Stanisław Wokulski jako romantyk

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.08.2024 o 21:08

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 8.08.2024 o 20:42

„Lalka” Bolesława Prusa, jedno z najwybitniejszych dzieł literatury polskiej, jest powieścią osadzoną w epoce pozytywizmu. Nieoczywista jest jednak postać jej głównego bohatera, Stanisława Wokulskiego, którego życiorys i działania często odstają od pozytywistycznych schematów, ujawniając silne wpływy romantyczne. W niniejszym wypracowaniu zostanie przedstawiona analiza Wokulskiego jako postaci romantycznej, uwzględniając zarówno jego cechy osobowościowe, jak i życiowe doświadczenia, a także to, jak te romantyczne aspekty kolidują lub współgrają z pozytywistycznym tłem.

Stanisław Wokulski pojawia się w powieści jako postać już ukształtowana i mająca za sobą bogate doświadczenia życiowe. Na początku poznajemy go jako bogatego kupca i przedsiębiorcę, który prowadzi sklep w Warszawie. Jednak, w miarę poznawania jego przeszłości i wewnętrznych przeżyć, wyłania się obraz człowieka skomplikowanego, pełnego sprzeczności, który wciąż poszukuje sensu i celu w życiu. To właśnie te aspekty czynią go postacią na wskroś romantyczną. Celem niniejszej pracy jest dogłębne przedstawienie cech romantycznych Wokulskiego oraz zbadanie sprzeczności i głębi jego charakteru.

Romantyczna miłość do Izabeli Łęckiej jest jednym z najbardziej widocznych i istotnych elementów romantyzmu w postaci Wokulskiego. Od momentu, gdy Wokulski spotyka Izabelę, zaczyna widzieć w niej uosobienie wszelkich ideałów kobiecości, piękna i wspaniałości. Wyidealizowanie Izabeli prowadzi go do poświęcenia własnych ambicji i wolności na rzecz zdobycia jej miłości. Miłość ta jest jednak jednostronna i wyidealizowana, co bezpośrednio prowadzi do nieszczęśliwego zakończenia. Wokulski, podobnie jak Werter z powieści Goethego, cierpi z powodu nieodwzajemnionych uczuć, co pcha go ku próbom samobójczym i w konsekwencji ku jeszcze głębszemu cierpieniu.

Wokulski jako jednostka wybitna i wrażliwa jest kolejną cechą, która łączy go z romantyzmem. Wykazuje wyjątkowe zdolności i umiejętności, między innymi poprzez naukę języków obcych i rozwinięcie swojego przedsiębiorstwa do rozmiarów znacznie przekraczających standardy jego czasów. Jednak mimo tych osiągnięć, Wokulski jest głęboko wrażliwy na krzywdy innych oraz zdolny do głębokiej autorefleksji. Często czuje ból świata, wynikający z poczucia izolacji i niezrozumienia przez społeczeństwo. Nie pasuje do żadnej konkretnej klasy społecznej – zbyt wykształcony i bogaty, by być zwykłym kupcem, ale zarazem zbyt „plebejski”, by w pełni przynależeć do arystokracji.

Kolejnym ważnym aspektem, który czyni z Wokulskiego romantyka, jest jego wyjątkowa ambicja i zdolność przełamywania własnych słabości. Dążenie do zdobycia Izabeli Łęckiej staje się dla niego motywującą siłą, która popycha go do przekształcenia siebie na wielu poziomach – od nauki nowych języków po pomnażanie majątku. Osiągnięcia te wybijają go ponad przeciętność, ale jednocześnie izolują go od reszty społeczeństwa. Wyjątkowość Wokulskiego sprawia, że staje się samotny w swoich dążeniach i marzeniach, co jest kolejnym elementem ściśle związanym z romantycznym bohaterem.

Przeszłość Wokulskiego jako romantycznego bojownika również silnie ubarwia jego romantyczny rys. Jego udział w powstaniu styczniowym i późniejsze zesłanie na Sybir pokazują go jako człowieka zdolnego do wielkiego poświęcenia w imię walki o wolność narodową. Odmrożone dłonie, które pozostają fizycznym znakiem tych doświadczeń, stają się symbolem romantycznego poświęcenia i cierpienia. Wokulski jest, w pewnym sensie, typowym bohaterem romantycznym, który walczy o ideały wolności i sprawiedliwości, nie bacząc na osobiste konsekwencje.

Niezwykle ważnym aspektem romantycznej natury Wokulskiego jest jego autorefleksja i dialog z romantyzmem. W pewnych momentach powieści Wokulski zdaje sobie sprawę z własnej romantycznej natury i krytykuje romantyczne ideały, które go ukształtowały. Wydarzenie, w którym podnosi zniszczoną książkę Mickiewicza, jest symbolicznym wyrazem tego wewnętrznego konfliktu – z jednej strony świadomego oddalenia się od romantyzmu, z drugiej strony nieumiejętności zupełnego odrzucenia tych idei.

Podsumowując, Stanisław Wokulski jest postacią, której cechy romantyczne ujawniają się na różne sposoby – poprzez niespełnioną miłość, wyjątkowość i wrażliwość, ambicję, heroiczność oraz wewnętrzną refleksję. Mimo osadzenia w realiach pozytywizmu, Wokulski pozostaje na wskroś romantycznym bohaterem, którego losy ukazują złożoność ludzkiej natury oraz wieczny konflikt między ideałami a rzeczywistością. Prus poprzez postać Wokulskiego demonstruje, że romantyczne ideały, choć często irracjonalne, mają swoje miejsce w realiach pozytywistycznych, a cechy takie jak wrażliwość, heroizm i dążenie do niemożliwego są uniwersalne i niezależne od epoki. Występowanie takiej postaci w literaturze jest dowodem na to, że romantyzm i pozytywizm nie są jedynie odrębnymi okresami literackimi, ale również przenikają się nawzajem, tworząc bogaty i zróżnicowany obraz ludzkich dążeń i marzeń.