Uranowe uszy - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.08.2024 o 19:45

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 14.08.2024 o 19:17

Stanisław Lem, jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy science fiction, w 1964 roku wydał znany zbiór opowiadań zatytułowany "Bajki robotów". Jednym z najciekawszych opowiadań tego zbioru jest "Uranowe uszy". "Bajki robotów" to zbiór groteskowych opowiadań, które swoją strukturą przypominają baśnie ludowe, osadzone są jednak w futurystyczno-kosmicznej scenerii i opowiadają historie, w których główne role odgrywają roboty.

"Uranowe uszy" wprowadza nas w świat, gdzie rozgrywa się opowieść o Inżynierze Kosmogoniku, mądrym i wszechstronnym twórcy, którego głównym zajęciem jest rozjaśnianie gwiazd. Historia rozpoczyna się w mgławicy Andromedy, gdzie Kosmogonik próbuje rozjaśnić jedną ze znajdujących się tam gwiazd za pomocą czerwonych i fioletowych promieni. Aby zabezpieczyć swoje dzieło przed nieprzewidzianymi komplikacjami, umieszcza gwiazdę w specjalnym pudełku pod opieką swojego ucznia. Uczeń Kosmogonika zostaje sam na dwa miliony lat, czekając cierpliwie na powrót nauczyciela. Jednak cierpliwość w końcu się wyczerpuje, i w chwili frustracji uczeń rzuca w gwiazdę niewidzialnym promieniem, co powoduje jej pęknięcie.

Po powrocie Kosmogonik postanawia wykorzystać resztki zniszczonej gwiazdy do stworzenia trzech nowych planet. Powstają planety: gazowa, węglowa oraz Aktynuria, zbudowana z metali ciężkich. Na Aktynurii rodzi się państwo Palatynidów, rządzone przez Architora, okrutnego władcę obdarzonego sześćset rękami. Architor jest olbrzymem i ze względu na swoje rozmiary nie może opuszczać swojego pałacu. Rządy sprawuje za pomocą licznych szpiegów, ściśle kontrolujących poddanych.

Atmosfera na planecie Aktynuria jest radioaktywna, co sprawia, że mieszkańcy nie potrzebują światła ani ognia. Wbrew panującej radioaktywności, Architor stale obawia się spisków swoich poddanych. W odpowiedzi na swoje lęki i niechęć do kontaktu z obywatelami swojego państwa, Architor zarządza wykonanie nowych zbroi z uranu. Są one bardzo świecące i mocno promieniujące, a szczególnie symboliczne "uranowe uszy" stają się elementem, który uniemożliwia mieszkańcom spotykanie się, ponieważ zbyt bliskie zbliżenie się dwóch osób grozi wybuchem radioaktywnej reakcji łańcuchowej.

W tak urządzonej rzeczywistości pojawia się młody wynalazca Pyron. To niezwykle zdolna postać, która wynajduje telegraf bez drutu, wykorzystujący niewidzialny drut platynowy. Wynalazek Pyrona ma umożliwiać spiskowanie, jednak Architor, dzięki podsłuchiwaniu wiadomości, odkrywa knowania i wykorzystuje pioruny kuliste do eliminowania zdrajców. Mimo starań przeciwników tyranii, Architor na bieżąco wykrywa spiski, a wynalazca Pyron zostaje demaskowany przez jedno z przechwyconych telegrafowych przesłań.

Pewnego dnia Kosmogonik wraca na Aktynurię i jest przerażony rządami Architora. Pragnie przywrócić porządek i sprawiedliwość na planecie, dlatego zaczyna szukać Pyrona. Spotyka go w więzieniu i dowiaduje się o autorytarnych metodach Architora. Aby umożliwić bezpieczną komunikację między obywatelami, Kosmogonik odkrywa kadm - metal, który może neutralizować promieniowanie uranu. Tworzy z kadmu nauszniki, które pozwalają komunikować się mieszkańcom bez ryzyka wybuchu.

Kosmogonik zamierza przekonać mieszkańców do używania jego wynalazku, demonstrując jego skuteczność. Pokazuje, że stos monet z uranu nie wybucha, kiedy jest nimi otoczony. Jednak nieoczekiwanie Architor nadal obawia się potencjalnej reakcji łańcuchowej i nakazuje zgromadzenie dużego stosu uranowych monet jako daniny. Ta decyzja prowadzi do eksplozji pałacu i śmierci Architora, co z kolei doprowadza do świecącego pierścienia wokół planety, złożonego z sześciuset rąk władcy.

Po śmierci Architora, Pyron zostaje mianowany nowym władcą. Rządzi sprawiedliwie i dba o dobrobyt swoich poddanych. Kosmogonik wraca do swojej pracy przy zapalaniu gwiazd w kosmosie. Opowiadanie kończy się morałem mówiącym o złych skutkach tyranii, cennej przyjaźni oraz wartościach humanistycznych, które powinny przeważać w każdym społeczeństwie, nawet tym najbardziej zaawansowanym technologicznie.

Stanisław Lem w "Uranowych uszach" w mistrzowski sposób łączy elementy baśniowe z futurologiczną wizją świata, ironicznie wskazując na absurdy technologii i władzy. Opowiadanie, mimo groteskowej scenerii i postaci robotów, skłania do refleksji nad mechanizmami tyranii, możliwościami technologii oraz niezłomnej wartości ludzkiej solidarności i przyjaźni. Dzieło to, będące częścią baśniowej antologii "Bajki robotów", wciąż jest aktualne, ukazując uniwersalne przesłania oraz ponadczasowe wartości, które każdy czytelnik może odczytać między wierszami.