Jaką funkcję w Odprawie posłów greckich pełnią pieśni chóru? Opis pieśni

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 21.08.2024 o 15:21

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 21.08.2024 o 14:56

Jan Kochanowski w swoim dziele "Odprawa posłów greckich" nie tylko nawiązuje do tradycji dramatu antycznego, ale także dostosowuje ją do realiów XVI-wiecznej Rzeczpospolitej. Jako pierwszy polski dramat nowożytny, "Odprawa posłów greckich" jest wspaniałym przykładem twórczości, która łączy klasyczne wzorce z lokalnymi tematami. Jednym z najważniejszych elementów tego dzieła są pieśni chóru, który w tradycji antycznej pełnił rolę moralizatorską, komentatorską i dydaktyczną. W "Odprawie posłów greckich" pieśni chóru w sposób szczególny podkreślają motywy społeczne i polityczne, które były bliskie Kochanowskiemu. W niniejszym wypracowaniu zwrócimy szczególną uwagę na funkcje i znaczenie pieśni chóru w tym dramacie oraz dokonamy szczegółowego opisu stasimonów, które składają się na tę wyjątkową kompozycję.

W dramacie Jana Kochanowskiego chór składa się z panien trojańskich, co odróżnia go od tradycyjnych chórów złożonych ze starców, jakie dominowały w tragediach antycznych. Wybór młodych panien nie jest przypadkowy; ich młodość i niewinność stanowią symbol przyszłości Troi, która zostaje postawiona na krawędzi zagłady przez działania dorosłych bohaterów dramatu. Pierwszym elementem różnicującym formy wypowiedzi chóralnej w "Odprawie posłów greckich" są cztery stasimony, które wykonuje chór. Wśród nich tylko trzeci stasimon bezpośrednio komentuje sytuację na scenie, co również jest odstępstwem od konwencji antycznej, gdzie chór często komentował bieżące wydarzenia. Warto zaznaczyć, że epejsodia są tu napisane wierszem białym, co odróżnia je od wierszowanych stasimonów, wprowadzając zróżnicowanie formalne.

Chór w "Odprawie posłów greckich" pełni rolę niezależnego obserwatora, który nie wchodzi w bezpośrednią interakcję z bohaterami utworu. Pieśni chóru wynikają z akcji scenicznej, ale nie są jej bezpośrednim komentarzem, co dodaje warstw skomplikowania w odbiorze dramatu. Kluczową funkcją pieśni chóru jest rola dydaktyczna i moralizatorska. Kochanowski używa chóru do nawiązań do tematów społecznych i politycznych, współczesnych mu realiów Rzeczpospolitej. Przemówienia chóru pełne są rozważań na temat mądrości, wstrzemięźliwości i patriotyzmu, a także zawierają napomnienia skierowane do władców, by zarządzali państwem w zgodzie z moralnością i zasadami Bożymi.

Pierwsza pieśń chóru, "By rozum był przy młodości, obrona będzie w starości," wyraźnie pochwala rozum jako najwyższą wartość, kontrastując go z niedojrzałością młodości, która domaga się zdobywania mądrości. Informacje te są napomnieniem oraz ostrzeżeniem, że brak rozumu i rozwagi w młodości może prowadzić do katastrofalnych skutków w przyszłości. Powołując się na mądrość starożytnych, Kochanowski przypomina o konieczności połączenia młodości z rozumem jako recepty na dobre życie i mądre rządy.

Druga pieśń chóru, "Wy, którzy rzeczą pospolitą władacie," zawiera przestrogę skierowaną bezpośrednio do władców. W tej strofie chór zwraca uwagę na boże pochodzenie władzy oraz odpowiedzialność władców przed Bogiem za sposób rządzenia. Przesłanie to jest wyraźnym wezwaniem do roztropności i sprawiedliwości w zarządzaniu krajem, ukazując obowiązek odpowiedzialności władców za losy państwa. Jest to apel do moralności, który w kontekście ówczesnej Polski odnosił się do aktualnych problemów rządzenia i zarządzania krajem.

Trzeci stasimon, mimo iż jest samą informacją o odjeździe posłów greckich, również pełni ważną funkcję. Jest to jedyny stasimon, który bezpośrednio odnosi się do wydarzeń przedstawionych na scenie. Krótka wzmianka o wydarzeniach poza sceną pełni funkcję informacyjną, ale brak szerszego morału w tej pieśni jest interesujący i wprowadza kontrast w porównaniu do pozostałych pieśni, które są bogate w treści moralizatorskie.

Ostatnia pieśń chóru, "O białoskrzydła, morska pławaczko," opisuje porwanie Heleny przez Parysa. Chór wyraża potępienie dla postępku Parysa oraz zdrady małżeńskiej, przepowiadając jednocześnie nieuchronne konsekwencje dla Troi. W tej pieśni chór nie tylko opisuje wydarzenia, ale także ostrzega przed dalszymi konfliktami ("walka zbójów"), które wynikną z czynu Parysa. Ta pieśń wzmacnia moralne przesłanie dramatu, przypominając, że niemoralne czyny jednostek mogą prowadzić do katastrofy całego narodu.

Podsumowując, pieśni chóru w "Odprawie posłów greckich" pełnią przede wszystkim rolę moralizatorską i dydaktyczną. Chór panań trojańskich, symbolizujących przyszłość miasta, nie tylko przedstawia refleksje na temat wydarzeń biegnących przed ich oczyma, ale również odnosi się do spraw społecznych, politycznych i moralnych, które były bliskie Janowi Kochanowskiemu. Dzięki pieśniom chóru, dramat zyskuje dodatkową głębię i warstwę interpretacyjną, zachęcając widza i czytelnika do refleksji nad własnym postępowaniem i odpowiedzialnością społeczną. Pieśni chóru są kluczowym elementem tego dramatu, ponieważ przez nie Kochanowski wprowadza refleksje nad istotnymi zasadami moralnymi, odnosząc się zarówno do mitologicznych wydarzeń, jak i do współczesnych mu realiów. Tak skonstruowany chór znacznie wzbogaca interpretację "Odprawy posłów greckich", podkreślając innowacyjność autora i jego głębokie zaangażowanie w sprawy społeczne, polityczne i moralne swojej epoki.