Środowisko przyrodnicze Azji

Rodzaj zadania: Wypracowanie z geografii

Dodane: dzisiaj o 10:40

Środowisko przyrodnicze Azji – notatka

Azja jest największym kontynentem na Ziemi. Leży głównie na półkuli północnej i wschodniej. Jest bardzo zróżnicowana pod względem rzeźby terenu, klimatu, wód, roślinności i świata zwierząt. To właśnie w Azji znajdują się zarówno najwyższe góry świata, jak i rozległe niziny, ogromne pustynie, gęste lasy równikowe oraz obszary bardzo zimne.

Położenie i wielkość Azji

Azja graniczy z Europą, Afryką oraz Ameryką Północną przez Cieśninę Beringa. Od Europy oddzielają ją umownie m.in. Ural, rzeka Ural, Morze Kaspijskie, Kaukaz, Morze Czarne i cieśniny tureckie. Kontynent oblewają wody Oceanu Arktycznego, Spokojnego i Indyjskiego. Duża powierzchnia Azji sprawia, że występują tu niemal wszystkie strefy klimatyczne i krajobrazowe.

Ukształtowanie powierzchni

Rzeźba terenu Azji jest bardzo zróżnicowana. W środkowej części kontynentu dominują wyżyny i góry. To tutaj znajdują się najwyższe pasma górskie świata, przede wszystkim Himalaje. W Himalajach leży Mount Everest, najwyższy szczyt Ziemi.

Ważne elementy rzeźby Azji: - Himalaje - Karakorum - Hindukusz - Kaukaz - Wyżyna Tybetańska - Nizina Zachodniosyberyjska - Nizina Turańska - Nizina Chińska - Półwysep Arabski - Wyżyna Irańska - Wyżyna Dekan

Azja jest kontynentem aktywnym sejsmicznie. Często występują tu trzęsienia ziemi i erupcje wulkanów, zwłaszcza na obszarze tzw. pacyficznego pierścienia ognia. Dotyczy to szczególnie Japonii, Indonezji i Filipin.

Klimat Azji

W Azji występują prawie wszystkie typy klimatów – od polarnego na północy, przez umiarkowany, zwrotnikowy, aż po równikowy na południu. Na klimat wpływają: - duża rozciągłość południkowa kontynentu, - wielka powierzchnia lądowa, - obecność wysokich łańcuchów górskich, - oddziaływanie oceanów, - monsuny.

Monsuny to wiatry zmieniające kierunek w zależności od pory roku. Latem wieją z oceanu na ląd i przynoszą wilgotne powietrze oraz obfite opady. Zimą wieją z lądu ku oceanowi i są suche. Monsuny mają ogromny wpływ na życie ludzi i rolnictwo w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej.

Najważniejsze typy klimatów w Azji: - klimat polarny i subpolarny – na północy Syberii, - klimat umiarkowany chłodny – w głębi Syberii, - klimat umiarkowany ciepły – we wschodniej części kontynentu, - klimat zwrotnikowy suchy – na Półwyspie Arabskim i w wielu częściach Azji Środkowej, - klimat podzwrotnikowy – np. nad Morzem Śródziemnym i we wschodnich Chinach, - klimat równikowy i podrównikowy – w Azji Południowo-Wschodniej.

Wody Azji

Azja ma bardzo dobrze rozwiniętą sieć rzeczną, choć na obszarach pustynnych rzek jest niewiele. Rzeki Azji uchodzą do trzech oceanów oraz do mórz i jezior bezodpływowych.

Najważniejsze rzeki Azji: - Jangcy - Huang He - Mekong - Ganges - Indus - Brahmaputra - Ob - Jenisej - Lena - Tygrys i Eufrat

Wiele z tych rzek ma ogromne znaczenie dla rolnictwa, transportu i życia mieszkańców. W Azji znajdują się także ważne jeziora, na przykład: - Morze Kaspijskie – największy zbiornik śródlądowy świata, - Jezioro Bajkał – najgłębsze jezioro świata, - Jezioro Aralskie – przykład jeziora, które bardzo zmniejszyło swoją powierzchnię wskutek działalności człowieka.

Roślinność i strefy krajobrazowe

W Azji, ze względu na wielkie rozmiary kontynentu, występują liczne strefy roślinne.

Od północy ku południu można wyróżnić: - pustynie lodowe i tundrę – na dalekiej północy, - tajgę – rozległe lasy iglaste Syberii, - lasy mieszane i liściaste – w strefie umiarkowanej, - stepy – w Azji Środkowej, - pustynie i półpustynie – np. Gobi, Kara-kum, Kyzył-kum, pustynie Półwyspu Arabskiego, - roślinność śródziemnomorską – na zachodnich obrzeżach kontynentu, - sawanny i lasy monsunowe – w Indiach i części Azji Południowo-Wschodniej, - wilgotne lasy równikowe – w pobliżu równika, głównie na wyspach Azji Południowo-Wschodniej.

Świat zwierząt

Fauna Azji jest równie zróżnicowana jak roślinność. W tundrze żyją renifery i lisy polarne, w tajdze można spotkać niedźwiedzie brunatne, wilki i łosie, na stepach żyją m.in. antylopy i gryzonie, a na pustyniach wielbłądy. W lasach monsunowych i równikowych występują tygrysy, słonie azjatyckie, orangutany, gibony oraz wiele gatunków ptaków i gadów.

Najważniejsze cechy środowiska przyrodniczego Azji

- Azja to największy kontynent świata. - Występują tu bardzo duże kontrasty przyrodnicze. - Leżą tu najwyższe góry świata, w tym Himalaje. - Wiele obszarów Azji jest zagrożonych trzęsieniami ziemi i wybuchami wulkanów. - Na klimat duży wpływ mają monsuny. - W Azji występują prawie wszystkie strefy klimatyczne i krajobrazowe. - Kontynent ma liczne wielkie rzeki i ważne jeziora. - Roślinność i zwierzęta są silnie zróżnicowane w zależności od klimatu.

Problemy środowiskowe w Azji

W wielu regionach Azji występują poważne problemy ekologiczne. Należą do nich: - zanieczyszczenie powietrza w wielkich miastach, - wylesianie lasów równikowych, - pustynnienie, - niedobór wody na obszarach suchych, - skutki trzęsień ziemi, tsunami i erupcji wulkanów, - kurczenie się niektórych jezior i degradacja gleb.

Podsumowanie

Azja jest kontynentem o niezwykle bogatym i zróżnicowanym środowisku przyrodniczym. Występują tu niemal wszystkie typy krajobrazów i klimatów. Znajdują się tu najwyższe góry świata, wielkie rzeki, rozległe pustynie, stepy, tajga i lasy równikowe. Przyroda Azji ma ogromny wpływ na życie ludzi, gospodarkę i sposób zagospodarowania różnych regionów kontynentu.