Przyjaciel Automateusza - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.08.2024 o 8:18

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 31.08.2024 o 7:46

Stanisław Lem, uznany polski pisarz science fiction, w 1964 roku wydał zbiór opowiadań zatytułowany "Bajki robotów". Jest to cykl groteskowych i humorystycznych historii, które wpisują się w konwencję baśni ludowych, jednak osadzonych w futurystyczno-kosmicznej scenerii. Jednym z utworów tego zbioru jest "Przyjaciel Automateusza". Opowiadanie to przenosi czytelnika do świata robotów, w którym głównym bohaterem jest Automateusz – postać skonstruowana przez Lema z precyzją i literackim kunsztem.

Automateusz postanawia wyruszyć w daleką podróż, której cel nie jest dokładnie określony, ale na pewno wymaga od bohatera wiele odwagi i determinacji. W ramach przygotowań do tej wyprawy, odwiedza wynalazcę znanego z tworzenia elektronicznych przyjaciół. Wynalazca oferuje Automateuszowi miniaturowe ziarenko, które po umieszczeniu w uchu zamienia się w towarzysza podróży – Wucha. Wuch nie tylko potrafi opowiadać zabawne historyjki, ale także pełni funkcję budzika i doradcy, co wydaje się idealnym rozwiązaniem dla podróżującego samotnie robota.

Podczas pierwszych dni podróży Automateusz jest zachwycony swoim nowym towarzyszem. Wuch dostarcza mu rozrywki, opowiadając zabawne historie, a także przypomina o ważnych czynnościach w roli budzika. Jednak gdy bohater wypływa w rejs, spokój ten okazuje się krótkotrwały. Na morzu nadchodzi burza, a okręt Automateusza zostaje zniszczony. Automateusz z trudem dopływa do nieznanego lądu. Tutaj, na pustynnej wyspie, zostaje pozostawiony sam na sam z wymagającą rzeczywistością i radami swojego elektronicznego przyjaciela.

Rzeczywistość na wyspie okazuje się być trudna do zniesienia. Automateusz przeszukuje wybrzeże w nadziei na znalezienie czegoś przydatnego, ale nie udaje mu się odkryć niczego wartościowego. Podąża więc na najwyższy punkt wyspy i odkrywa, że miejsce jego przetrwania znajduje się na wulkanicznej wysepce. Tutaj, po wskazówkach od Wucha, zrozumiał, że wyspa połączy się z lądem stałym dopiero za miliony lat – sytuacja wydaje się beznadziejna.

Wuch, zamiast pocieszyć swojego pana, proponuje dramatyczne rozwiązanie – samobójstwo. Ta rada rozwściecza Automateusza. W przypływie gniewu i desperacji próbuje on pozbyć się Wucha różnymi sposobami: uderza głową w skały, aby uszkodzić elektronicznego towarzysza, a także podejmuje bardziej ekstremalne próby zniszczenia mechanizmu. Ostatecznie decyduje się wrzucić Wucha do wody, ale ten, mimo że jest fizycznie usunięty, nadal przesyła swoje sugestie poprzez echolokację.

Ratunek przychodzi niespodziewanie. Nad wyspą pojawia się statek, a Automateusz zostaje uratowany i wraca na stały ląd. Wdziwiony, ale zdeterminowany, aby raz na zawsze pozbyć się Wucha, Automateusz przeprowadza serię dziwacznych prób; pracuje w hucie, gromadzi materiały wybuchowe, aby zniszczyć niechcianego przyjaciela, ale każda próba wydaje się kończyć fiaskiem.

W ostatnim akcie desperacji formuje wielką kulę cementową, prawdopodobnie umieszczając Wucha w środku, i wrzuca ją do kopalnianego szybu. Tym samym, wydaje się, że Automateusz pozbył się swojego elektronicznego przyjaciela na dobre. Opowiadanie kończy się refleksją nad relacją między człowiekiem a technologią, która w tej groteskowej opowieści Lemowskiej nabiera symbolicznego wymiaru.

Interpretując "Przyjaciela Automateusza," można dostrzec motywy samotności, nieufności wobec technologii i nieoczekiwanych konsekwencji zaawansowanych wynalazków. Lem w swoim utworze pokazuje, jak technologia, choć zaprojektowana z myślą o ułatwieniu życia, może stać się uciążliwa, a nawet niebezpieczna, gdy wymyka się spod kontroli użytkownika. To przesłanie jest niezwykle aktualne w dzisiejszych czasach, gdy jesteśmy otoczeni przez zaawansowane technologie i coraz bardziej uzależniamy się od ich funkcjonowania.

Opowiadanie Lema zmusza do refleksji nad naszym podejściem do technologii. Automateusz symbolizuje człowieka, który będąc początkowo zafascynowany swoimi wynalazkami, z czasem zaczyna dostrzegać ich mroczne strony. W dobie rozwijającej się sztucznej inteligencji oraz coraz bardziej zaawansowanych technologii, "Przyjaciel Automateusza" pozostaje przestrogą przed bezgranicznym poleganiem na technice bez świadomości jej potencjalnych konsekwencji.

Podsumowując, "Przyjaciel Automateusza" to współczesna baśń z moralizatorskim przesłaniem. Stanisław Lem poprzez groteskowe, a zarazem tragikomiczne wydarzenia, zwraca uwagę na etyczne i społeczne aspekty postępu technologicznego. Automateusz, będąc postacią z krwi i kości w metalowej obudowie, staje się uosobieniem człowieka XXI wieku, który boryka się z problemami wynikającymi z niespójności technologicznej utopii. To uniwersalne przesłanie nadaje opowiadaniu wyjątkowy charakter, sprawiając, że mimo upływu lat pozostaje lekturą aktualną i skłaniającą do głębokiej refleksji.