Wyjaśnij dlaczego tekst Bolesława Prusa pt. Z legend dawnego Egiptu jest nowelą i wskaż jej cechy

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.07.2024 o 14:38

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 22.07.2024 o 13:52

Wyjaśnij dlaczego tekst Bolesława Prusa pt. "Z legend dawnego Egiptu" jest nowelą i wskaż jej cechy

#

Twórczość Bolesława Prusa, jednego z najważniejszych pisarzy polskiego pozytywizmu, obejmuje szeroką gamę form literackich, od monumentalnych powieści jak "Lalka" po mniejsze formy, jak nowele. Jego umiejętność skondensowania głębokich refleksji i złożonych charakterów w krótkich formach literackich, takich jak nowele, jest szczególnym dowodem na jego literacką biegłość. "Z legend dawnego Egiptu" to jedna z tych nowel, która ukazuje talent Prusa w pełnej krasie. Teza niniejszego wypracowania brzmi: Tekst Bolesława Prusa "Z legend dawnego Egiptu" spełnia wszystkie najważniejsze cechy noweli.

Rozwinięcie

Jedną z najbardziej oczywistych cech noweli jest jej krótka forma. "Z legend dawnego Egiptu" liczy zaledwie kilkanaście stron, co pozwala na szybkie przyswojenie treści przez czytelnika. Zwięzłość narracji przekłada się na dynamiczny rozwój fabuły, bez nadmiernego rozciągania akcji. Każdy element w tej noweli jest starannie dopracowany, by tworzyć spójną i jednolitą całość bez zbędnych wątków pobocznych, co stanowi kontrast do dłuższych form literackich, takich jak powieść. Na przykład w "Lalce", wielotomowej powieści Prusa, występuje mnogość wątków i postaci, które rozwijają się równolegle, co znacząco różni się od zwartej struktury noweli "Z legend dawnego Egiptu".

Narrator w trzeciej osobie

Narracja w "Z legend dawnego Egiptu" prowadzona jest z perspektywy trzeciej osoby, co jest charakterystyczne dla noweli. Narrator jest tu niezaangażowanym obserwatorem, co podkreśla obiektywizm i neutralność opowiadania historii. Na przykład narrator opisuje emocje i działania postaci, ale nie wdaje się w ich wewnętrzne przeżycia, co pozwala na klarowne ukazanie wydarzeń i bohaterów. Cytat ilustrujący sposób narracji to: "Faraon Ramzes siedział na tronie otoczony swymi dostojnikami." Taki sposób narracji pozwala skupić się na przebiegu akcji i wydobywaniu głównych tematów, unikając subiektywnych opinii i analiz psychologicznych.

Brak skomplikowanych opisów przyrody

Opisów przyrody w "Z legend dawnego Egiptu" jest bardzo mało, a te które się pojawiają, są lakoniczne i mają jedynie wspierać główną narrację. Skromne wzmianki o otoczeniu, takie jak łódki na rzece Nil czy pora dnia, są funkcjonalne i mają na celu zarysowanie kontekstu bez odciągania uwagi od głównego wątku. Wyjątkiem może być krótka charakterystyka płaszcza wodza Nubijczyków, która jednak pozostaje zwięzła i konkretna. Taki brak rozbudowanych opisów przyrody pozwala na dynamiczny rozwój akcji i utrzymanie tempa narracji, co jest kluczowe dla struktury noweli.

Jednowątkowa fabuła

Fabuła "Z legend dawnego Egiptu" skupia się na jednym wątku, co jest kolejną cechą noweli. Historia opowiada o jednej nocy w starożytnym Egipcie, kiedy to faraon Ramzes i jego wnuk Horus stają przed ważnymi życiowymi wyzwaniami. Wydarzenia koncentrują się na jednym głównym wątku, czyli na konflikcie pokoleniowym oraz próbie zrozumienia przeznaczenia i woli bogów. Unikając rozbudowanych wątków pobocznych, Prus utrzymuje zwartość i klarowność swojej narracji, co również sprawia, że tekst można zaliczyć do noweli.

Zredukowana ilość bohaterów

Liczba bohaterów w "Z legend dawnego Egiptu" jest mocno zredukowana, koncentrując fabułę na kilku kluczowych postaciach. Głównymi bohaterami są stary faraon Ramzes i jego wnuk Horus. Postaci epizodyczne, takie jak urzędnicy dworu, pełnią jedynie funkcje wspierające i nie rozwijają się w znaczący sposób w fabule. Taka redukcja liczby postaci pozwala na głębsze skupienie się na głównym wątku i pogłębienie psychologii postaci głównych, co jest typowe dla noweli.

Mocno zarysowany punkt kulminacyjny

Punkt kulminacyjny jest kluczowym elementem każdej noweli i w "Z legend dawnego Egiptu" jest on wyraźnie zarysowany. Kulminacyjny moment następuje w momencie śmierci Horusa, co jest dramatycznym zwrotem akcji. Przed tym momentem napięcie jest stopniowo budowane, by osiągnąć swój szczyt w momencie najbardziej dramatycznym, który jest jednocześnie momentem określającym losy bohaterów. Rola punktu kulminacyjnego w noweli polega na tym, że od niego rozgrywa się cała struktura narracyjna, prowadząc do rozwiązań i refleksji końcowych.

Wyrazisty motyw, często symboliczny

Jednym z głównych motywów "Z legend dawnego Egiptu" jest przeznaczenie człowieka, jego nieuchronność i marność wobec wyroków boskich. Motyw ten jest wyraźny i często symboliczny, co jest typowe dla noweli. Przykładem jest cytat: "Patrzcie tedy, że marne są ludzkie nadzieje wobec wyroków...". Rozwinięcie tego motywu w kontekście całej noweli pozwala na głębszą refleksję nad losem i przeznaczeniem człowieka, co jest charakterystyczne dla dzieł nowelistycznych.

Wyraźne zakończenie z puentą

Nowele często charakteryzują się wyraźnym zakończeniem, które przynosi puentę. W "Z legend dawnego Egiptu" zakończenie jest zdecydowane i pełne emocji. Ostateczna puenta noweli to żałość nad losem Horusa i refleksja nad marnością ludzkich nadziei wobec wyroków losu. Rola puenty polega na zamknięciu fabuły i pozostawieniu czytelnika z głębokimi refleksjami na temat sensu życia i nieuchronności przeznaczenia.

Kontext i znaczenie literackie

"Z legend dawnego Egiptu" jako nowela jest doskonałym przykładem literatury pozytywistycznej. Analizując ten utwór, można dostrzec różnorakie odczytania, w tym elementy prometeizmu czy krytyki autokratyzmu. Motywy społeczne i ekonomiczne, które Prus często poruszał w swoich dziełach, również są obecne w tej noweli, ukazując napięcia między władzą a jednostką. Utwór ten zbliża się też tematycznie do tragedii Sofoklesa przez podejmowanie tematyki przeznaczenia, co wzmacnia jego literacką wartość oraz uniwersalność przesłania.

Zakończenie