Michał Szuman - charakterystyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.08.2024 o 10:11

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 11.08.2024 o 9:24

Michał Szuman, trzecioplanowy bohater powieści "Lalka" Bolesława Prusa, zasługuje na szczególną uwagę ze względu na swoją złożoność i wielowarstwowość. Jego postać, choć nie jest główną, ma istotny wpływ na przebieg fabuły i rozwój głównego bohatera, Stanisława Wokulskiego. Szuman, jako spolszczony Żyd, lekarz, naukowiec, a także przyjaciel Wokulskiego, wnosi do powieści inny wymiar, ukazując trudne relacje polsko-żydowskie oraz skomplikowane mechanizmy społeczne XIX-wiecznej Warszawy.

Szuman pojawia się w "Lalce" jako postać na pierwszy rzut oka marginalna, ale jego wpływ na życie Wokulskiego i na całą powieść jest nie do przecenienia. Szuman to postać tragiczna i pełna sprzeczności, której przeżycia i nastawienie do świata zmieniają się pod wpływem wydarzeń i osobistych doświadczeń. Jest przyjacielem Wokulskiego, ale także kimś, kto ma o nim swoje zdanie i często wyraża je w sposób cyniczny i brutalnie szczery.

Szuman to osoba niski wzrostem, z żółtawą cerą i charakterystyczną czarną brodą. Jego wygląd zewnętrzny, choć na pierwszy rzut oka może wydawać się mało istotny, odgrywa ważną rolę w postrzeganiu jego postaci przez innych bohaterów powieści. Szuman wzbudza skrajne emocje – z jednej strony jego ekscentryzm i cynizm mogą budzić niechęć, z drugiej zaś, ukryta pod tą fasadą życzliwość sprawia, że zyskuje on szacunek i sympatię niektórych. Jego postać jest skonstruowana w taki sposób, że nie da się go jednoznacznie ocenić. W powieści można znaleźć wiele scen, które ilustrują jego ekscentryczne zachowanie, jak na przykład jego niekonwencjonalne metody leczenia czy też jego ironiczne wypowiedzi, które mogą zarówno bawić, jak i irytować.

W "Lalce" Szuman jawi się jako ceniony lekarz, który nie tylko leczy pacjentów, ale również angażuje się w działalność naukową. Jego ekscentryczność przejawia się jednak także w tym kontekście. Pracując jako lekarz, Szuman często przyjmuje pacjentów za darmo, co jest możliwe dzięki zgromadzonemu wcześniej majątkowi. Lecz bardziej interesująca jest jego działalność naukowa. Przez dziesięć lat badał ludzkie włosy różnych ras, by ostatecznie opublikować swoje wyniki. Niestety, jego praca nie spotkała się z uznaniem. Zniechęcony, Szuman zaczyna zmieniać swoje priorytety. To naukowe niepowodzenie jest dla niego bolesnym doświadczeniem, które kładzie cień na jego zawodowych ambicjach, zmuszając go do przemyślenia swojego miejsca w świecie.

Michał Szuman, jako spolszczony Żyd, musi na co dzień mierzyć się z antysemityzmem i wszelkimi trudnościami wynikającymi z jego pochodzenia. W powieści jest przedstawiany jako osoba, która zaprzecza stereotypom – nie jest materialistą, a wręcz przeciwnie, jest altruistą, który leczy pacjentów często bez opłaty. Jednak rosnący w Warszawie antysemityzm wpływa na jego postawy i zmienia jego podejście do własnego pochodzenia. Wcześniej, pomimo swoich zastrzeżeń do Żydów, czuł się z nimi związany, lecz pod wpływem dyskryminacji zaczyna solidaryzować się z prześladowanymi, a także oddalać się od Polaków. Jego dawne plany przejścia na chrześcijaństwo zostają zniweczone przez rosnącą wrogość wobec Żydów, czego żywym dowodem są jego refleksje na temat antysemityzmu.

W związku z niepowodzeniem swoich badań i rosnącym poczuciem wyobcowania, Szuman dokonuje zmiany w życiu zawodowym. Kończy swoją działalność naukową i zaczyna skupiać się na zarabianiu pieniędzy, co staje się dla niego formą odpowiedzi na społeczne przemiany i zagrożenia. Jednym z przejawów tej zmiany jest jego zaangażowanie w ratowanie spółki handlującej ze Wschodem po rezygnacji Wokulskiego. Ta przemiana jest dowodem na to, jak silnie zewnętrzne wydarzenia mogą wpływać na postawy i decyzje jednostki, nawet tak niezależnej i ekscentrycznej jak Szuman.

Życie osobiste Michała Szumana przepełnione jest rozczarowaniami i refleksjami na temat miłości. Jego cyniczne uwagi na temat miłości Wokulskiego, które porównuje do obsesji i choroby psychicznej, wynikają z jego własnych doświadczeń miłosnych. Jego narzeczona, chrześcijanka, zmarła przedwcześnie, co było dla niego ogromnym ciosem. W planach miał przejście na chrześcijaństwo, ale śmierć ukochanej zmieniła wszystko. Przeżył próbę samobójczą, a jej okoliczności stają się ważnym elementem jego biografii. Jako stary kawaler, Szuman zmaga się z samotnością, co pogłębia jego cynizm oraz poczucie życiowej klęski.

W swoich zachowaniach wobec Wokulskiego Michał Szuman wykazuje troskę i szlachetne intencje. Pomaga mu, martwiąc się o jego zdrowie psychiczne z powodu nieodwzajemnionej miłości. Przewiduje konsekwencje romantycznej obsesji Wokulskiego, a jego przewidywania często okazują się trafne. Scena, w której Wokulski nieoczekiwanie wysiada z pociągu, budzi w Szumanie obawy o samobójstwo przyjaciela. Jego reakcje i starania mają na celu ochronę Wokulskiego, co jest wyrazem głębszej empatii i zrozumienia.

Podsumowując charakterystykę Michała Szumana, można stwierdzić, że jest to postać złożona, łącząca w sobie cynizm i wrażliwość, ekscentryzm i szlachetność. Jego życie pełne jest przemian pod wpływem zewnętrznych wydarzeń, takich jak antysemityzm, niepowodzenia naukowe czy strata miłości. Szuman jest ważną postacią w "Lalce", ukazującą, jak złożone i wielowymiarowe mogą być postacie drugoplanowe w literaturze. Jego przykład skłania do refleksji nad rolą zewnętrznych czynników w kształtowaniu postaw i charakterów ludzi.

Postać Michała Szumana przypomina nam, że nawet najmniejsze, pozornie marginalne postacie literackie mogą mieć ogromne znaczenie dla głównej fabuły i przesłania utworu. Jego zmagania z własnym pochodzeniem, z naukowymi ambicjami, z przynależnością kulturową oraz rozczarowaniami miłosnymi pokazują, jak wielowymiarowa i skomplikowana jest ludzka natura. Szuman jest dowodem na to, że każdy bohater, niezależnie od roli w powieści, może być źródłem cennych refleksji i głębszego zrozumienia ludzkiego życia i społeczeństwa.