Wina jako motyw literacki: analiza "Makbeta"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.05.2024 o 10:44

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 15.05.2024 o 7:04

W literaturze wina jest jednym z najczęściej poruszanych motywów, który często staje się centralnym elementem fabuły i uzupełnia tematy moralne, psychologiczne i filozoficzne. Wybitnym przykładem dzieła, które eksploruje temat winy, jest tragedia Williama Szekspira "Makbet". W tej sztuce wina stanowi napęd dla szeregu wydarzeń, które prowadzą do tragicznego końca. Przyjrzyjmy się, jak wina wpływa na postaci, wydarzenia oraz jak można ją odnieść do innych kontekstów literackich i współczesnych przemyśleń.

W "Makbecie" tytułowy bohater oraz jego żona, Lady Makbet, są archetypowymi postaciami nękanymi przez winę. Makbet, z początku wierny i lojalny sługa króla Duncana, staje się ofiarą własnych ambicji po spotkaniu z trzema wiedźmami. Przepowiednie wiedźm, że Makbet zostanie królem Szkocji, budzą w nim żądzę władzy, która prowadzi go do morderstwa Duncana.

Początkowo Makbet jest pełen wątpliwości i targany wewnętrznym konfliktem. Przed zabójstwem króla Duncana mówi: "Jeśli miałoby się to stać, trzeba by to było robić szybko; jeśli skutek tego pierwszego rozrachunku mógłby się gotowością dobrać, by tutaj, przez wypełnienie, tu, a nie potem, urządziłby się, i końca koniec byłby, tu – na tej piasku ziemskiej". Jednak pod wpływem ambicji własnej oraz żony decyduje się na zbrodnię. Po jej dokonaniu czuje głęboką winę, co manifestuje się w jego słowach: "Z całego Oceanu Neptuna czy wieczny ocean tą małą plamę zmyje z mojej ręki? Nie; raczej ręka ta czerwona ogromne ilości wprawi oceany w karmazynową falę, czyniąc zielone wszystkie fale czerwone."

Lady Makbet również początkowo wydaje się niewzruszona. Namawia męża do morderstwa, uważając, że władza i pozycja przyniosą im szczęście. Jednak z czasem jej winy zaczynają ją dręczyć, prowadząc do słynnej sceny mycia rąk, gdzie nie potrafi zmyć wyimaginowanej krwi: "Precz, plamo, precz, powiadam! O jeden, dwa! Noże! W pieczarę! Odejdźcie pieczary!".

Wina w "Makbecie" prowadzi do szaleństwa i destrukcji zarówno fizycznej, jak i psychicznej. Makbet staje się paranoikiem, zasypanym przez wizje i duchy, a Lady Makbet w końcu popełnia samobójstwo. Wina, która miała być zepchnięta na margines, staje się centralnym elementem ich życia, doprowadzając do tragicznego końca.

W kontekście literatury, motyw winy można również odnaleźć w innych dziełach, na przykład w "Zbrodni i Karze" Fiodora Dostojewskiego. Raskolnikow, główny bohater, morduje lichwiarkę, a potem zmaga się z ogromnym poczuciem winy, które prowadzi go do wewnętrznej przemiany. W obu przypadkach wina działa jak mechanizm wewnętrznej autoperswazji, który prowadzi bohaterów do ich upadku, ale również oferuje możliwość odkupienia i refleksji nad własnymi czynami.

Współczesne refleksje na temat winy pokazują, że jest ona nieodłącznym elementem ludzkiego życia. Każdy człowiek popełnia błędy, a poczucie winy może prowadzić do samodoskonalenia, bądź, jak w przypadku Makbeta, do autodestrukcji. W społeczeństwie wina pełni rolę moralnego kompasu, który przypomina o granicach, jakich nie powinno się przekraczać.

Podsumowując, wina w literaturze, jak w "Makbecie" Szekspira, jest potężnym motywem, który kształtuje losy bohaterów i stawia przed nimi moralne wyzwania. Współczesne przemyślenia o winie pokazują, że jest ona kluczowym elementem psychologicznym w procesie samorozwoju i stawienia czoła własnym błędom.