Z legend dawnego Egiptu - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.08.2024 o 17:11

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 20.08.2024 o 16:25

I. Wstęp

Bolesław Prus, właściwie Aleksander Głowacki, jest jednym z najważniejszych pisarzy polskiego pozytywizmu. Jego twórczość obejmuje szeroki wachlarz gatunków literackich, w tym nowele, powieści, opowiadania i felietony. Często wykorzystywał swoje dzieła do analizy społecznych, politycznych i moralnych kwestii, starając się przez to ukazać skomplikowaną rzeczywistość XIX-wiecznej Polski. Jedną z jego mniej znanych, ale niezwykle intrygujących nowel jest "Z legend dawnego Egiptu." Nowela ta, osadzona w starożytnym Egipcie, stanowi głęboką refleksję nad władzą, reformami oraz nieuchronnością losu.

Nowela ukazuje zmagania związane z przekazaniem władzy jednego z najpotężniejszych faraonów Egiptu, Ramzesa oraz nadzieje i tragedie jego wnuka, Horusa. Prace tej nie można traktować wyłącznie jako historycznego opowiadania; jest ona również alegorią uniwersalnych problemów ludzkiej natury i władzy.

II. Krótkie streszczenie noweli

1. Ramzes na łożu śmierci

Ramzes jest przedstawiony jako starzec mający ponad sto lat, który leży na łożu śmierci. W czasach swojej młodości był niekwestionowanym i bezwzględnym władcą Egiptu, prowadząc kraj z żelazną ręką ku świetności i potędze. Jednak teraz, jego siły się wyczerpały, a zdrowie podupadło.

2. Decyzje umierającego faraona

Świadomy swojego końca, Ramzes postanawia podjąć jeszcze kilka kluczowych decyzji. Wzywa do siebie lekarza z Karnaku po tajemnicze lekarstwo, mimo iż lekarz ostrzega go przed ryzykiem jego zażycia. Faraon nalega, mając nadzieję na chwilową ulgę. Jednocześnie astrolog przepowiada, że tej nocy ktoś z rodu Ramzesów umrze. Ramzes przekazuje władzę swojemu wnukowi, Horusowi. Choć chłopak jest młody i niedoświadczony, ma w sobie wiele zapału do reformowania państwa.

3. Horus przygotowuje się na przejęcie władzy

Horus, oczekując na śmierć dziadka i symbol władzy, spogląda z okien sali tronowej na Egipt, reflektując nad stanem państwa i losem swoich bliskich. Obserwuje przygotowania do pochówku swojej matki, Zefory, oraz wspomina swojego nauczyciela Jetrone. Czeka również z niecierpliwością na swoją ukochaną, Berenikę, która przebywa w klasztorze.

4. Nagłe pogorszenie się stanu zdrowia Horusa

Niespodziewanie Horus zostaje ukąszony przez jadowitego pająka, co powoduje gwałtowne pogorszenie jego zdrowia. W obliczu zbliżającej się śmierci, Horus wydaje ostatnie rozkazy swoim poddanym, mając nadzieję na wprowadzenie reform, które miałyby zmniejszyć ucisk Egiptu. W końcu, nadchodzi posłaniec z wieścią, że Ramzes wyzdrowiał. Horus umiera, płacząc krwawymi łzami.

III. Szczegółowe streszczenie noweli

1. Początek noweli: Faraon Ramzes na łożu śmierci

Ramzes, który przez lata rządził Egiptem z niezwykłą siłą i brutalnością, teraz leży na łożu śmierci, świadomy końca swoich dni. Wezwał do siebie lekarza z Karnaku, by ten przywiózł tajemnicze lekarstwo, mimo że lekarz ostrzegał go przed ryzykiem, jakie niesie zażycie tego specyfiku. Ramzes zdecydował się na ten krok, mając nadzieję, że choć na chwilę poczuje się lepiej.

2. Przepowiednia astrologa

W swoim ostatnim wieczorze zwraca się również do astrologa, prosząc go o spojrzenie w gwiazdy. Astrolog przepowiada, że tej nocy ktoś z rodu Ramzesów umrze. Jego słowa są jak cień nadchodzącej tragedii, a starzejący się faraon, mimo że wciąż pozostaje dumny, czuje nieuchronność losu.

3. Przekazanie władzy Horusowi

Decyzja o przekazaniu władzy Horusowi, wnukowi Ramzesa, jest kluczowym momentem w noweli. Młody Horus zostaje przeprowadzony do sali faraonów, gdzie czeka na śmierć dziadka. Spogląda on na rozciągający się przed nim Egipt i zastanawia się nad przyszłymi rządami. Mimo że Horus był świadomy bezwzględności Ramzesa, odczuwa również żal z powodu jego odejścia.

4. Refleksje Horusa o dziadku i stanie państwa

Patrząc przez okna sali tronowej, Horus zauważa działania arcykapłanów, przygotowujących pochówek jego matki, Zefory, w katakumbach królewskich. Zamyślony, wspomina również nauczyciela Jetrone oraz zauważa lampę Bereniki w klasztorze, symbol miłości i nadziei, która spełniała dla niego ogromne znaczenie.

5. Początek dramatycznych wydarzeń: Ukąszenie pająka

Nagle Horus czuje ukąszenie w stopę, które okazuje się być dziełem jadowitego pająka. Lekarz z Karnaku natychmiast rozpoznaje powagę sytuacji. Jego zdrowie gwałtownie się pogarsza, a Horus, mimo bólu, zdaje sobie sprawę, że ma tylko kilka chwil na wprowadzenie swoich planów w życie.

6. Przybycie członków dworu i pierwsze rozkazy Horusa

Członkowie dworu zbierają się wokół młodego władcy, który wydaje swoje pierwsze i ostatnie decyzje. Horus nakazuje dowódcy wojsk zawarcie pokoju z Etiopami oraz zakazuje okaleczania jeńców. Prosi kanclerza o zmniejszenie danin i lepsze traktowanie niewolników. Arcykapłanowi poleca budowę nowych świątyń, godne pochowanie Zefory oraz uwolnienie Bereniki. Pragnienia młodego Horusa dotyczące reform ukazują jego humanitarne podejście do władzy.

7. Zbliżająca się śmierć i realizacja ostatniej woli

Przewidując zbliżającą się śmierć, Horus odrzuca kolejne edykty, które miały być wprowadzone po jego śmierci. Z każdym kolejnym odrzuconym edyktem, Horus zmienia swoje priorytety, starając się zrobić jak najwięcej dla swojego ludu w pozostałych mu chwilach.

8. Kulminacja: Przychodzi posłaniec z wiadomością

Gdy zbliża się świt, posłaniec przybywa z wiadomością, że Ramzes wyzdrowiał. Młody Horus, mający świadomość, że jego czas się kończy, płacze dwoma krwawymi łzami, umierając z nadzieją, że jego decyzje zmienią choć trochę los Egiptu.

IV. Analiza i interpretacja

1. Analiza postaci Ramzesa

Ramzes, jako potężny i bezwzględny władca, jest symbolem autorytarnej władzy. Jego rządy opierały się na sile i okrucieństwie, dzięki czemu utrzymywał Egipt w stanie potęgi. Jednak jego motywacje na łożu śmierci stają się bardziej skomplikowane. Ramzes zdaje sobie sprawę z przemijalności swojego władztwa i próbuje utrzymać kontrolę, nawet gdy jego życie dobiega końca.

2. Analiza postaci Horusa

Horus reprezentuje młode pokolenie pełne nadziei i zapału do reform. Jego ambicje i plany ukazują humanitarną stronę władzy, która ma na celu dobro ludu, a nie tylko własnej potęgi. Jego tragiczny upadek ukazuje, jak krucha jest ludzka nadzieja wobec nieuchronności losu.

3. Symboliczne znaczenia w noweli

Symbolika w noweli Prusa jest głęboko złożona. Pierścień władzy, przekazywany z rąk Ramzesa Horusowi, stanowi symbol ciągłości dynastii, ale również ciężkego brzemienia władzy. Przepowiednia astrologa jest metaforą nieuchronności przeznaczenia, a ukąszenie pająka ukazuje kruchość życia ludzkiego i nieprzewidywalność losu.

4. Tematyka reform i władzy

Konflikt między starą a nową władzą jest kluczowym motywem noweli. Ramzes reprezentuje stare, autorytarne rządy, podczas gdy Horus ma humanitarne plany reformy. Mimo ich różnic, obaj są bezsilni wobec sile losu. Nowela porusza również temat jednostki wobec większych sił historii i przeznaczenia, ukazując, że nawet najlepsze intencje mogą być unicestwione przez nieuchronność losu.

V. Podsumowanie

Nowela "Z legend dawnego Egiptu" to utwór o wielkiej złożoności fabularnej i charakterologicznej. Złożone relacje między postaciami oraz głębokie refleksje nad władzą, reformami i ludzką naturą czynią tę nowelę wyjątkowym dziełem literackim. Tragizm postaci Horusa i nieuchronność jego losu stanowią centralny punkt tej historii, ukazując, jak kruche są ludzkie nadzieje i marzenia wobec siły przeznaczenia.

Twórczość Bolesława Prusa w "Z legend dawnego Egiptu" jest ważnym wkładem w literaturę, ukazującym głęboką refleksję nad władzą, reformami i ludzką naturą. Prus, łącząc historyczną narrację z uniwersalnymi problemami, tworzy dzieło, które jest zarówno intrygujące literacko, jak i głęboko analityczne.

VI. Bibliografia

1. Prus, Bolesław. "Z legend dawnego Egiptu." (oryginalne wydanie). 2. Krytyka literacka związana z twórczością Bolesława Prusa. 3. Inne źródła dotyczące kontekstu historycznego i literackiego noweli.

To obszernie i dokładne streszczenie noweli pozwala na głębsze zrozumienie jej treści oraz refleksję nad uniwersalnymi problemami, które Prus porusza w swoim dziele. Dzięki temu, każdy zainteresowany literaturą młody czytelnik będzie mógł lepiej docenić warstwy znaczeń zawarte w tej noweli.