Porównaj postawy życiowe Izabeli Łęckiej i Joanny Podborskiej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.07.2024 o 8:18

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 30.07.2024 o 7:35

Porównanie postaw życiowych Izabeli Łęckiej i Joanny Podborskiej, odpowiednio bohaterki powieści „Lalka” Bolesława Prusa oraz bohaterki „Ludzi bezdomnych” Stefana Żeromskiego, przedstawia fascynujący kontrast postaci kobiecych w literaturze XIX-wiecznej. Obie bohaterki reprezentują zupełnie odmienne warstwy społeczne oraz wartości, które kształtują ich światopogląd i styl życia. Punkt wyjściowy dla zobrazowania różnic między bohaterkami to ich pochodzenie i wychowanie, które mają fundamentalne znaczenie dla ich dalszego rozwoju i postrzegania świata.

Izabela Łęcka wywodzi się z arystokratycznej rodziny, której ostatnimi czasy nie brakuje problemów finansowych, głównie z powodu rozrzutności ojca, Tomasza Łęckiego. Młoda Izabela dorastała we wnętrzach pełnych przepychu, ale również iluzji stabilności i bezpieczeństwa, które zaczęły kruszyć się wraz z upadkiem bogactwa rodziny. Jej arystokratyczne pochodzenie oraz wychowanie przesiąknięte ideałami wyższych sfer wpłynęło na jej postrzeganie rzeczywistości oraz na brak zrozumienia problemów innych warstw społecznych. Izabela żyje w swoim świecie piękna i luksusu, w którym arystokracja jest niekwestionowaną elitą społeczną, a najmniejsze problemy wydają się być wielkimi katastrofami.

Światopogląd Izabeli Łęckiej opiera się na głęboko zakorzenionym poczuciu wyższości klasowej. Dla Izabeli wszystkie czynności związane z pracą są domeną niższych warstw społecznych i traktowane są przez nią z pogardą. Ona sama nie odczuwa potrzeby zajmowania się pracą, uważając to za formę kary i poniżenia. Wychowana w dostatku, Izabela nie zna prawdziwej wartości pieniądza, który w jej zamyśle służy jedynie do utrzymywania przywilejów. Z tego powodu jest zdolna krytykować i niezrozumiale spoglądać na sytuacje, takie jak te, które spotyka w szwalni Stanisława Wokulskiego, gdzie błędnie interpretuje uśmiechy szwaczek jako oznakę zadowolenia, nie zdając sobie sprawy z ich rzeczywistej ciężkej sytuacji życiowej.

Relacje Izabeli z innymi ludźmi są często narcystyczne i skupione na jej własnych potrzebach oraz pragnieniach. Przykładem tego jest jej traktowanie Stanisława Wokulskiego, dla którego jest w stanie okazywać tylko powierzchowną sympatię. Nie potrafi zrozumieć jego oddania i pracy, którą wkłada w ich rzekome wspólne szczęście. Izabela jest typowym produktem swojego otoczenia – wychowana przez ojca, Tomasza Łęckiego, w duchu przepychu, z estetą-kuzynem Kazimierzem Starskim jako wzorcem męskich ideałów oraz podróżami po europejskich dworach, gdzie uczyła się tylko powierzchownego blichtru i manier wysokich sfer. Jej uroda jest dla niej instrumentem do osiągania celów, a wewnętrzna próżność, której jest pełna, sprawia, że nie dostrzega wartości w głębszych relacjach międzyludzkich.

Joanna Podborska, w odróżnieniu od Izabeli, pochodzi z całkowicie innego środowiska. Wywodzi się ze zubożałej szlachty i straciła rodziców w młodym wieku, co zmusiło ją do samodzielnego zarabiania na życie. Te trudne warunki dzieciństwa i młodości ukształtowały Joannę jako osobę zaradną, pracowitą i niezależną. Jej walka o przetrwanie to codzienność, a praca jako guwernantka jest dla niej nie tyle wyborem, co koniecznością – sposobem na zapewnienie bytu sobie i swoim młodszym braciom.

Joanna Podborska reprezentuje inne wartości niż Izabela. Jako emancypantka, Joanna wierzy w równość płci oraz w wartość pracy. Dla niej praca nie jest rodzajem kary, lecz środkiem do osiągnięcia życiowej stabilizacji i spełnienia. Dzięki swojej determinacji i poświęceniu udało jej się umożliwić braciom zdobycie wykształcenia, co świadczy o jej altruistycznym podejściu do życia i silnym poczuciu odpowiedzialności za losy rodziny.

Relacje Joanny z innymi ludźmi są zbudowane na głębszych wartościach. Jej wsparcie dla młodszych braci jest dowodem na jej oddanie i empatię. Mimo trudności, Joanna potrafi marzyć i dąży do realizacji swoich pragnień, pomimo samotności, jaka często jej towarzyszy. Spotkanie z Tomaszem Judymem, lekarzem, którego decyzje i działania wywierają na nią duży wpływ, pokazuje jej gotowość do podjęcia trudnych wyzwań razem z kimś, kogo podziwia i szanuje.

Wychowanie Joanny w trudnych warunkach, bez wsparcia ze strony rodziny, kształtuje ją jako osobę samodzielną i silną. Stosunek dalszych krewnych nie jest dla niej życzliwy, co uczy ją niezależności i umiejętności radzenia sobie w życiu bez pomocy innych. Pracowitość i osamotnienie to cechy, które wyróżniają Joannę i pozwalają jej przetrwać nawet najtrudniejsze chwile.

Kontrast między bohaterkami jest wyraźny na kilku poziomach. Przede wszystkim, różni je pochodzenie i wychowanie. Izabela pochodzi z arystokracji, Joanna wywodzi się ze zubożałej szlachty. Izabela jest marzycielką, żyje w bańce arystokratycznych wartości, Joanna natomiast jest realistką, która doskonale rozumie wartość ciężkiej pracy. Ich stosunek do pracy również jest diametralnie różny – dla Izabeli praca jest poniżającą koniecznością, dla Joanny – narzędziem przetrwania i odpowiedzialności za rodzinę.

Relacje społeczne i interpersonalne kontrastują ze sobą w sposób dramatyczny. Narcystyczne i powierzchowne zachowanie Izabeli stoi w ostrym kontraście z altruistycznym i pełnym poświęcenia podejściem Joanny. Izabela jest zależna od innych, Joanna natomiast dąży do samodzielności i niezależności. Również wpływ otoczenia i warunków życiowych jest istotny: Izabela żyje w luksusie, nawet jeśli są to tylko pozory, podczas gdy Joanna zmaga się ze znacznie trudniejszą rzeczywistością.

Podsumowując, kontrast między postawami Izabeli Łęckiej i Joanny Podborskiej jest wyraźny i wynika w dużej mierze z ich odmiennych pochodzeń i wychowania. Izabela Łęcka jest reprezentantką arystokracji, żyjącą w bańce iluzji i luksusu, Joanna Podborska natomiast jest przedstawicielką zubożałej szlachty, walczącą o przetrwanie i równouprawnienie. Joanna w odróżnieniu od Izabeli jest postacią pozytywną, która dzięki ciężkiej pracy, determinacji i empatii staje się wzorem do naśladowania, natomiast Izabela, żyjąc w iluzji i bezczynności, jest postacią negatywną, której postawa jest wynikiem jej wychowania i otoczenia. Obaj autorzy, Prus i Żeromski, w swoich dziełach ukazali różnorodność i złożoność społeczeństwa XIX wieku, skupiając się na różnych wartościach i relacjach międzyludzkich, ale zawsze z głębokim przesłaniem moralnym dotyczącym wartości pracy i odpowiedzialności społecznej.