Jak można wykorzystać władzę absolutną? Interpretując fragmenty noweli Bolesława Prusa Z legend dawnego Egiptu, porównaj Ramzesa jako władcę z jego następcą – Horusem

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.08.2024 o 15:07

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 14.08.2024 o 14:25

---

#

Wstęp ogólny: Władza absolutna jest jednym z najstarszych i najbardziej fascynujących tematów w historii ludzkości. Przez wieki była ona symbolem najpełniejszego zakresu kontroli, jaki jednostka może mieć nad innymi. W dzisiejszych czasach termin ten często wywołuje negatywne skojarzenia, związane z totalitaryzmem, dyktatorami oraz okrucieństwami popełnianymi przez władców nieznających granic ani moralności. Takie obrazy są nam dobrze znane z XX wieku, gdy świat zmagał się z reżimami stalinowskimi, hitlerowskimi oraz innymi formami dyktatur. Mimo to, władza absolutna nie zawsze była tylko źródłem opresji. W starożytnym świecie monarchowie często sprawowali nieograniczoną władzę, a ich rządy mogły przynieść zarówno cierpienie, jak i dobrobyt.

Problem i teza pracy: Władza absolutna stanowi zatem dwuznaczne narzędzie, które może być zarówno błogosławieństwem, jak i przekleństwem dla rządzonych. Zadajmy sobie pytanie: czy możliwe jest, aby reżim absolutny być oświeconym i prowadzącym do dobrobytu społeczeństwa? W niniejszej pracy postaramy się udowodnić, że władza absolutna, choć potencjalnie opresyjna, może również przyczynić się do poprawy życia społecznego, jeśli jest sprawowana przez osobę moralną i pragmatyczną. Analizując fragmenty noweli Bolesława Prusa "Z legend dawnego Egiptu", porównamy dwóch faraonów: Ramzesa jako tyrana i jego następcę Horusa jako władcę oświeconego.

---

Rozwinięcie

Opis postaci: Ramzes pozostaje w pamięci jako archetyp despotycznego władcy, który zasłynął swoim nieugiętym dążeniem do utrzymania kontroli i mocy w swym państwie. Rządził niepodzielnie, wykorzystując siłę wojskową oraz prawa, które sam ustanawiał. Ramzes był zdecydowanym zwolennikiem autorytaryzmu i nie widział potrzeby okazywania litości czy miłosierdzia.

Analiza rozmowy z medykiem: W rozmowie z medykiem Ramzes pokazuje, że jego wola jest absolutnym prawem. Kiedy medyk, choć schorowany, próbuje oszczędzić swe zdrowie, Ramzes bezwzględnie tłumaczy, że wola władcy musi być wykonana, niezależnie od okoliczności. "Jeśli możesz widzieć – będziesz patrzył; jeśli nie, to wyłupią ci oczy," mówi faraon. Owa surowość była cechą charakterystyczną rządów Ramzesa, który postrzegał władzę przez pryzmat siły i nie tolerował żadnej formy nieposłuszeństwa.

Dalsze przykłady z życia faraona: Ramzes będący nieczułym władcą doskonale ukazuje się podczas pochówku matki Horusa. Jego brak miłosierdzia, a także wypędzenie nauczyciela, który miałby wpajać młodemu Horusowi wartości humanistyczne, wskazują na jego negatywne podejście do empatii i uczciwości. Ramzes nie wahał się przed używaniem swojej władzy do osobistych celów, nie patrząc, jak jego decyzje wpływają na innych.

Podejście imperialne: Polityka zagraniczna faraona była równie brutalna. Krwawe pokonanie Etiopów i bezwzględne okaleczanie jeńców ilustrują jego militarną potęgę i brak skrupułów. Społeczeństwo, zarówno cywile, jak i niewolnicy, były obłożone wysokimi daninami, które służyły wyłącznie do wzmocnienia potęgi państwa. Ramzes nie dbał o dobro swoich poddanych; jego celem było jedynie utrzymanie silnego, despotycznego imperium.

Charakterystyka Horusa jako władcy oświeconego:

Opis postaci: Przeciwwagą dla despotycznego Ramzesa jest jego następca, Horus. Współczujące i miłosierne podejście Horusa kontrastuje z brutalnością jego poprzednika. Jego osobowość została ukształtowana dzięki wpływom matki Zefory oraz nauczyciela Jetrona, którzy wpajali mu wartości humanistyczne i moralne.

Pragmatyzm w rządzeniu: Horus jako władca wykazywał się pragmatyzmem w swoich działaniach. Zmniejszył obciążenia daninowe do poziomu akceptowalnego przez poddanych, jednocześnie oferując pokonanym sąsiadom pokój zamiast okrucieństwa i krwi. Jego celem było nie tylko wzmocnienie państwa, ale przede wszystkim dbałość o dobrobyt jego mieszkańców. Polityka Horusa była bardziej humanitarna i pragmatyczna w porównaniu do bezwzględnej i autorytarnej polityki Ramzesa.

Aspekt absolutnej władzy: Mimo że Horus również sprawował władzę absolutną, wykorzystywał ją w sposób, który przynosił korzyści społeczeństwu. Co prawda, wymagał absolutnego posłuszeństwa od swojej świty, ale motywowane było to pragnieniem realizacji dobra wspólnego, a nie tyranii. Za jego rządów władza absolutna stała się narzędziem do poprawy życia poddanych, a nie jedynie środkiem do umocnienia własnej pozycji.

Oświecony absolutyzm: Horus stanowił wzór władzy, która łączyła moralność z pragmatyzmem. Jego rządy można interpretować jako przykład oświeconego absolutyzmu, gdzie władca, mimo posiadania nieograniczonej władzy, działał na rzecz dobrobytu społeczeństwa. Horus dążył do zbudowania państwa, które byłoby zarówno silne, jak i sprawiedliwe.

Porównanie Ramzesa i Horusa:

Koncepcje władzy: Ramzes jest uosobieniem siły i autorytarnej władzy, gdzie prawo definiuje wola władcy, często kosztem ludności. Natomiast Horus reprezentuje bardziej humanitarną i pragmatyczną twarz absolutyzmu. Choć także wymagał posłuszeństwa, jego celem było dobro mieszkańców.

Efekty rządów: Za rządów Ramzesa Egipt stał się potężnym, lecz despotycznym imperium, gdzie cierpienie ludności było ceną za wojskową potęgę. W przypadku Horusa, efekty jego rządów były bardziej zrównoważone. Choć jego państwo może nie było tak brutalne i despotyczne, to jednak potrafiło utrzymać autorytaryczny ład z korzyściami dla narodu. Horus, jako oświecony władca, wykorzystał absolutną władzę, aby przynieść dobro swoim poddanym, co podkreśla różnorodne możliwości sprawowania władzy absolutnej.

---

Zakończenie

Wnioski: Z historii Ramzesa i Horusa wynika, że absolutną władzę można wykorzystywać w różny sposób. Ramzes skupiał się na umocnieniu potęgi państwa kosztem ludności, podczas gdy Horus dążył do równowagi między siłą państwa a dobrobytem jego mieszkańców. Władza absolutna w rękach moralnej i pragmatycznej osoby może stać się narzędziem przynoszącym dobro, co ilustruje przykład Egiptu Horusa.

Ogólna konkluzja: Pomimo że władza absolutna może przynosić korzyści, nie powinna być ona bezkrytycznie dana jednym jednostkom, ze względu na nieprzewidywalność ludzkiej natury. Historia uczy nas, że nadmierna koncentracja władzy w rękach jednego człowieka może prowadzić do niesprawiedliwości i cierpienia, dlatego też zrównoważony system rządów, oparty na podziale władzy, zdaje się być bardziej bezpiecznym rozwiązaniem dla społeczeństw na przestrzeni dziejów.

---

W swoim wypracowaniu opierałem się na fragmentach noweli Bolesława Prusa "Z legend dawnego Egiptu", starając się kompleksowo przedstawić różnorodne aspekty sprawowania władzy przez Ramzesa i Horusa. Realia starożytnego Egiptu, analiza literacka i kontekst historyczny dodatkowo wzbogacają zrozumienie charakterystyk dwóch władców oraz ich różnorodnych podejść do sprawowania władzy absolutnej.