, daje nam lekcje na przyszłość, uczy odwagi i solidaryzmu oraz przypomina, że wolność nie jest dana raz na zawsze, ale wymaga ciągłej troski i obrony.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.07.2024 o 8:18
O nauczycielu: Nauczyciel - Tomasz C.
Od 13 lat pracuję w liceum — przygotowuję do matury i wspieram ósmoklasistów. Uczę, jak analizować polecenie, budować logiczną strukturę i dopracować styl bez „lania wody”. Na moich lekcjach krótkie podsumowania i checklisty pomagają utrzymać porządek w pracy. Uczniowie często mówią, że dzięki temu czują, iż wiedzą, co robią i po co.
Twoje zadanie domowe było naprawdę imponujące.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się