Charakterystyka Michasia „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” H. Sienkiewicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.04.2024 o 9:50

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

W noweli "Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela" Henryk Sienkiewicz przedstawia losy polskich dzieci w czasach zaborów, skupiając się szczególnie na trudnej sytuacji pod zaborem pruskim. Autor, laureat Nagrody Nobla, znany jest z literatury zaangażowanej społecznie i historycznie, a opowieść ta stanowi symbol losów młodego pokolenia w tamtych trudnych czasach. W centrum narracji plasuje się postać Michasia, ucznia pruskiej szkoły, którego życie i charakter oddają specyfikę ówczesnej rzeczywistości.

Środowisko społeczne i historyczne w "Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela" jest niezwykle wymagające dla polskich mieszkańców Poznania. Pruski system edukacji opierał się na pełnej germanizacji, a język niemiecki był jedynym dozwolonym środkiem wyrazu w publicznym życiu, co tworzyło ogromną barierę dla polskich dzieci. Konflikt kulturowy i językowy narzucał uciśnionej społeczności dodatkowe wyzwanie, w którym to konflikcie Michasiowi przypadło doświadczenie pełnej niewspółmierności pomiędzy zaangażowaniem a uzyskiwanymi ocenami.

Michaś, z natury pracowity i uczciwy, z wszystkich sił stara się sprostać wygórowanym wymaganiom szkoły. Jego miłość do matki i chęć sprawienia jej radości z dobrych wyników w nauce dodatkowo motywują chłopca do wyjątkowego zaangażowania wobec nauki. Niestety dążenie do perfekcji okazuje się zgubne. Presja szkolna i nacisk na wyniki egzaminów nie pozostają bez wpływu na psychikę Michasia, generując w nim lęk, niepewność i uczucie upokorzenia.

Jedna z największych trudności, z jakimi boryka się Michaś, to bariera językowa. Mimo znajomości materiału, jego akcent stał się powodem poniżania przez nauczycieli, którzy nie wykazywali zrozumienia ani empatii dla jego sytuacji. Konfrontacje z systemem edukacyjnym pełne są przykładów braku wsparcia i akceptacji dla chłopca, sprawdzającego się jako ucznia.

Na szczęście, Michaś znajduje w nauczycielu, panu Wawrzynkiewiczu, opiekuna, który okazuje mu współczucie i próbuje pomóc. Ten fakt uwydatnia się zwłaszcza podczas nocnych ćwiczeń koniugacji łacińskich i niemieckich, które miały przygotować Michasia do egzaminu. Pan Wawrzynkiewicz, angażujący się w losy ucznia, stanowi jedyny przykład dorosłego próbującego zrozumieć przyczyny trudności w uczeniu się dziecka.

Nadmierny wysiłek intelektualny Michasia, niestety, prowadzi do tragicznego zakończenia. Widoczny jest stopniowy upadek jego zdrowia, na co wskazują fizyczne symptomy takie jak sińce pod oczami czy chudnięcie. Kontrowersyjne metody nauczania stosowane w pruskim systemie edukacyjnym prowadzą ostatecznie do śmierci chłopca z powodu zapalenia mózgu. To wydarzenie staje się symbolem bezlitosnej i niewłaściwie ukierunkowanej szkoły.

W ocenie Michasia przez pana Wawrzynkiewicza dostrzegamy sprzeczność: nauczyciel wspomina, że chłopiec nie miał głowy do nauki, lecz miał ogromne serce. To zaś staje się punktem odniesienia dla rozważania, co tak naprawdę stanowi wartość w życiu i edukacji - inteligencja czy dobroć serca?

Michaś w noweli Sienkiewicza symbolizuje nie tylko trudną sytuację dzieci w Polsce pod zaborem pruskim, ale także ogólne przesłanie o niezmiennych problemach w edukacji wynikających z nieodpowiednich metod nauczania i braku empatii. Sienkiewicz wykorzystuje losy chłopca, aby skontrastować je z brakiem zrozumienia dla potrzeb i emocji dzieci oraz krytycznie odnieść się do systemu edukacyjnego.

Reasumując, postać Michasia ukazuje olbrzymią wartość empatii w nauczaniu oraz konsekwencje, które może przynieść brak zrozumienia dla uczniów. Jego rola w noweli Sienkiewicza może stanowić cenne przesłanie dla współczesnych odbiorców – zarówno dla nauczycieli, jak i uczniów, a także dla systemu edukacyjnego jako całości. Pomimo upływu lat, uniwersalność problemu ucznia zmagającego się z nadmiarem obowiązków i brakiem wsparcia pozostaje aktualna i zmusza do refleksji nad współczesnymi metodami kształcenia.