Kto miał rację – Antygona , czy Kreon?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.05.2024 o 19:17

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.05.2024 o 18:59

„Antygona” Sofoklesa jest jednym z najważniejszych dzieł literatury antycznej, będącym typową grecką tragedią. Utwór ten ukazuje dramatyczny konflikt między prawami boskimi, a prawami ludzkimi, tworząc tym samym istotę tragedii. Tematem centralnym jest spór o wartość i znaczenie tych dwóch rodzajów praw oraz próbę ich pogodzenia. Podstawową problematyką poruszaną w sztuce jest napięcie między lojalnością wobec rodziny, a lojalnością wobec państwa – reprezentowanymi przez głównych bohaterów: Antygonę i Kreona.

Antygona jest przedstawiona jako obrończyni praw boskich, które uważa za nadrzędne wobec wszelkich praw ustanowionych przez człowieka. Dla niej obowiązki religijne i rodzinne mają kluczowe znaczenie. Kreon, z kolei, jest strażnikiem prawa ludzkiego i dąży do utrzymania porządku oraz autorytetu państwa.

Historia konfliktu zaczyna się, gdy Kreon, jako nowy władca Teb, wydaje dekret zakazujący pochówku Polinejkesa, który uznany został za zdrajcę. Polinejkes, w wyniku wojny domowej, walczył przeciwko własnemu miastu, dlatego Kreon zarządził jego niepochowanie jako ostrzeżenie dla innych, którzy mogliby próbować podważyć autorytet państwa. W jego oczach porządek i autorytet są fundamentami władzy, a ochrona państwa przed zdrajcami jest jego nadrzędnym obowiązkiem. Kreon wierzy, że przykład surowej kary odstraszy innych potencjalnych buntowników, podkreślając obywatelską odpowiedzialność za posłuszeństwo prawu. „Bo tym nieprzystojna Wyniosłość, którzy u innych w niewoli.” – te słowa Kreona pokazują jego stanowisko w sprawie granic i porządku.

Jednakże, Kreon nie jest wolny od wad. Surowość i upór w decyzjach prowadzą do jego zguby. Jest nietolerancyjny na sprzeciw, co pokazuje konflikt z Hajmonem, jego własnym synem. Kreon ignoruje rady mądrego wróżbity Tejrezjasza, co sprowadza na niego klątwę.

Antygona, natomiast, w obliczu bezwzględnego prawa narzuconego przez Kreona, decyduje się na pochowanie swojego brata zgodnie z prawem boskim. W starożytnych wierzeniach greckich pochówek miał kluczowe znaczenie, a niepochowanie zwłok było równoznaczne z pozbawieniem duszy spokoju wiecznego. Antygona wierzy, że moralne i religijne zobowiązania wobec brata są ważniejsze niż prawa ustanowione przez człowieka. Jej postawa jest wyrazem niezłomności i determinacji w obronie wartości duchowych. „Wiem, że muszę zginąć – cóż to za los, Kreon przemoże przemoc i śmiercionośną prawdę, choćby duchy ciał moich wiedziały o sprawiedliwych.”

Charakter Antygony można określić jako odważny i pełen poświęcenia. Jej konflikt z siostrą Ismeną, która również nie pochwala jej decyzji, pokazuje, jak duże znaczenie przykłada do swoich przekonań. Antygona świadomie wybiera samotność w walce o sprawiedliwość, aby oddać bratu należyty szacunek. Jej decyzja prowadzi ją do tragicznego końca, ale pozwala jej zachować honor i tradycję. Jej motywy są głęboko zakorzenione w duchowych przekonaniach, co wyraża m.in. w słowach „.... święta zbrodnia.”

Analizując konflikt między Antygoną a Kreonem, warto zastanowić się nad konsekwencjami ich decyzji. Kreon, odrzucając rady Tejrezjasza i trwając w swojej decyzji, doprowadza do tragicznego upadku i stratę bliskich. Antygona, choć samotna w walce, umiera z zachowaniem honoru i wierności tradycji.

Porównując wartości reprezentowane przez bohaterów, możemy dostrzec napięcie między prawami boskimi a prawami ludzkimi. Kreon kieruje się egoistycznymi motywacjami, dążąc do utrzymania władzy, podczas gdy Antygona kieruje się altruistycznymi motywacjami wynikającymi z miłości i wierności tradycji.

W mojej ocenie, Antygona miała rację. Jej motywacje były czyste i wynikające z głęboko zakorzenionych wartości duchowych. Kreon, choć dbał o porządek, zasłużył na miano tyrana, ignorując wyższe wartości.

Konflikt przedstawiony w „Antygonie” Sofoklesa ma wymiar uniwersalny i jest aktualny także w kontekście współczesnych problemów moralnych. Dylematy etyczne wynikające ze sprzeczności między prawami duchowymi a prawami państwa nadal stanowią istotny temat refleksji.

Podsumowując, warto zauważyć, że Kreon, pomimo swoich racji dotyczących porządku, ponosi klęskę z powodu swojego uporu. Antygona, choć ginie, zachowuje swoje wartości duchowe. Warto zatem zastanowić się nad znaczeniem wartości duchowych i moralnych decyzji w życiu człowieka oraz nad tym, jak ich brak może wpłynąć na losy jednostek i społeczeństw. Zachęcam do głębszej analizy „Antygony” Sofoklesa w kontekście współczesnych problemów moralnych, aby zyskać lepsze zrozumienie uniwersalnych wartości i ich znaczenia w naszym życiu.