Władysław Broniewski o wojnie w "Balladach i romansach

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.05.2024 o 9:22

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.05.2024 o 9:13

Władysław Broniewski to jeden z najwybitniejszych polskich poetów XX wieku, urodzony 17 grudnia 1897 w Płocku, zmarł 10 lutego 1962 w Warszawie. Jego dorobek literacki jest przykładem poezji zaangażowanej społecznie i politycznie, bezpośrednio oddziałującej na czytelników poprzez głębokie emocje i przemyślenia dotyczące historii, szczególnie traumatycznych doświadczeń wojennych. W zbiorze "Drzewo rozpaczające", który powstał w trudnych warunkach wojennych, znajdziemy wiele utworów obrazujących tragedie ludzkie i cierpienie podczas działań zbrojnych. Jednym z najważniejszych wierszy tego tomiku jest "Ballady i romanse", nawiązujący tytułem do znanego zbioru Adama Mickiewicza.

"Ballady i romanse" Broniewskiego z punktu widzenia formy i gatunku różnią się zasadniczo od klasycznych ballad. Wiersz jest zorganizowany w strofy, z charakterystycznym układem rymów i struktury rytmicznej. Jednakże, w przeciwieństwie do ballad Mickiewicza, nie znajdziemy tu elementów folkloru ani nadprzyrodzonych zjawisk. Symbolika i język obrazowy użyty przez Broniewskiego, podobnie jak u Mickiewicza, służą do wyrażenia głębokiego, wewnętrznego dramatyzmu bohaterów, ale są osadzone w twardej rzeczywistości wojennej.

W kontekście tradycji ludowej, Broniewski wykorzystuje wpływy wiejskich opowieści i prostą narrację, aby oddać codzienne życie ludzi dotkniętych wojną. Ta przejrzystość i prostota w prezentacji postaci i motywów sprawiają, że jego poezja staje się bardziej dostępna i poruszająca. Jednakże odmienność Broniewskiego jako poety wojennego polega na braku typowych dla ballad elementów folkloru i nadprzyrodzoności, co dodaje jego utworom realizmu i wiarygodności.

Główni bohaterowie wiersza – Jezus i Ryfka – są symbolami cierpienia ludzi prześladowanych przez faszystów. Jezus jako figura udręczonych przez faszystów Żydów staje się symbolem uniwersalnym, natomiast Ryfka, trzynastoletnia dziewczynka, której przerażająca historia przypomina życie Chrystusa, reprezentuje konkretne ludzkie doświadczenie. Jej tragiczna historia, w której traci rodziców (matka ginie pod gruzami, ojciec zostaje wywieziony do Majdanka), oraz bezradne osamotnienie przenikają w serca czytelników, ukazując okrucieństwo wojny.

Broniewski subtelnie nawiązuje do Mickiewicza, dając Ryfce imię przypominające Rybkę z ballady "Rybka". To imię stanowi subtelny most między światem Mickiewicza a rzeczywistością Broniewskiego – świat pełen straty i osamotnienia. Nawiązania do Mickiewicza widoczne są także w bezpośrednich cytatach, takich jak "Słuchaj dzieweczko! Ona nie słucha", które odwołują się do "Romantyczności". W obu przypadkach mamy do czynienia z dziewczyną udręczoną stratą bliskich, przekonaną o ich obecności mimo śmierci, co wprowadza element obłąkania – motyw charakterystyczny dla romantyzmu.

Symbolika postaci i wydarzeń w "Balladach i romansach" Broniewskiego jest głęboko osadzona w kontekście wojennym. Jezus i Ryfka symbolizują cierpienie ludzkie, SS-mani natomiast – zło, które nie zawsze doznaje kar na ziemi. Zakończenie utworu, wyrażone poprzez symboliczne "Alleluja", nosi w sobie nadzieję na triumf dobra, a motyw "Anieleli" można interpretować jako przejście słabego, ludzkiego życia ku sprawiedliwości Boskiej.

Utwór Broniewskiego, choć nawiązujący do tradycji Mickiewiczowskiej, przenosi motywy romantyzmu na grunt współczesny Broniewskiemu, komentując i potępiając totalitaryzm, szczególnie faszyzm. Poeta ujmuje tu tragedie wojenne z perspektywy ludzkiej wrażliwości i cierpienia, które są uniwersalne i aktualne niezależnie od czasów.

Zastosowanie cytatów zarówno z Mickiewicza, jak i z samego Broniewskiego oraz odpowiednie kontekstualizowanie historyczne przybliża okrutne realia wojny i dodaje głębi interpretacyjnej. Porównania postaci oraz podkreślenie uniwersalności przekazu świadczą o mistrzostwie Broniewskiego w ukazywaniu ludzkich dramatów w sposób dostępny i poruszający. Jego "Ballady i romanse" to świadectwo nieustannej walki dobra ze złem, zapoznanie z tradycją literacką i przeniesienie jej na nowe czasy, a zarazem apel o pamięć i nadzieję na lepsze jutro.