"Ludzie bezdomni" - bohaterowie

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 10.08.2024 o 10:28

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 5.08.2024 o 17:48

Powstanie powieści „Ludzie bezdomni” autorstwa Stefana Żeromskiego przypada na czas pozytywizmu w literaturze polskiej. Żeromski, wpisując swoje dzieło w ten kontekst, podejmuje zagadnienie pracy organicznej i pracy u podstaw, które to idee stanowiły trzon pozytywistycznego spojrzenia na rzeczywistość. „Ludzie bezdomni” to wielowątkowa powieść, która skupia się na takich tematach jak idealizm, poświęcenie oraz walka z niesprawiedliwością społeczną. Główna postać, Tomasz Judym, reprezentuje model człowieka, który bez reszty oddaje się swoim moralnym przekonaniom, często wbrew osobistemu szczęściu i stabilności.

Tomasz Judym jest centralną postacią powieści. Judym pochodzi z ubogiej rodziny szewca z warszawskiej ulicy Ciepłej. Jego dzieciństwo przebiegało w trudnych warunkach, co wywarło wpływ na kształtowanie się jego charakteru i światopoglądu. Po stracie matki, wychowaniem chłopca zajęła się zamożna ciotka, która umożliwiła mu podjęcie studiów medycznych w Warszawie, a następnie stażu w Paryżu. Już na tym etapie życia Tomasz przejawia cechy idealisty – fascynują go idee pracy organicznej i pracy u podstaw, pragnie zreformować społeczeństwo, zmieniając przede wszystkim warunki zdrowotne najuboższych. Jego marzeniem jest poprawa sytuacji społecznej, co w kontekście ówczesnej Polski jest zadaniem niezwykle ambitnym.

Judym to człowiek o silnych przekonaniach, gotów poświęcić swoje osobiste ambicje i szczęście dla realizacji wyznawanych idei. W Warszawie jego początkowe starania przynoszą mu raczej rozczarowanie. Otoczony niechęcią i niezrozumieniem ze strony innych medyków, zmaga się z brakiem pacjentów, co utrudnia mu skuteczną działalność. Z podobnymi trudnościami spotyka się podczas pracy w uzdrowisku w Cisach, gdzie jego idealistyczne podejście oraz postulat przestawienia priorytetów na zdrowie pacjentów zamiast zysków, prowadzą do konfliktów z zarządem uzdrowiska.

Pomimo tych problemów, Judym nie poddaje się i przenosi się do Zagłębia Dąbrowskiego, gdzie angażuje się w pomoc górnikom, pogarszając tym samym swoją sytuację osobistą. Kulminacją jego poświęcenia jest rezygnacja z miłości do Joasi Podborskiej, aby w pełni skupić się na realizacji swoich ideałów.

Joasia Podborska to intrygująca postać, której losy splatają się z życiem Judyma. Pochodzi z zubożałej rodziny szlacheckiej i wcześnie straciła rodziców. Pomoc ciotki umożliwiła jej ukończenie gimnazjum w Kielcach i pracę jako guwernantka w Warszawie. Podborska to postać emancypantki, która potrafiła znaleźć się w trudnych warunkach życiowych i zaradzić sprawom rodzinnym. Jest kobietą samowystarczalną, która na swoje utrzymanie musiała zarabiać pracą własnych rąk.

Jej relacja z Tomaszem Judymem rozwija się podczas ich spotkania w Paryżu. Ich miłość, choć pełna nadziei, zostaje brutalnie przerwana przez decyzję Judyma o poświęceniu się dla idei. Dla Joasi, która szukała stabilizacji i szczęścia w związku z Tomaszem, rozstanie jest bolesnym doświadczeniem. Mimo to postać Joasi jest silna i zdeterminowana, co czyni ją nie tylko interesującą drugo-, lecz nawet pierwszoplanową bohaterką powieści.

Korzecki to postać o zupełnie innej konstrukcji psychicznej i wychodząca z innego środowiska. Inżynier w kopalni Sykstus, poznaje Judyma w Paryżu i proponuje mu posadę lekarza fabrycznego. Korzecki zmaga się z wewnętrznymi demonami – to osoba obciążona problemami psychicznymi, zmagająca się z depresją i poczuciem niepogodzenia się z niesprawiedliwością społeczną. To obraz tragiczny, kończący się samobójstwem Korzeckiego, który nie znalazł łatwego rozwiązania dla swojej wewnętrznej walki.

Pani Niewadzka i jej wnuczki, Natalia i Wanda, wnoszą do powieści atmosferę zamożnej, lecz również zmagającej się z własnymi problemami codzienności. Pani Niewadzka to wdowa, właścicielka uzdrowiska w Cisach, która stara się stworzyć stabilne warunki dla swoich wnuczek. Mimo jej dbałości, los wnuczek — szczególnie ich relacje z Joasią i Tomaszem — nie jest wolny od dramatycznych zwrotów akcji. Natalia, będąca początkową sympatią Judyma, kończy swoje życie na podróżach po Europie w towarzystwie moralnie ambiwalentnego Karbowskiego.

Starszy brat Tomasza – Wiktor Judym, przedstawia typ człowieka, który nie miał możliwości kształcenia się jak Tomasz, ale mimo to dąży do poprawy warunków osobistych poprzez ciężką pracę. Jego doświadczenia pokazują trudności w osiąganiu lepszego bytu w oparciu jedynie o własne możliwości, na tle problemów z emigracją i codziennym trudem życia. Razem z żoną Teosią, Wiktor reprezentuje tych, którzy mimo niesprzyjających warunków walczą o lepsze życie.

Do postaci z uzdrowiska w Cisach należy przede wszystkim doktor Węglichowski, początkowo sympatyzujący z Judymem. Jego ostateczne odwrócenie się od Tomasza pod naciskiem zarządu ukazuje miernotę, brak odwagi cywilnej, a także konflikt wartości – idealiści kontra pragmatycy. Jan Bogusław Krzywosąd Chobrzański, administrator uzdrowiska, oraz Leszczykowski, prezes uzdrowiska, to postacie dodatkowo komplikujące sytuację Judyma, pokazujące różne sfery społecznych dylematów i interesów.

Karbowski, lekkomyślny ukochany Natalii, dodał do powieściowy portret lekkomyślności i statyczności. Jego postać była źródłem negatywnych emocji dla Judyma, który widział w nim zniszczenie i niewykorzystane możliwości.

W tle powieści przejawiają się intensywne relacje międzyludzkie. Tomasz Judym swoje decyzje zawodowe i osobiste często uzależniał od relacji z innymi, zwłaszcza z Joasią, Wiktorem czy Korzeckim. Konflikty, które prowadziły go do rezygnacji z osobistego szczęścia, były wynikiem jego idealistycznej walce z korupcją i niesprawiedliwością. To prowadziło go do rozstania z narzeczoną oraz do kontrowersji z zarządem uzdrowiska, które odzwierciedlają głębsze społeczne tarcia i nieporozumienia.

Ostateczna ocena bohaterów powieści Żeromskiego ukazuje ich w świetle autentycznego poświęcenia dla walki o lepszy świat. Tomasz Judym jest symbolem społecznego idealisty, który pomimo wszystkich trudności stawia sobie za cel poprawę warunków życia najniższych warstw społecznych. Joanna Podborska przedstawia tragiczną, a zarazem niezależną postać w realiach epoki, podczas gdy Korzecki pokazuje wewnętrzne zmagania człowieka niepogodzonego ze światem w jakim żyje.

„Ludzie bezdomni” ukazują literacko walkę o lepsze warunki życia i społeczną sprawiedliwość. Ukazuje trudności, z jakimi przyszło się zmagać na przełomie XIX i XX wieku. Dla współczesnego czytelnika, powieść stanowi nie tylko literacką perłę epoki, lecz również inspirację do działalności społecznej, ukazując, że wartości i idee przedstawione w powieści są wciąż aktualne.