Skutki i przyczyny absolutyzmu we Francji i Monarchia Parlamentarna w Anglii

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.06.2024 o 10:39

Rodzaj zadania: Wypracowanie z historii

Dodane: 28.05.2024 o 7:51

Absolutyzm we Francji oraz Monarchia Parlamentarna w Anglii to dwa różne systemy rządów, które miały głęboki wpływ na historię tych krajów. Obydwa modele władzy miały swoje unikalne przyczyny i skutki, które kształtowały polityczne, społeczne i gospodarcze realia w swoich regionach.

Przyczyny i skutki Absolutyzmu we Francji

Jednym z najbardziej znanych absolutystów we Francji był Ludwik XIV, nazywany również "Królem Słońce". Rządy absolutne oznaczały, że monarcha posiadał nieograniczoną władzę, podejmując wszystkie kluczowe decyzje bez konieczności konsultacji z parlamentem czy innymi ciałami doradczymi. Jak doszło do tego, że we Francji absolutyzm znalazł tak podatny grunt?

Pierwszym czynnikiem były konflikty wewnętrzne i zewnętrzne, w tym wojny religijne pomiędzy katolikami a hugenotami (protestantami) w XVI wieku. Te wojny zniszczyły strukturę społeczną kraju, co spowodowało, że ludzie zaczęli szukać stabilizacji w silnym przywództwie. Po zakończeniu wojen religijnych, ogłoszono Edykt Nantejski w 1598 roku przez króla Henryka IV, co przyniosło pewną stabilizację religijną. Następcy Henryka IV, zwłaszcza Ludwik XIII i jego doradca, kardynał Richelieu, zainwestowali w umocnienie władzy królewskiej, dążąc do centralizacji władzy.

Rządy Ludwika XIV przyniosły rozbudowanie absolutyzmu do najwyższego stopnia. Ludwik XIV zreorganizował administrację państwową, wdrażając system intendenty, którzy stanowili reprezentantów władzy królewskiej w prowincjach. Jednocześnie osłabił potęgę arystokracji, organizując rozbudowany dwór w Wersalu, co zmuszało szlachtę do spędzania dużej ilości czasu na dworze, z dala od swoich majątków i realnej lokalnej władzy.

Skutki absolutyzmu były wielorakie. Przede wszystkim Francja za czasów Ludwika XIV stała się jednym z najpotężniejszych państw w Europie. Centralizacja władzy sprzyjała efektywnemu zarządzaniu państwem oraz rozwojowi silnej, nowoczesnej armii. Rozbudowany dwór królewski i monumentalne projekty budowlane, takie jak Pałac w Wersalu, były symbolami potęgi, ale również poważnymi obciążeniami finansowymi dla kraju.

Jednak absolutyzm miał również swoje negatywne skutki. Skupienie władzy w rękach jednego człowieka prowadziło do licznych nadużyć i efektywnie wyłączało jakąkolwiek społeczną kontrolę nad władzą. Napięcia społeczne rosły, a koszty wojny i luksusowego stylu życia królewskiego nadwyrężały budżet państwa. Wpływy najuboższych warstw społecznych były minimalizowane, co z czasem doprowadziło do głębokiego niezadowolenia, a w konsekwencji do rewolucji francuskiej w 1789 roku.

Przyczyny i skutki Monarchii Parlamentarnej w Anglii

Równocześnie, w Anglii rozwijał się zupełnie inny model rządów, zwany monarchią parlamentarną. Ten system charakteryzował się ograniczoną władzą monarchii na rzecz parlamentu i innych ciał reprezentatywnych.

Przyczyny rozwinięcia się monarchii parlamentarnej w Anglii są złożone, ale kluczową rolę odegrał konflikt pomiędzy monarchią a parlamentem w XVII wieku. Stałe spory o zakres władzy doprowadziły do dwóch głównych wojen domowych, znanych jako Angielskie Wojny Domowe (1642–1651). Konflikty pomiędzy królem Karolem I a parlamentem dotyczyły m.in. podatków i praw obywatelskich.

Wojny te zakończyły się egzekucją Karola I w 1649 roku i wprowadzeniem republiki pod przywództwem Olivera Cromwella. Ten okres, znany jako Protektorat, trwał do 166 roku, kiedy to monarchia została przywrócona, ale z wyraźnie zmienioną strukturą. Karol II oraz jego następca Jakub II musieli uznać większą kontrolę parlamentu nad swoimi działaniami.

Kluczowym momentem w historii Anglii była tzw. Chwalebna Rewolucja w 1688 roku, kiedy to Jakub II został odsunięty od władzy, a jego miejsce zajęli Wilhelm III Orański i Maria II Stuart. Monarchowie ci musieli zaakceptować Deklarację Praw (English Bill of Rights) w 1689 roku, dokument, który ograniczał władzę króla i zwiększał kompetencje parlamentu.

Skutki monarchii parlamentarnej były zasadniczo pozytywne dla Anglii. System ten wprowadzał mechanizmy kontrolne, które miały na celu zapobiegnięcie nadużyciom władzy. Wzmocnienie roli parlamentu przyczyniło się do rozwinięcia demokracji i stopniowego uchwalania praw reprezentujących interesy obywateli. Anglia, a później Wielka Brytania, stała się jednym z pionierów w tworzeniu nowoczesnych struktur demokratycznych.

Podsumowując, absolutyzm we Francji i monarchia parlamentarna w Anglii były systemami rządów, które miały różne przyczyny i skutki. Absolutyzm we Francji dążył do centralizacji i wzmocnienia władzy królewskiej, co w krótkim czasie przyczyniło się do wzrostu potęgi kraju, ale w dłuższej perspektywie prowadziło do napięć społecznych i finansowych. Natomiast monarchia parlamentarna w Anglii, poprzez ograniczenie władzy monarchy i wzmocnienie roli parlamentu, przyczyniła się do rozwinięcia demokracji i stworzenia bardziej stabilnego i sprawiedliwego systemu politycznego.