Charakterystyka porównawcza Cześnika i Rejenta

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.08.2024 o 12:59

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 2.08.2024 o 12:23

---

#

1. Prezentacja tematu wypracowania:

Jednym z niezapomnianych utworów Aleksandra Fredry jest komedia „Zemsta”, która stała się kamieniem milowym polskiej literatury. Jest to utwór, który mimo upływu lat nie traci na aktualności i wciąż bawi swoim humorem oraz głębią przedstawionych postaci. Centralnym punktem fabuły „Zemsty” jest konflikt między dwoma głównymi bohaterami - Cześnikiem Raptusiewiczem i Rejentem Milczkiem. Zniewaga, spór o zamek i różnice światopoglądowe między nimi stanowią sedno perypetii, jakie Fredro zręcznie przekształcił w rozgrywającą się w XVIII wieku komedię.

2. Teza:

Bohaterowie „Zemsty”, Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek, są personifikacjami kontrastujących charakterów, co potęguje konflikt i wpływa na dynamikę fabuły oraz wprowadzenie komizmu. Ich przeciwstawne cechy i działania sprawiają, że dramatyczne wydarzenia nabierają humorystycznego wymiaru, jednocześnie podkreślając różnorodność ludzkiej natury.

---

Rozwinięcie

- Wygląd zewnętrzny: Rejent Milczek jest opisywany jako mężczyzna szczupły i drobnej postury. Jego sylwetka, nieco przygarbiona, w połączeniu z surowym wyrazem twarzy, tworzy obraz osoby raczej powściągliwej i zamkniętej w sobie. Jego zewnętrzny wygląd jest zgodny z jego wewnętrzną naturą - skrywającą pod cichą powierzchnią przebiegły umysł.

- Sytuacja rodzinna: Rejent jest wdowcem, samotnie wychowującym syna Wacława. Jego relacje z synem są chłodne i pełne dystansu, co wynika przede wszystkim z charakteru Rejenta. Wychowywanie syna w surowych warunkach miało, jak przypuszczał, wzmocnić jego charakter, ale w rzeczywistości oddalało Wacława od ojcowskiej miłości.

- Sytuacja majątkowa: Majątek Rejenta jest znaczący - obejmuje on wieś oraz połowę zamku. Ponadto, Rejent zajmuje wysokie stanowisko jako rejent, co daje mu dużą władzę i wpływy. Jego zabezpieczenie materialne i pochodzenie szlacheckie stawiają go w uprzywilejowanej pozycji, co również determinuje jego zachowania i decyzje.

2. Charakter Rejenta Milczka:

- Publiczne oblicze: Publiczny obraz Rejenta to osoba pobożna, spokojna i empatyczna, dążąca do zgody. Jest to jednak tylko przykrywka, która ma na celu zyskać zaufanie i sympatię otoczenia. Rejent udaje prostolinijnego i skromnego, aby pod tą maską ukryć swoje prawdziwe intencje.

- Prawdziwe oblicze: W rzeczywistości Rejent jest wyrachowany i przebiegły. Wykorzystuje prawo dla własnych korzyści, co doskonale ilustruje sfałszowanie zeznań murarzy w sprawie muru. Wybiórczo przestrzega zasad, co stanowi sprzeczność z jego deklarowaną pobożnością i moralnością. Jego zawołanie: „Niech się dzieje wola nieba, z nią się zawsze zgadzać trzeba” często bywa fałszywą manifestacją rzekomej religijności.

- Zachowanie i mowa: Rejent jest małomówny, jego wypowiedzi są zwięzłe i często przeplatane łacińskimi sentencjami, co nadaje mu pozory uczoności i mądrości. Takie zachowanie jest starannie zaplanowane, aby wydawało się, że jego działania są zawsze dobrze przemyślane i sprawiedliwe.

- Działania i cele: Rejent jest nieugięty w dążeniu do oszukania Cześnika. Swatanie Wacława z Podstoliną jest jednym z jego działań mających na celu zwiększenie jego wpływów i pozycji. Jego działania są przemyślane i tajne, a on sam powołuje się na honor szlachecki jako usprawiedliwienie swoich postępków.

3. Opis postaci Cześnika Raptusiewicza:

- Wygląd zewnętrzny: Cześnik to przeciwieństwo Rejenta pod względem wyglądu. Jest dobrze zbudowanym, tęgim mężczyzną, typowym przedstawicielem szlachty tamtego okresu. Jego tradycyjny żupan podkreśla jego przynależność do tego stanu. Wygląd Cześnika jest zgodny z jego charakterem - silnym, bezpośrednim i niekiedy brutalnym.

- Sytuacja majątkowa: Cześnik jest kawalerem o nie najlepszej sytuacji finansowej, co stanowi powód jego planów małżeńskich. Posiada połowę zamku, jednak jego majątek jest znacznie skromniejszy niż majątek Rejenta. Chęć poprawy swojego stanu majątkowego jest jedną z głównych motywacji jego działań.

- Plany małżeńskie: Cześnik pragnie poślubić bogatą wdowę, Podstolinę, aby poprawić swoją sytuację finansową. Jest to dla niego strategiczne posunięcie mające na celu nie tylko zyski materialne, ale również wzmocnienie swojej pozycji społecznej. Jego plany małżeńskie są jednak pełne trudności i zawirowań, co staje się źródłem wielu komicznych sytuacji.

4. Charakter Cześnika Raptusiewicza:

- Usposobienie: Cześnik jest osobą wybuchową i raptowną, co doskonale oddaje jego nazwisko - Raptusiewicz. Jego impulsywność i szczerość są cechami, które wyróżniają go w komedii. Nie potrafi kontrolować swoich emocji, co często prowadzi do burzliwych i dramatycznych sytuacji.

- Mowa: Język Cześnika jest bardziej potoczny niż w przypadku Rejenta. Jego wypowiedzi są pełne kolokwializmów, co w połączeniu z jego wybuchowym charakterem, nadaje mu autentyczność. Jest mniej wykształcony niż Rejent, co również znajduje odzwierciedlenie w jego sposobie mówienia.

- Relacje z otoczeniem: Cześnik jest osobą dominującą, co przejawia się w jego relacjach z innymi postaciami. Jego agresywność i gniew wywołują strach wśród jego współpracowników, takich jak Dyndalski czy Papkin. Cześnik często uderza pięścią w stół i obraża swoich rozmówców, co jest wynikiem jego niekontrolowanej impulsywności.

- Problemy i brak planowania: Cześnik często działa na chybił trafił, bez przemyślenia swoich działań. Brak rozważnego planowania powoduje, że często oskarża innych o swoje niepowodzenia. Jest to typowy objaw jego raptowności i niecierpliwości, które go charakteryzują.

5. Podobieństwa między Rejentem a Cześnikiem:

- Dążenie do majątku i szacunku: Obaj bohaterowie pragną być majętni i szanowani. Zarówno Rejent, jak i Cześnik, podejmują działania zmierzające do wzmocnienia swojej pozycji majątkowej i społecznej. Ich działania, choć realizowane różnymi środkami, mają na celu osiągnięcie poklasku i uznania otoczenia.

- Egoizm: Zarówno Rejent, jak i Cześnik skupiają się przede wszystkim na własnych korzyściach, ignorując uczucia młodszych pokoleń. Nie interesują się prawdziwymi potrzebami i pragnieniami swoich dzieci, co pokazuje ich egocentryzm i brak empatii.

- Socjokulturowe tło: Obaj bohaterowie są przedstawicielami XVIII-wiecznej szlachty, borykającymi się z problemami majątkowymi i związanymi z posiadaniem ziemi. Ich działania i decyzje są silnie uwarunkowane socjokulturowym tłem tamtej epoki, co czyni ich autentycznymi bohaterami komedii Fredry.

6. Kontrasty między Rejentem a Cześnikiem:

- Nature zachowań: Rejent jest osobą wyrachowaną i spokojną, która sprawia wrażenie pobożnej i moralnej. Z kolei Cześnik jest wybuchowy, szczery i raptowny, co czyni go bardziej bezpośrednim i autentycznym w swoich działaniach. Kontrast między ich zachowaniami jest jednym z kluczowych źródeł komizmu w komedii.

- Przebiegłość vs. Bezpośredniość: Rejent działa skrycie, planując swoje posunięcia z wyprzedzeniem i stosując podstęp oraz kłamstwo. Cześnik natomiast działa impulsywnie i jego zamiary są jawne dla wszystkich. Różnice w ich podejściu do realizacji celów są ewidentne i tworzą dynamiczną interakcję między postaciami.

---

Zakończenie

Rejent Milczek to postać fałszywa i przebiegła, której religijność jest jedynie na pokaz. Jego zachowanie i decyzje są wyrachowane i przemyślane w celu osiągnięcia własnych korzyści. Cześnik Raptusiewicz to z kolei postać uczuciowa, wybuchowa i szczera. Działa impulsywnie, co często prowadzi do dramatycznych sytuacji, lecz jego uczciwość i bezpośredniość sprawiają, że jest postacią bardziej autentyczną i przykuwającą uwagę.

2. Wnioski końcowe:

Rejent i Cześnik są personifikacjami ognia i wody, zgodnie z wypowiedzią Wacława. Ich skrajne charaktery uniemożliwiają pokojowe rozwiązanie konfliktu, co jest jednym z kluczowych elementów fabuły „Zemsty”. Kontrasty w ich charakterach są podstawą komizmu sytuacyjnego i językowego w komedii Fredry. Ogień impulsywności Cześnika i zimna woda wyrachowania Rejenta tworzą dynamiczny, a zarazem humorystyczny obraz ludzkiej natury.

3. Wpływ na czytelnika:

Cześnik Raptusiewicz przykuwa uwagę swoją bezpośredniością i wybuchowym charakterem, co sprawia, że jest postacią bardziej barwną i dynamiczną. Rejent Milczek, z kolei, budzi zniesmaczenie swoją fałszywością i przebiegłością, co czyni go mniej sympatycznym, ale równie intrygującym bohaterem. Ostatecznie, to jednak kontrastsowa dynamika pomiędzy nimi sprawia, że „Zemsta” staje się utworem pełnym humoru i głębi psychologicznej.