„Dolina Issy” w reżyserii Tadeusza Konwickiego- recenzja

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.04.2024 o 16:30

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

„Dolina Issy” to nie tylko jedno z kluczowych dzieł literackich Czesława Miłosza, ale również szczególny film w reżyserii Tadeusza Konwickiego. Miłosz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, przez wielu uznawany jest za jednego z najważniejszych poetów i myślicieli XX wieku. Jego powieść „Dolina Issy”, będąca połączeniem autobiografii i powieści, zachwyciła czytelników poetyckim językiem i głębią refleksji o upływie czasu, pamięci i utracie. Konfrontując prozę Miłosza z wizją reżysera, można zastanawiać się, czym jest udana adaptacja i jakie wyzwania stanęły przed Konwickim, decydując się przenieść tę opowieść na duży ekran.

Dzieło Miłosza to poetycka podróż do dzieciństwa pisarza na Litwie, ukazująca kontekst historyczny i kulturowy tego regionu. Charakterystyczna dla „Doliny Issy” jest głęboka refleksja nad przemijaniem, śmiercią, paradoksalnie we wzmianki niepełne dialogów, wpisujących się w rytm narracji. Film Konwickiego miał premierę w 1982 roku, a w głównych rolach wystąpili m.in. Danuta Kowalska, Maria Robaszkiewicz oraz Krzysztof Pieczyński. Konwicki, oprócz bycia reżyserem, był również pisarzem i scenarzystą, co pozwoliło mu z niezwykłą wrażliwością podejść do dzieła Miłosza, za którym sam podążał przez lata.

Adaptacja ta stanowi próbę poszukiwania "niewyrażalnego", czegoś, co w literaturze zaistnieje między wierszami, a w kinie pomiędzy klatkami filmu. Konwicki decyduje się na odważne decyzje wynikające z potrzeby znalezienia równowagi między wiernością a transparency – wiernością wobec pierwowzoru i przejrzystością rezultatu filmowego. Niektóre wątki książki zostają pominięte lub zmodyfikowane, co wpływa na przesłanie symboliki scen, jednak intencją reżysera nie jest dosłowne oddanie powieści, a jej interpretacja i przekazanie ducha, jaki zawarty został w pierwotnym dziele.

Dolina Issy w wersji filmowej to skomplikowana struktura narracyjna, oparta na wspomnieniach bohatera. Wprowadzone dialogi, które w książce są sprowadzone do minimum, są tu bardziej wyeksponowane z konieczności komunikowania się z widzem. Dodatkowo film wykorzystuje wiersze Miłosza, tworząc niejako drugą warstwę narracji. Konwicki ukazuje dwa światy – wiejski i miejski, stwarzając idealistyczny obraz życia na wsi na Litwie i kontrastując go z zimniejszą, mniej emocjonalną przestrzenią miasta. Postaci drugoplanowe pełnią istotną funkcję w ukazaniu dramatów i problemów lokalnej społeczności, często stając się nie tylko elementami scenografii, ale i kluczowymi punktami fabularnymi.

Muzyka Zygmunta Koniecznego dodaje głębi całej opowieści, wprowadzając unikalną atmosferę oraz wzmacniając dramaturgię. Kompozycje muzyczne odgrywają znaczącą rolę w budowaniu klimatu filmu. Z kolei zdjęcia Jerzego Łukaszewicza, charakteryzują się poetycką jakością, kreując obraz Litwy jako krainy piękna i nostalgii.

Oceniając aktorstwo, nie sposób nie wspomnieć o wyrafinowanych rolach kreowanych przez załogę aktorską. Obsada, na czele z Danutą Kowalską jako Matką, współgra z wizją reżysera i przenosi widza w rzeczywistość, która, choć pełna symboliki, pozostaje bliska i autentyczna.

Na zakończenie można postawić tezę, że film „Dolina Issy” to udana adaptacja, która choć w niektórych aspektach różni się od pierwowzoru, wciąż przekazuje esencję dzieła Miłosza. Jest to filmowa podróż do krainy wspomnień, mitów i poszukiwań sensu bytu. Pozwala widzowi zastanowić się nad możliwością istnienia świata przedstawionego w dziele, zarówno realnego, jak i utraconego w czasie i przestrzeni. Film ten warto zobaczyć, aby bliżej poznawać idee Czesława Miłosza i doświadczyć unikalnej relacji między literaturą a kinem.