„Tysiące spokojnych miast” Jerzego Pilcha- recenzja

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 21.03.2024 o 13:29

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

„Tysiąc spokojnych miast” Jerzego Pilcha to powieść, która stanowi prawdziwą perłę w dorobku współczesnej literatury polskiej. Jerzy Pilch, wybitny polski pisarz i publicysta, znany z wielu fascynujących dzieł takich jak „Pod Mocnym Aniołem” czy „Inne rozkosze”, w roku 2001 został laureatem prestiżowej nagrody literackiej NIKE. Pilch zmarł w 2020 roku, zostawiając po sobie bogaty spadek literacki.

„Tysiąc spokojnych miast” zostało wydane w 1997 roku i szybko zyskało uznanie wśród czytelników oraz krytyków. Już pierwszy akapit książki, przykuwający uwagę swoją oryginalnością i głębią, stanowi doskonałe wprowadzenie w świat, w którym realia polskiej prowincji lat 60. XX wieku mieszają się z elementami groteski i ekscentrycznym humorem.

Powieść koncentruje się wokół trzech głównych wątków. Pierwszym z nich jest opis wspomnień i procesu dorastania głównego bohatera, Jerzyka. Dzieło przedstawia życie rodzinnego domu na Ziemi Cieszyńskiej, odbijające się w relacjach głównego bohatera z jego rodziną oraz wspólnotą ewangelicką. Pojawiają się tu zarówno ciepłe, jak i gorzkie wspomnienia z dzieciństwa.

Drugim wątkiem jest planowanie zabójstwa Władysława Gomułki przez ojca bohatera i jego przyjaciela pana Józefa Trąby. Motyw ten, choć może wydawać się ekscentryczny, pełni kluczową rolę w fabule, odzwierciedlając nie tylko opór wobec ówczesnego systemu politycznego, ale również ukazując głębiej ludzkie pragnienie zmian i ucieczki od monotonii życia codziennego.

Kolejnym istotnym wątkiem jest historia pierwszej miłości Jerzyka. Jego spotkania z Teresą przedstawione są jako przełomowy moment w jego życiu, kiedy doświadcza konfliktów wewnętrznych i związanych z nimi rozterek.

Co do charakterystyki postaci, Jerzyk jawi się jako postać wielowymiarowa – pełna wątpliwości, borykająca się z problemem dorastania. Obecność ojca, naczelnika, wpływa z kolei na wizerunek męskiej inicjacji, gdyż poprzez alkoholowe posiedzenia i rozmowy wprowadza syna w świat dorosłych. Pan Józef Trąba dodaje powieści kolorów dzięki swoim pragnieniom i marzeniom o zmianie, a problem z alkoholem podkreśla jego walkę z rzeczywistością.

Stylistycznie Pilch stosuje realistyczne przedstawienie rzeczywistości wzbogacone o elementy groteski, co sprawia, że powieść zyskuje na głębi. Autoironia, jaką wpleciono w narrację, pozwala czytelnikowi na bliższe uczestnictwo w opowieści, jednocześnie zachowując dystans.

„Tysiąc spokojnych miast” podejmuje ważne tematy społeczne i historyczne, takie jak krytyka systemu komunistycznego czy odzwierciedlenie realiów Polski lat 60. XX wieku, jednocześnie podkreślając uniwersalność problemów dorastania, czy poszukiwania tożsamości.

Odbiór powieści był szeroki i różnorodny. Anna Nasiłowska w „Tygodniku Powszechnym” zwracała uwagę na specyfikę i głębię powieści Pilcha, podkreślając, że książka ta oferuje czytelnikom doświadczenia daleko wykraczające poza konwencjonalne czytanie.

Podsumowując, „Tysiąc spokojnych miast” Jerzego Pilcha to dzieło wyjątkowe, łączące w sobie elementy komedii, dramatu, i eseju filozoficznego. Pilch z humorem i dystansem, charakterystycznymi dla swojej twórczości, przedstawia przenikliwy obraz społeczeństwa, nie omijając trudnych tematów. Powieść ta jest więc zdecydowanie warta polecenia, zarówno ze względu na swoje literackie walory, jak i głębię poruszanych problemów.