Motyw cierpienia i jego rodzaje w wybranych utworach literackich

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.05.2024 o 7:24

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 28.05.2024 o 7:13

Cierpienie jest nieodłącznym elementem ludzkiego życia, obecnym zarówno w codziennej egzystencji, jak i w literaturze. Choć współczesny świat jest pełen postępu cywilizacyjnego, cierpienie wciąż pozostaje wszechobecne, czego dowodem są historie przedstawiane w książkach, prasie i telewizji. Różne podejścia do cierpienia oraz jego subiektywne postrzeganie wynikają z odmiennych światopoglądów, przekonań religijnych i doświadczeń życiowych. Tematem tego wypracowania będzie analiza różnych rodzajów cierpienia w literaturze, z odwołaniem do wybranych utworów literackich, aby zilustrować różnorodność tego motywu.

W mitologii zarówno greckiej, jak i chrześcijańskiej, motyw cierpienia jest wszechobecny. Przykładem może być los Prometeusza, który ukradł ogień dla ludzkości. W odpowiedzi na ten czyn Zeus ukarał go, przykuwając do skały, gdzie codziennie orzeł wyjadał jego wątrobę. Prometeusz doświadczył zarówno cierpienia fizycznego, jak i duchowego. Jego historia symbolizuje poświęcenie i humanitaryzm, które są nieodłącznymi elementami cierpienia.

Z kolei Nowy Testament opisuje cierpienie Jezusa Chrystusa jako ofiarę za grzechy ludzkości. Jego męka na krzyżu, okrzyki „Boże, mój Boże, czemuś mnie opuścił?” oraz związane z nią cierpienie duchowe mają głęboki wymiar religijny. Postać Jezusa stała się inspiracją dla wielu późniejszych twórców literatury, np. Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego, którzy w swoich dziełach często poruszali temat cierpienia jako elementu zbawienia i odkupienia.

Cierpienie spowodowane utratą bliskiej osoby jest tematem, który również często pojawia się w literaturze. Jan Kochanowski w swoich „Trenach” opłakuje śmierć ukochanej córki Urszulki. Jego rozpacz jest wyrazem ogromnego bólu, który prowadzi do utraty natchnienia i zachwiania wiary. Proces pogodzenia się z tragedią jest długotrwały i pełen refleksji nad sensem życia i śmierci.

„Lament świętokrzyski” nawiązuje do cierpienia Maryi po stracie Syna. Jako matka bolejąca Maryja symbolizuje cierpienie wszystkich matek na świecie. Jej postać jest humanizowana, co podkreśla jej ludzki charakter i uniwersalność tego motywu. Cierpienie Maryi staje się symbolem empatii i współczucia, jakie jednoczą wszystkie matki na świecie.

Motyw cierpienia w miłości literaturze również znajduje swoje miejsce. Powieść „Cierpienia młodego Wertera” Johanna Wolfganga von Goethego opowiada o nieszczęśliwej miłości tytułowego bohatera do Lotty. Werter przeżywa liczne emocjonalne wzloty i upadki, które kończą się jego samobójstwem. Jego historia ukazuje, jak miłość może przekształcić się z radosnego uczucia w obsesję prowadzącą do destrukcji.

Z kolei Święty Aleksy jest przykładem ascetycznej miłości do Boga, która również wiąże się z cierpieniem. Aleksy znosi doczesne cierpienia w nadziei na wieczną nagrodę, co ukazuje inny wymiar cierpienia – jako element duchowej drogi i poszukiwania głębszego sensu życia.

Cierpienie spowodowane chorobą i samotnością jest również obecne w literaturze. W „Wieży” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego poznajemy losy trędowatego Lebbroso, który żyje samotnie w wieży. Jego desperacja i cierpienie stopniowo przekształcają się w pogodzenie z losem i poszukiwanie sensu życia mimo trudności. Lebbroso reprezentuje tych, którzy doświadczają fizycznego i emocjonalnego cierpienia, ale znajdują w nim możliwość wewnętrznej przemiany.

Mickiewiczowskie „Sonety krymskie” ukazują cierpienie związane z wygnaniem i tęsknotą za ojczyzną. Poeta w „Stepach akermańskich” wyraża żal i tęsknotę za Polską. „Burza” przedstawia męki wewnętrzne podróżnika, a cała kolekcja podkreśla samotność i bezsilność poety na zesłaniu.

Cierpienie związane z wojną i jej okrucieństwami zostało poruszone przez Zofię Nałkowską w „Medalionach”. Opowieści o zbrodniach wojennych ukazują dehumanizację ludzi przez cierpienia spowodowane wojną. Temat ten przedstawia destrukcyjny wpływ cierpienia na człowieka i jego i otoczenie.

Cierpienie jest więc uniwersalnym motywem literatury, występującym w każdej epoce. Jest ono zarówno czynnikiem uszlachetniającym, jak i destrukcyjnym. Różne formy cierpienia, od fizycznego, przez duchowe, po emocjonalne, pokazują, jak trudnym elementem życia jest ten stan. Trudność akceptacji cierpienia oraz różne postawy wobec niego są stałym tematem refleksji literackiej. Jak powiedział Jan Paweł II: „Całe to cierpienie jest po to…”, a Czesław Miłosz dodaje: „Jest taka cierpienia granica…”. Dopiero przez literaturę możemy pełniej zrozumieć ten skomplikowany i ważny element ludzkiego życia.